Aşağı Malax

Vikipediya, açıq ensiklopediya
(Malax səhifəsindən istiqamətləndirilmişdir)
Keçid et: naviqasiya, axtar
Kənd
Aşağı Malax
A-Qax.png
Qax rayonu
Gerb[d]
Gerb
Ölkə Azərbaycan
Rayon Qax rayonu
Koordinatlar 62°56′00″ şm. e. 21°33′00″ ş. u. / 62.93333° şm. e. 21.55000° ş. u. / 62.93333; 21.55000Koordinatlar: 62°56′00″ şm. e. 21°33′00″ ş. u. / 62.93333° şm. e. 21.55000° ş. u. / 62.93333; 21.55000
Əhalisi 5.545[1]
Saat qurşağı 00 UTC+03:00
Xəritəni aç/bağla
Aşağı Malax (Azərbaycan)
Red pog.png

Aşağı MalaxAzərbaycan Respublikasının Qax rayonunun Qaşqaçay inzibati ərazi vahidində kənd.

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

Qaşqaçay çayının sahilindədir. Keçmışdə bu zonada Malax adlı iki kənd mövcud idi.

Onlar yaxınlıqlarındakı kəndlərin adları ilə Ləkit Malax və Qacar Malax adlanırdı. XI əsrə aid mənbədə Şəki zonasında Maluq qalasının adı çəkilir. Toponimikada Malax kəndinin adının Maluq qalasının adından götürülməsi ehtimalı var. Tədqiqatçıların məlumatına görə, bu kənd Dağıstanın Zeyxur kəndindən çıxmış saxurlar tərəfindən salınmışdır. Təxminən XVI əsrin ortalarında saxurlar bu zonaya köçüb gəlmiş və Malax kəndinin əsasını qoymuşlar. Ərazidəki Malaxlar adlı dağın olması bu toponimin etnotoponim olmasından xəbər verir. Qafqaz dillərində malax/malux "az, bir az, bir hissə" mənasını bildirir. Oykonim "Aşağıda yerləşən Malax kəndi" deməkdir[2].

Əhalisi[redaktə | əsas redaktə]

1872-ci ildə dərc olunmuş və 1869-cu il əhalinin kameral siyahıyaalınması nəticələrini əks etdirən Tiflis quberniyasının və Zaqatala dairəsinin hərbi icmalına əsasən Zaqatala dairəsinin İlisu naibliyinə daxil olan Aşağı Malax kəndində milli tərkibi ləzgilərdən ibarət 41 ailə yaşayırdı.[3] Müvafiq icmalda dairəni təşkil edən yaşayış məntəqələrinin əhalisinin milli tərkibinə dair məlumatlarda etnik türklər muğallar, Dağıstanlı xalqların nümayəndələri isə ümumi adla ləzgilər olaraq göstərilmişdirlər.

1 yanvar 2012-ci il tarixinə olan rəsmi məlumata əsasən kənddə 92 təsərrüfatda hər iki cinsdən toplam 305 nəfər əhali yaşamaqdadır.[4]

Toponimikası[redaktə | əsas redaktə]

Aşağı Malax oyk., mür. Qax r-nunun Qaşqaçay i.ə.v.-də kənd. Qaşqaçayın sahilindədir. Keçmişdə bu zonada Malax adlı iki kənd mövcud idi. Onlar yaxınlıqlarındakı kəndlərin adları ilə Ləkit MalaxQacar Malax adlanırdı. XI əsrə aid mənbədə Şəki zonasında Maluq qalasının adı çəkilir. Toponimikada Malax kəndinin adının Maluq qalasının adından götürülməsi ehtimalı var. Tədqiqatçıların məlumatına görə, bu kənd Dağıstanın Zeyxur kəndindən çıxmış saxurlar tərəfindən salınmışdır. Təxminən XVI əsrin ortalarında saxurlar bu zonaya köçüb gəlmiş və Malax kəndinin əsasını qoymuşlar. Ərazidəki Malaxlar adlı dağın olması bu toponimin etnotoponim olmasından xəbər verir. Qafqaz dillərində malax/malux "az, bir az, bir hissə" mənasını bildirir. Oykonim "aşağıda yerləşən Malax kəndi" deməkdir.

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. (unspecified title) — ISSN 1797-5379; 1797-5387; 1797-5395
  2. ”Azərbaycan toponimlərinin ensiklopedik lüğəti”. İki cilddə. I cild. Bakı, “Şərq-Qərb”, 2007, səh. 79.
  3. Военный обзор Тифлисской Губернии и Закатальского округа, составлен подполковником Генерального штаба В. Н. Филиповым. Воспроизведено в оригинальной авторской орфографии издания 1872 года (издательство "Санктпетербург: Товарищества "Общественная польза""), стр. 168
  4. Qax Rayon İcra Hakimiyyəti: İcra Hakimiyyəti: Bələdiyyələr: Qax rayonu inzibati ərazi dairələri üzrə nümayəndəliklər və bələdiyyələr haqqında məlumat