Filfilli

Vikipediya, açıq ensiklopediya
(Filfili səhifəsindən istiqamətləndirilmişdir)
Keçid et: naviqasiya, axtar
Kənd
Filfili
A-Oguz.PNG
Oğuz rayonu
Ölkə Azərbaycan
Rayon Oğuz
Koordinatlar 41°7′1″N 47°35′26″E / 41.11694°N 47.59056°E / 41.11694; 47.59056Koordinatlar: 41°7′1″N 47°35′26″E / 41.11694°N 47.59056°E / 41.11694; 47.59056
Əhalisi 768[1] nəfər
Saat qurşağı Şablon:Wikidata/p421
Poçt indeksi AZ4816[2]
Xəritəni aç/bağla
Filfilli  — yerləşdiyi ərazi Azərbaycan
Filfilli

Filfili (ləzg. Филифар (Filifar)) — Azərbaycan Respublikasının Oğuz rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

Rayon mərkəzindən 50 km şimal-şərqdə, Xaçmaz kəndinin 10 km şimalında, Baş Qafqaz silsiləsinin cənub ətəyindədir. Dəniz səviyyəsindən yüksəkliyi 1160 metrdir. Filfilli inzibati ərazi vahidinin mərkəzidir. Kəndin əhalisi (803 nəfər) heyvandarlıq, bağçılıqla məşğul olur. Kənddə orta məktəb, klub, kitabxana, poçt, 100 yerlik ATS, feldşer-mama məntəqəsi var. Kənddə ticarət və iaşə obyektləri fəaliyyət göstərir. Xaçmaz dərəsi vasitəsilə Dağıstan sərhəddində yerləşən Fiy və Məlkəmud dağ aşırımlarına yol Filfilli kəndindən keçir.

Kəndin ərazisində qədim və orta əsrlərə aid edilən arxeoloji və memarlıq abidələrindən Surxayxan qalası (XVIII əsr), Qalabaşı yaşayış yeri (XVI-XVIII əsrlər), qədim qəbirstanlıq, qədim Oğuz (oğuz tayfası) qəbiristanlığı var. Bu abidələrdən birinci ikisinin adı Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin xüsusi qərarı ilə ölkə və yerli əhəmiyyətli abidələrin siyahısına daxil edilmişdir. Məşhur Govurqala (Qızlar Qalası, Qovur Qala, Xaçmaz Govur qalası) kəndin cənubundadır. Kənddən qalaya dağ yolu var. Kəndə rayon mərkəzindən avtobus marşrutu işləyir.

Aşağı FilfiliOğuz rayonunun Filfili inzibati ərazi vahidində kənd. XIX əsrdə indiki Filfili kəndi əsasında yaranmışdır. Bucaq kəndi yaxınlığında yerləşdiyinə görə keçmişdə Bucaq Filfili də adlandırılmışdır. Oykonim yaşayış məntəqəsinin coğrafi movqeyi ilə əlaqədar yaranmışdır. "Filfili" sözü isə farsca "istiot" deməkdir.[3]

Toponimikası[redaktə | əsas redaktə]

Filfili (oyk.), (sadə.) - Oğuz rayonunun eyniadlı inzibati ərazi vahidində kənd. Dağətəyi ərazidədir.

Yerli əhalinin məlumatına görə, keçmişdə zəlzələ nəticəsində Qaladağ yaşayış məntəqəsi dağıldıqdan sonra əhali Filfili adlı yerə köçüb məskunlaşmış və sonralar burada yaranmış kənd də həmin yerin adı ilə adlandırılmışdır.[4] Tədqiqatçıların fikrincə, oykonim farsca "yaban istiot" demək olan "filfil" sözündən və -li mənsubiyyət şəkilçisindən ibarət olub, "istiotluq" mənasındadır.

Əhalisi[redaktə | əsas redaktə]

Mədəniyyəti[redaktə | əsas redaktə]

  • Qalabaşı yaşayış yeri (XVII-XVIII əsrlər)
  • Kənddən 2 km şimal-şərqdə qədim qəbiristanlıq–nekropol
  • Kəndin şimalında erkən orta əsrlərə aid qədim Oğuz qəbiristanlığı
  • Şimal-şərqdə, kəndə ən yaxın məsafədə və ən asan yerdə XVIII əsrə aid Surxayxan qalası.

Coğrafiyası və iqlimi[redaktə | əsas redaktə]

Rayon mərkəzindən ən uzaq məsafədə yerləşir. Filfili kəndi həm də Oğuzun ən yüksəkdə - 1160 metr hündürlükdə yerləşən son yaşayış məntəqəsidir[5]. Xaçmaz kəndinin 10 km şimalında, qədim Xaçmaz keçidində, Qalaçayın sağ sahilində, Qafqaz silsiləsinin cənub ətəyində, Dağıstanla sərhəddədir[5].

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Azərbaycan Respublikası Əhalisinin Siyahıyaalınması. Azərbaycan Respublikasının Dövlət Statistika Komitəsi. Bakı-2010. Səh.629
  2. Azərpoçt. "İndekslər" (az). www.azerpost.az. Arxivləşdirilib: [1] saytından 2016-04-19 tarixində. http://archive.is/9GAmL. İstifadə tarixi: 2016-04-19.
  3. ”Azərbaycan toponimlərinin ensiklopedik lüğəti”. İki cilddə. I cild. Bakı, “Şərq-Qərb”, 2007, səh.75
  4. Azərbaycan Toponimlərinin Ensiklopedik Lüğəti. Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası. Nəsimi adına Dilçilik İnstitutu. Şərq-qərb Bakı-2007. səh.427
  5. 5,0 5,1 5,2 Zərdüşt yurdu, Şumer məskəni, Oğuz eli... - FOTOLAR
  6. Azərbaycan Respublikası Əhalisinin Siyahıyaalınması. Azərbaycan Respublikasının Dövlət Statistika Komitəsi. Bakı-2010. Səh.629