Şuşa mədəniyyəti

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Shushi039.JPG Mugam singers in Warsaw.jpg
Yuxarı Gövhər ağa məscidi və şuşalı xanəndələr
Painting by Mir Mohsun Navvab.jpg
«Сахсыдагюлляр».jpg

Şuşa şəhərinin əsası 1752-ci ildə Pənahəli xan tərəfindən qoyulmuşdur. Bu şəhər Qarabağ xanlığı 1822-ci ildə süqut edənə qədər onun paytaxtı olmuşdur.

Şuşa şəhəri Azərbaycan mədəniyyətinin mərkəzlərindən biridir.[1] Bu şəhər müəyyən bir dövr ərzində bir çox Azərbaycan ziyalıları — şairlər, yazıçılar və xüsusən musiqiçilərin (Azərbaycan aşıqları, Azərbaycan muğam ifaçıları, qopuz ifaçıları) evi olmuşdur.[2] Şuşa şəhərinin tarixi mərkəzində 549 qədim bina (bunlardan 72-si Azərbaycan tarixində iz qoymuş şəxslərin yaşayış evləri və ya ev muzeyləridir), 17 məhəllə bulağı, 17 məscid, 6 karvansara, 3 türbə, 2 mədrəsə, bir neçə kilsə və monastır, 2 qəsr və qala divarları yerləşir. Bu abidələrin çoxu XIX əsrdə yaşamış Azərbaycan memarı Kərbəlayi Səfixan Qarabaği tərəfindən tikilmiş və həmin dövrün ən məşhur nəqqaşı Kərbəlayi Səfərəli tərəfindən bəzədilmişdir.[3]

Dağlıq Qarabağ müharibəsi dövründə Şuşadakı Yuxarı Gövhər ağa[4][5][6][7], Aşağı Gövhər ağa[8], Saatlı məscidləri[9] və Azərbaycan opera müğənnisi Bülbülün ev-muzeyinə ziyan dəymiş[10][11], Azərbaycan şairəsi Xurşidbanu Natəvanın evi yandırılmışdır.[12]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Mattew O'Brien. Uzeir Hajibeyov and His Role in the Development of Musical Life in Azerbaijan. – Routledge, 2004. – С. 211. – ISBN 0-415-30219-6, 9780415302197
  2. Suny, Ronald (1996). Armenia, Azerbaijan, and Georgia. DIANE Publishing. p. 108. ISBN 0788128132.
  3. Şuşa rayonunun ərazisi və təbii sərvətləri, tarixi və memarlıq abidələri, shusha.az, İstifadə tarixi:9 yanvar 2015
  4. Верхняя мечеть (1883 г.), Шуша, Нагорный Карабах. фотография 25 апреля 2005 года
  5. (Photo #2) Фотография 2006 года
  6. Фотография мечети Говхар-аги на сайте Фонда возрождения Шуши
  7. Верхняя мечеть Говхар-аги. Фотография 2007 года
  8. "Ermənilər Şuşanı dağıdır". http://arshiv.gamoh.info/archives.php_4E465B3E. İstifadə tarixi: 26 July 2010.
  9. "Karabakh monuments". http://karabakhmonuments.az/print_preview.php?id=42. İstifadə tarixi: 4 August 2010.
  10. AZE.az — Последние новости Азербайджана, Кавказа, СНГ, мировые новости
  11. Полад Бюльбюльоглу посетил дом своего отца в Шуше. Day.az
  12. «Мы с удовольствием установим бюст перед домом поэтессы», — заявил в интервью Day. Az исполнительный директор фонда «Возрождение Шуши» Григор ОГАНЕСЯН