Anna İvanovna

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Anna İvanovna
rus. Анна Иванновна
Louis Caravaque, Portrait of Empress Anna Ioannovna (1730).jpg
bayraqRusiya İmperatoriçasıbayraq
26 fevral1730 — 28 oktyabr 1740
Sələfi II Pyotr
Xələfi VI İvan

Doğum tarixi 7 fevral 1693(1693-02-07)
Doğum yeri
Vəfat tarixi 28 oktyabr 1740 (47 yaşında)
Vəfat yeri Rusiya, Sankt-Peterburq
Dəfn yeri
Atası V İvan
Anası Praskovya Saltıkova
Həyat yoldaşı Fridrix Vilhelm
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Anna İvanovna (7 fevral 1693, Moskva-28 Oktyabr 1740, Peterburq) - 1730-40 illər ərzində hökmranlıq edən Rus imperatriçasıdır.

1682-96-cı illərdə hakimiyyətdə olmuş V İvanın qızı və 1682-1725 arasında Rusiya imoeratoru olmuş I. Pyotrun ögey qardaşının qızıdır. 11 noyabr 1710-cü ildə Baltik sahilindəki Kurzeme Krallığının başında olan Fridrix Vilhelm ile evlənmişdir. Əri Peterburqda təşkil olunan toydan sonra Kurzemeyə gedərkən yolda ölür. Anna 1730 ilə qədər Kurzemenin mərkəzi Mitauda qalır. 1730 ildə II. Pyotrun ölməsinin ardından 1726-30 arasında Rusiyanın rəhbərliyini əlində tutan Xüsusi Məşvərət heyəti ona Rus taxtına çıxmağı təklif etdişdir.

Məçlisin bu təklifiylə birlikdə, gerçək iqtidarı quruma buraxan və Rusiyada məhdud bir monarxiya rəhbərliyinin qurulmasına səbəb olan bəzi şərtləri də qəbul edən Anna, Fevral 1730 ildə Moskvaya doğru yola çıxdı. Moskvaya gələndə zadəgan və keşikçilər arasında Məclisə qoyduğu şərtlərə qarşı geniş bir müxalifətin olduğunu gördükdə, bu şərtləri tanımadığını açıqlayaraq Xüsusi Məşvərət Məclisini qovdu və mütləqiyyətçi rəhbərliyi yenidən qurdu.

Annanın dövlət idarəçiliyi ilə əlaqəsi yox idi. İdarəni sevgilisi Ernest Yohann Bironla, aralarında xarici işlər üzrə məsul olan Andrey Osterman və ordu komandiri Burkhard Muniçin də daxil olduğu bir müşavirlər məclisinə tapşırmışdı. Çariça Peterburqdakı sarayında əyləncəylə məşğul olarkən dövlətin başında duran bu məclis Rusiyanı 1733-1735 illərindəki Polşa vərasət müharibəsinə və 1736-1739 illərindəki Osmanlı-Rus-Avstriya müharibəsinə sürüklədi. Bundan başqa özünə müxalif gördüyü bütün qüvvələri sərt şəkildə aradan qaldıran bu idarəçilik sistemi qısa zamanda özünə çoxlu sayda düşmən qazanmışdı.

Anna vəfatından bir gün əvvəl, 27 oktyabr 1740 tarixində bacısı Anna Leopoldovna`nın 2 aylıq oğlu İvanı taxtın varisi, sevgilisi Biron`u isə taxt naibi olaraq təyin etdi.

  1. 1,0 1,1 А. Кр. Анна Іоанновна // Энциклопедический лексиконСПб.: 1835. — T. 2. — S. 320–323.
  2. Almaniya Milli Kitabxanası, Berlin Dövlət Kitabxanası, Bavariya Dövlət Kitabxanası və s. Record #118649507 // Ümumi tənzimləmə nəzarəti (GND) — 2012—2016.
  3. Д. Корсаков Анна Иоанновна // Русский биографический словарьСПб.: 1900. — T. 2. — S. 158–178.