Uşaqlığın son gecəsi (film, 1968)

Vikipediya, azad ensiklopediya
(Uşaqlığın son gecəsi səhifəsindən istiqamətləndirilmişdir)
Jump to navigation Jump to search
Uşaqlığın son gecəsi
rus. Последняя ночь детства
Uşaqlığın son gecəsi (film, 1968).jpg
Janr dram
komediya
cinayət
Rejissor Arif Babayev
Ssenari müəllifi Maqsud İbrahimbəyov
Baş rollarda Ənvər Həsənov
Səyavuş Şəfiyev
Ətayə Əliyeva
Törəxanım Zeynalova
Ələkbər Seyfi
Xosrov Abdullayev
Tofiq Mirzəyev
Megi Kejeradze
Operator Zaur Məhərrəmov
Bəstəkar Polad Bülbüloğlu
Rəssam Elbəy Rzaquliyev
İstehsalçı "Azərbaycanfilm" kinostudiyası
İlk baxış tarixi 16 iyul 1969
Filmin növü tammetrajlı bədii film
Rəng ağ-qara
Müddət 89 dəq.
Ölkə SSRİ SSRİ
Dil azərbaycanca
İl 1968
Texniki məlumatlar 9 hissə
2610 metr
35 mm
IMDb ID 1861461

Uşaqlığın son gecəsi — kinorejissor Arif Babayevin çəkdiyi bədii film.[1] Arif Babayevin 1969-ci ildə ekranlara çıxan “Uşaqlığın son gecəsi” Maqsud İbrahimbəyovun eyniadlı hekayəsinin əsasında çəkilib deyilir. Əslində isə ssenarinin həmin hekayə ilə əlaqəsi yoxdur. “Uşaqlığın son gecəsi” hekayəsi Pirşağıda yay tətilini keçirən iki yeniyetmədən bəhs edir.[2]

Məzmun[redaktə | mənbəni redaktə et]

Filmin rus dilində afişası

Filmdə mərkəzi fiqurlar Murad (Ənvər Həsənov) və Rüstəmin (Səyavuş Şəfiyev) hekayəsi danışılır. Məktəbi yeni bitirən Murad ali məktəbə daxil ola bilməyib. Onun qohumu və dostu Rüstəm isə institutu bitirərək təyinatını mühəndis kimi ət kombinatına alır. Kombinatda onlar ət oğurlayan, qazandıqları pullar hesabına qlamur həyat keçirən dəstəylə toqquşur.[3] Dəyərlər arasında ziddiyyətlər, məsuliyyət hissi, vətəndaş mövqeyi süjetdə ön plana çıxır. Ət kombinatında baş verən cinayətkarlıq, onun üstünün açılmasında qəhrəmanların göstərdiyi köməklik, müxtəlif insanlarla tanışlıq onlara ciddi həyat dərsi verir, yetkinləşdirir, bərkidir və uşaqlıqlarından daha bir neçə addım ayırır.[4] Əhvalat eyni zamanda hər iki qəhrəmanın ilk sevgisindən bəhs edir. Murad və Rüstəm obrazlarının xarakterindəki əksliklər süjeti daha da dinamikləşdirir, bəzən komik ziddiyyətli situasiyalar yaradır.[5]

Festivallar və mükafatlar[redaktə | mənbəni redaktə et]

1) 1969-cu ildə Kiyevdə Zaqafqaziya və Ukrayna respublikalarının "Prometey-69" III zona kinofestivalında Gənclik üçün ən yaxşı filmə görə Mükafat verilmişdir.
2) Bəstəkar Polad Bülbüloğluna ən yaxşı musiqiyə görə Xüsusi Diplom verilmişdir. Həm də film 4 əlavə mükafata layiq görülüb: ən yaxşı ssenariyə görə (Maqsud İbrahimbəyov), ən yaxşı rejissor işinə görə (Arif Babayev), ən yaxşı operator işinə görə (Zaur Məhərrəmov) və kişi rolunun ən yaxşı ifasına görə (Ənvər Həsənov).[6]

Film haqqında[redaktə | mənbəni redaktə et]

  • Filmin hazırlıqlarına 1967-ci ildən başlanılır və 1968-ci ildə çəkilişlərə start verilir. Film 6 aya çəkilib. 1969-ci ildə ekranlara çıxmışdır.
  • Film aktyor Səməndər Rzayevin kinoda ilk işidir.
  • Filmin bəstəkarı, xalq artisti Polad Bülbüloğludur. Final səhnəsindəki "Gəl, ey səhər!" rejissora elə təsir etmişdi ki, bəstəkara "Görərsən, bu mahnı sənin ən məşhur mahnılarından birinə çevriləcək" deyib. Filmdə eyni zamanda The Beatles qrupunun məşhur "In My Life", "Michelle" mahnılarından istifadə edilib.
  • Muradla Rüstəmin işə getdiyi kadrlar Böyük Qala küçəsində lentə alınıb və bu zaman filmdə ayaqqabı ustası öz köşkündən çıxaraq Muradı səsləyir. Həmin ayaqqabı ustası Əhməd dayının işlətdiyi köşk, həqiqətən də, pinəçi köşkü idi. Həmin köşk uzun illər İçərişəhərdə fəaliyyətdə olub və ayaqqabı ustası Məmməd kişi həmin köşkdə çalışıb. O, populyar müğənni Elarizin atasıdır.
  • Filmin ilk səhnələri İçərişəhərdə Şirvanşahlar sarayının yanındakı məhəllədə aparılıb. Digər ev səhnələri isə Prezident Administrasiyasının arxasındakı məhəllədir. Davudun dama çıxdığı səhnənin həyət çəkilişi Çəmbərəkənddə, dam səhnəsi isə İçərişəhərdə aparılıb. Tikinti səhnəsi indiki Milli Məclisin binası yerləşən yerdir. Daha sonra ət kombinatında, “Yaşıl teatr”da, bulvarda, şəhərin küçələrində, binaların girişlərində çəkilişlər aparılıb. Yeməkxana səhnəsi kinostudiyanın yeməkxanasında nahar vaxtı çəkilib.[7]
  • Filmdə məşhur Davud obrazı rejissorun qardaşı Akifin prototipidir. Akif özü də quş saxlayan və baməzə adam olduğu üçün Arif Babayev Davudun timsalında qardaşının surətini filmə gətirib. Məmmədsadıq Nuriyev də Akifi yaxşı tanıdığı üçün obrazı məharətlə yaradıb. Nənə rolunu oynayan Törəxanım Zeynalova Musiqili Komediya Teatrında kostumer vəzifəsində çalışırdı. Elya obrazını yaradan Meqi Kejeradze Gürcüstandan dəvət olunmuşdur.[8] Megi Kejeradze 1960-65-ci illərdə Tbilisi Xarici Dillər İnstitutunda təhsil alıb.[9]

Filmin heyəti[redaktə | mənbəni redaktə et]

Film üzərində işləyənlər[redaktə | mənbəni redaktə et]

Ssenari müəllifi: Maqsud İbrahimbəyov
Quruluşçu rejissor: Arif Babayev
Quruluşçu operator: Zaur Məhərrəmov
Quruluşçu rəssam: Elbəy Rzaquliyev
Bəstəkar: Polad Bülbüloğlu
Səs operatoru: Kamal Seyidov
Montaj edən: Tahirə Babayeva
Rejissor: Fikrət Əliyev
Operator: Şərif Şərifov
Mahnıların mətni: Fikrət Qoca
Redaktorlar: Y.Vəkilov, N.İbrahimova
Rejissor assistentləri: Murad Məlikov, Akif Rüstəmov
Operator assistentləri: Vaqif Muradov, Sərdar Vəliyev
Quraşdırılmış səhnələrin operatoru: Ramiz Babayev
Quraşdırılmış səhnələrin rəssamı: Mirzə Rəfiyev
Filmin direktoru: Yusif Yusifzadə
Çalır: SSRİ Nazirlər Soveti Yanında Kinematoqrafiya Komitəsinin Orkestri
Dirijor: David Ştilman
İstifadə edilən mahnılar: "In My Life", "Michelle" (Beatles qrupu)

Rollarda[redaktə | mənbəni redaktə et]

Ənvər Həsənov — Murad[10]
Səyavuş Şəfiyev — Rüstəm
Ətayə Əliyeva — Mənsurə
Törəxanım Zeynalova — nənə
Ələkbər Seyfi — İsmayıl
Xosrov Abdullayev — Məcnun
Tofiq Mirzəyev — Rüfət
Megi Kejeradze — Elya
Qorxmaz Atakişiyev — Zaur
Məmmədsadıq Nuriyev — Davud
İnsaf Məmmədova — Sevda
Yusif Vəliyev — böyük iş icraçısı
Rafiq Tağıyev — sürücü
Məlik Dadaşov — Nağıyev
Muxtar Maniyev — Tahir
Hökümə Qasımova — Davudun arvadı
V.Şeyman
Səməndər Rzayev — milis işçisi
Əbdül Mahmudov — milis işçisi
N.Atakişiyev
A.Məmmədov
Dadaş Kazımov — çəkməçi Əhməd
Yusif Yulduz — kombinat işçisi
Nadir Əsgərov — məhəllə sakini
Rafiq Əzimov — fəhlə

Filmi səsləndirənlər[redaktə | mənbəni redaktə et]

Rafiq Əzimov — Murad (Ənvər Həsənov) (titrlərdə yoxdur)
Şahmar Ələkbərov — Rüstəm (Səyavuş Şəfiyev) (titrlərdə yoxdur)
Süleyman Ələsgərov — İsmayıl (Ələkbər Seyfi) (titrlərdə yoxdur)
Həsən Əbluc — Rüfət (Tofiq Mirzəyev) (titrlərdə yoxdur)
Əminə Yusifqızı — Elya (Megi Kejeradze) (titrlərdə yoxdur)
Səməndər Rzayev — Zaur (Qorxmaz Atakişiyev) (titrlərdə yoxdur)
Əli Zeynalov — Məcnun (Xosrov Abdullayev) (titrlərdə yoxdur)
Əzizağa Qasımov — sürücü (Rafiq Tağıyev) (titrlərdə yoxdur)
Bahadur Əliyev — pəltək işçi (titrlərdə yoxdur)
Süsən Məcidova — nənə (Törəxanım Zeynalova) (titrlərdə yoxdur)
Hüseynağa Sadıqov (aktyor) - kombinat işçisi (Yusif Yulduz)(titrlərdə yoxdur)
Ağaxan Salmanlı - Murada sataşan eynəkli oğlan (titrlərdə yoxdur)
Tofiq Məmmədov - Murada sataşan oğlan (titrlərdə yoxdur)

Maraqlı faktlar[redaktə | mənbəni redaktə et]

Filmdə Beatles qrupunun mahnıları istifadə olunmuşdur.

İstinadlar[redaktə | mənbəni redaktə et]

Mənbə[redaktə | mənbəni redaktə et]

  • Азербайджанской ССР кинематография. Кино: Энциклопедический словарь / Гл. ред. С. И. Юткевич; Редкол.: Ю. С. Афанасьев, В. Е. Баскаков, И. В. Вайсфельд и др. — Москва: Советская энциклопедия, 1987. — стр. 13.
  • Кино: Энциклопедический словарь / Гл. ред. С. И. Юткевич; Редкол.: Ю. С. Афанасьев, В. Е. Баскаков, И. В. Вайсфельд и др. — Москва: Советская энциклопедия, 1987. — стр. 33; 90; 246; 269.
  • Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi. C.Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyası. Aydın Kazımzadə. Bizim "Azərbaycanfilm". 1923-2003-cü illər. Bakı: Mütərcim, 2004.- səh. 141; 143; 158-159; 190.
  • Azərbaycan Milli Ensiklopediyası: Azərbaycan. Ramiz Məmmədov. Kino. Azərbaycan Milli Ensiklopediyası Elmi Mərkəzi, 2007.- səh. 815.
  • Kulis.az Sevda Sultanova "Polad Bülbüloğlunu məşhurlaşdıran Azərbaycan filmi"

Xarici keçidlər[redaktə | mənbəni redaktə et]

Həmçinin bax[redaktə | mənbəni redaktə et]