Alanlar

Alanların orta əsrlər(10-cu 12-ci əsr) xəritəsi

Şimali və Cənubi Qafqaz ərazisində antik və erkən orta əsrlər dövründə yaşamış qədim türk mənşəli tayfalardan biri.
Eramzın əvvəllərində nəhəng bir ərazidə-Ural-Volqa çayları arasında bir etnos alan adı ilə məlumdur.Digər tərəfdən Şimali Qafqazda yaşayan irandilli osetinlərin özünüadlandırması “allon”dur.Bu isə tarixşünaslıqda alan adlanan tayfanın osetinlərin əcdadı hesab edilməsinə kifayət etmişdir.Osetinlərin tarixi,mənşəyi və dili üzrə mütəxəssis V.İ.Abayev özü yazıb ki,osetinlərin Şərqdən gəlməsi fikri səhvdir.O,osetin dilində qədim yunan,latın,alman və s. xalqların dilinə məxsus sözlər aşkar etmişdir.Elə isə mənbələrdə Ural-Volqa çayları arasında yaşadıqları qeyd edilən alanların dilində bu sözlər ola bilərmi?
Q.Qeybullayev gostərir ki,əslində alanlar təmiz turklər idi.Alan etnonimindəki “al” köku Alat (Ələt) və Alar türk tayfalarının adlarında da iştirak edir.Abbasqulu ağa Bakıxanov yazır ki,alanların adətləri hunların adəti ilə eyni idi.Prokopi Kessari (VI əsr) adlı tarixçi yazır ki,alanlar mənşəcə massagetlərdəndir.(massagetlərin tarixən Azərbaycanda və Orta Asiyada yaşayan türk mənşəli tayfa olması məlumdur.)Bütün bu faktlar isə alanların irandilli osetin yox türkmənşəli tayfa olmasını göstərir.