Soylan rayonu

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Soylan rayonu
Vayk District (1989).png
Əhali 13 680[1] (1989) nəfər
Yaranma tarixi 15.10.1931

Soylan rayonu, Paşalı rayonu, Əzizbəyov rayonu, Vayk rayonuQərbi Azərbaycanın (indiki Ermənistan Respublikası) Dərələyəz mahalı ərazisində rayon. SSRİ dövründə rayona peşəkər Azərbaycan inqilabçısı Məşədi Əzizbəyovun şərəfinə Əzizbəyov adı verilmişdir. Mərkəzi Vayk şəhəridir.

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

Soylan rayonu 1931-ci il oktyabrın 15-də yaradılıb. 1956-cı il oktyabrın 12-nə qədər Soylan rayonu, həmin tarixdən etibarən isə Əzizbəyov rayonu adlandrılıb. 1991-ci ildə adı dəyişdirilərək Vayk rayonu qoyulub. Ərazisi 1173 kv km-dir. Rayon mərkəzi Soylan (dəyişdirilmiş adı Əzizbəyov, Vayk) şəhəridir. Rayon mərkəzindən İrəvan şəhərinə olan məsafə 139 km-dir.

1988-ci ilə qədər azərbaycanlıların yaşamaqda davam etdikləri və həmin il tərk etməyə məcbur olduqları yaşayış məntəqələri: Köçbəy, Leyliqaçan, Axta, Bulaqlar, Gomur, Gabut, İtqıran, Zeytə, Kotanlı, Herher, Səfolar və s.

Ermənistan SSR Ali Soveti Rəyasət heyətinin müxtəlif fərmanları ilə rayon üzrə dəyişdirilmiş tarixi yer adları:

Qədim türk adı İndiki adı Dəyişdirilmə tarixi
Paşalı Əzizbəyov 03.01.1935
İtqıran Gülüstan 03.01.1935
Sultanbəy Bartsruni 03.01.1935
Almalı Xndzorut 12.11.1946
Kotanlı Karmraşen ...
Çul Artavan 19.04.1950
Quşçu Keçid 12.11.1946
Soylan Əzizbəyov 12.10.1956
Əzizbəyov Vayk 1991-ci il
Horadiz Oradis 03.07.1968
Kabud Kapuyt 03.07.1968
Daylaxlı Arin 25.01.1978
Səfolar Cermuk ...

Coğrafi mövqeyi[redaktə | əsas redaktə]

Dərələyəz (dəyişdirilmiş adı Ayotsdzor) dağ silsiləsi və Səfolar yaylası Soylan rayonu ərazisində yerləşir. Quyudağ (h.2593 m), Ağxaç aşırımı, Keçid su anbarı da bu rayondadır. Məşhur Arpa-Göyçə su kanalı məhz Arpaçayı üzərindəki Keçid su anbarından başlanır. Dərələyəz silsiləsi Arpaçayı ilə Naxçıvan çayı arasında uzanıb, Şərqdə Zəngəzur silsiləsinə qovuşur. Uzunluğu 70 km olan bu dağ silsiləsinin ən hündür zirvəsi Kükü dağıdır (h 3120 m).

Relyefi[redaktə | əsas redaktə]

Təbiəti[redaktə | əsas redaktə]

İqlimi[redaktə | əsas redaktə]

Əhalisi[redaktə | əsas redaktə]

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

  1. "Всесоюзная перепись населения 1989 г. Численность населения союзных республик СССР и их территориальных единиц по полу: Армянская ССР (по переписи 1989 года) — Еженедельная демографическая газета Демоскоп Weekly". http://demoscope.ru/weekly/ssp/sng89_reg1.php. İstifadə tarixi: 29 iyul 2015. Arxivləşdirilib.