Zülfüqar Əli Bhutto

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Zülfüqar Əli Bhutto
urdu ذوالفقار علی بھٹو
Bhutto 1974.jpg
Doğum tarixi:5 yanvar 1928(1928-01-05)
Doğum yeri: Larkana, Britaniya Hindistanı
Vəfat tarixi: 4 aprel 1979 (51 yaşında)
Vəfat yeri: Ravalpindi, Pakistan
Commons-logo.svg Zülfüqar Əli Bhutto Vikianbarda

Zülfüqar Əli Bhutto (urdu ذوالفقار علی بھٹو; d.5 yanvar 1928(1928-01-05) Britaniya Hindistanı, (indiki Pakistan) — ö.4 aprel 1979(1979-04-04)) — Pakistanının siyasətçi və dövlət xadimi. Pakistanın 10-cu baş naziri (1973-1977) və 4-cü prezidenti (1971-1973). Hərbi çevriliş nəticəsində hakimiyyətdən salınmış və edam olunmuşdur.

Uşaqlığı və gəncliyi[redaktə | əsas redaktə]

Zülfüqar Əli Bhutto 1928-ci il yanvar ayının 5-də Britaniya Hindistanının Larkana şəhərində varlı müsəlman ailəsində anadan olmuşdur. Pakistan siyasətçisi Şah Navaz Bhuttonun oğludur. Hindistanda, ABŞ-da və Böyük Britaniyada təhsil almışdır. O, 1947-ci ildə ABŞ-ın Cənubi Kaliforniya ştatında universitetə daxil olmuşdur. Zülfüqar Əli Bhutto 1949-cu ildə Kaliforniyada yerləşən Berkli universitetinə köçürülmış və 1950-ci ildə siyasi elmlər sahəsində dərəcə almaqla həmin universiteti fərlənmə diplomu ilə bitirmişdir. Elə həmin il o, Oksford universitetinin Krayst-Çerç kolleçinə daxil olmuş və həmin təhsil müəssisəsini fərqlənmə diplomu ilə bitirərək hüquq magistri ixtisasına yiyələnmişdir. 1953-1955-ci illərdə müəllimvəkil işləmişdir.

Siyasi fəaliyyəti[redaktə | əsas redaktə]

Zülfüqar Əli Bhutto 1957-ci ildə BMT yanında Pakistan nümayəndəliyində işləmiş, 1958-ci ildə general M Əyyub xanın hökumətinə daxil olmuş, ticarət, informasiya, yanacaq və energetika, Kəşmir məsələləri üzrə, həmçinin sənaye və təbii ehtiyatlar naziri vəzifələrini tutmuşdur. 1963-cü ildə Pakistanın xarici işlər naziri olmuşdur. Həmin vəzifədə çalışarkən o, Kəşmirə dair Pakistan-Hindistan konfliktinin həllinə nail olmağa cəhd göstərsə də, səyləri uğursuzluqla nəticələnmişdir. 1966-cı ildə Zülfüqar Əli Bhutto ölkə prezidenti Əyyub xan tərəfindən Daşkənd bəyannaməsini kəskin tənqid etdiyinə görə xarici işlər naziri vəzifəsində istefa verməyə məcbur olmuşdur. O, 1967-ci ildə müxalifət mövqeyini tutan "Pakistan Xalq Partiyası"nın əsasını qoymuş və onun rəhbəri olmuşdu. Pakistanda demokratiyanın bərpası uğrunda, həmçinin "İslam sosializmi" şüarı altında iqtisadi islahatlar proqramı ilə çıxış etmişdir. 1968-1969-cu illərdə həbsdə olmuşdur. Şərqi Pakistan əyalətinin ayrılmasından və müstəqil Banqladeş dövlətinin yaranmasından sonra, Pakistanın prezidenti (1971, dekabr - 1973, avqust) vəzifəsini tutmuşdur. Aqrar islahat aparmış, sənayenin milliləşdirilməsi proqramını həyata keçirmişdir. Hindistanla münasibətlərin nizamlanması və Pakistanın hərbi bloklardan çıxması üçün tədbirlər görmüşdür. Parlament idarəetmə formasını nəzərdə tutan yeni konstitusiyanın qəbulundan (1973) sonra baş nazir olmuşdur. 1977-ci ilin iyulunda general M.Ziya ül-Həqqin təşkil etdiyi hərbi çevriliş nəticəsində devrilmişdir. Siyasi qətldə əli olmasında təqsirli bilinərək Zülfüqar Əli Bhutto 1979-cu ilin aprelində edam edilmişdir.

Pakistanın keçmiş baş naziri Bənazir Bhuttonun atasıdır.

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

  • Kulmar, Satish, Yeni Pakistan, 1979
  • Burki, S.J., Bhutto-nun Altındaki Pakistan, 1980

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]