Levon Ter-Petrosyan

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Levon Ter-Petrosyan
Լեւոն Տեր-Պետրոսյան
Levon ter-petrosian.jpg
Doğum tarixi: 1945(1945-Expression error: Unrecognized punctuation character "{".-{{{3}}})
Doğum yeri: Hələb, Suriya
Atası: Akop Ter-Petrosyan
Uşağı: David Ter-Petrosyan
Milliyyəti: erməni
Fəaliyyəti: Ermənistan prezidenti, siyasətçi.
www.levonforpresident.com

Levon Ter-Petrosyan (erm. Լեւոն Տեր-Պետրոսյան) – Ermənistan birinci prezidenti (1991-1998).

Həyatı[redaktə]

Levon Ter-Petrosyan 9 yanvar 1945-ci ildə Suriyanın Hələb şəhərində dünyaya gəlmişdir. Atası Akop Ter-Petrosyan Livan və Suriya kommunist partiyasının yaradıcılarından biri olmuşdur. Anası milliyətcə assuriyalı olub. Ter-Petrosyan Yerevan Dövlət Universitetinin filologiya fakültəsini bitirib, sonra təhsilini M. Abeqyan adına ədəbiyyat institutunun və Leninqrad şərqşünaslıq institutunun aspiranturasında davam etdirib.

1970–1980-ci illərdə elmi fəaliyyətlə məşğul olub. 1988–ci ildən Qarabağı Azərbaycandan qoparmaq üçün erməni millətçilərinin yaratdığı "Qarabağ komitəsi"nin üzvü və "Erməni İctimai Hərəkatı"nın rəhbərlərindən biri olur.

1988 – ci ilin dekabrında "Qarabağ komitəsinin" digər üzvləri ilə birlikdə Ter-Petrosyan da həbs olunur, onları kütləvi iğtişaşların təşkilində və milli ayrıseçkiliyin təbliğində ittiham edirdilər. Lakin 1989 – cu ilin mayında Ter-Petrosyan azadlığa buraxılır. 1989 – cu ilin avqustunda Levon Ter-Petrosyan Ermənistan Ali Sovetinin deputatı, həmin ilin noyabrında isə Ter-Petrosyan Erməni ictimai hərəkatının rəhbəri seçilir. 1990 – cı ilin avqustunda Ter-Petrosyan Ermənistan Ali Sovetinin sədri vəzifəsini tutur. 16 oktyabr 1991 – ci ildə Levon Ter-Petrosyan Ermənistanın birinci prezidenti seçilir, 1996 – cı ilin sentyabrın 21 o bu vəzifəyə təkrarən seçilir. 3 fevral 1998 – ci ildə Levon Ter-Petrosyan baş nazir Robert Koçaryan, müdafiə naziri Vazqen Sarkisyan və daxili işlər və milli təhlükəsizlik naziri olan Serj Sarkisyanla Qarabağ münaqişəsinin həlli ilə əlaqədar yaranmış narazılığa görə sonuncular tərəfindən istefa verməyə məcbur olunur. Belə ki, Levon Ter-Petrosyan ATƏT – in Minsk qrupunun təklif etdiyi "Mərhələli həll" variantının Ermənistan üçün məqbul ola biləcəyini düşünürdü. Əslən Qarabağdan olan, güc nazirləri və baş nazir buna qarşı idilər. Həmin ilin mart ayında yeni prezident Robert Koçaryan oldu.

İstefadan sonra[redaktə]

Öz istefasından sonra uzun müddət Levon Ter-Petrosyan heç bir siyasi məsələyə qarışmayaraq Matenadaranda elmi işçi kimi çalışırdı. Lakin 26 oktyabr 2007-ci ildə o, Yerevanda müxalifətin təşkil etdiyi mitinqdə çıxış edərək prezident seçkilərində iştrak etmək niyyətində olduğunu bildirir. Həmçinin həmin çıxışında o Ermənistan hakimiyyətini tənqid edir, indiki hakimiyyətin "erməni xalqına şərəf qətirməyən, alçaldıcı və cinayətkar" olduğunu bəyan edir. 2008 – ci ilin fevralında keçirilmiş seçkilərdə, Serj Sarqsyan qalib gəlir, erməni müxalifəti və şəxsən Ter-Petrosyan seçkilərin nəticələrini tanımadığını və seçkilərin total saxtalaşdırma şəraitində keçdiyini bəyan edir. Müxalifət Yerevanda kütləvi etiraz aksiyalarına başlayır. Martın 1 polis Ter-Petrosyan tərəfdarlarının keçirdiyi mitinqi dağıdır, bunun nəticəsində şəhərdə kütləvi iğtişaşlar başlayır, rəsmi məlumatlara əsasən bu zaman 8 nəfər həlak olur 130 nəfər isə müxtəlif dərəcəli bədən xəsarətləri alır. Levon Ter-Petrosyan dövlət mühafizə idarəsinin əməkdaşlarının müşayəti ilə öz igamətkağına qətirilir və burada faktiki olaraq ev həbsində saxlanılır. Mitinq dağıdılandan sonra Ter-Petrosyanın tərəfdarları Yerevandakı Fransa səfirliyinin qarşısında yığışır və burada barikadalar qurmağa başlayırlar. Həmin gün Robert Koçaryan Yerevanda 20 gün müddətinə fövqaladə vəziyyət elan edir. 2008 – ci ilin yayında 15 siyasi partiya və bir ictimai təşkilat "Erməni milli konqresini" təsis edir və Levon Ter-Petrosyan bu konqresin faktiki rəhbərinə çevrilir.

Xarici keçidlər[redaktə]