Avraam Linkoln
| Avraam Linkoln Abraham Lincoln |
||||
|
||||
|---|---|---|---|---|
| 4 mart 1861 — 15 aprel 1865 | ||||
| Vitse-prezident: | Hannibal Hamlin (1861-1865) Endrü Conson (1865) |
|||
| Sələfi: | Ceyms Byukenen | |||
| Xələfi: | Endrü Conson | |||
| Partiya: | Respublikaçılar partiyası (1854-1864) Milli Birlik partiyası (1864-1865) |
|||
| Dini: | Kalvinist | |||
| Təvəllüdü: | 12 fevral 1809-cu il |
|||
| Vəfatı: | 15 aprel 1865-ci il (56 yaşında) |
|||
| Dəfn yeri: | Ouk-Ric məzarlığı, Sprinqfild, İllinoys | |||
| Atası: | Tomas Linkoln | |||
| Anası: | Nensi Henks | |||
| Həyat yoldaşı: | Meri Todd Linkoln | |||
| Uşaqları: | oğulları: Robert Tod Linkoln, Edvard (1846-1850), Uilyam Linkoln və Tomas | |||
| İmzası: | ||||
Avraam Linkoln (ing. Abraham Lincoln; 12 fevral 1809, Kentukki, ABŞ – 15 aprel 1865, Vaşinqton, ABŞ) — Amerika Birləşmiş Ştatlarının 16-cı prezidenti (1861-1865). ABŞ-ın iki hissəyə parçalanması və vətəndaş müharibəsi dövründə ölkəyə rəhbərlik etmiş, ABŞ-da quldarlığın ləğvini təmin etmişdir.
1832-ci ildə ABŞ Konqresinə seçkilərdə namizədliyini irəli sürmüş, lakin yetərli səs toplaya bilməmişdi. 1834-cü ildə bir daha namizədliyini irəli sürmüş və İllinoys ştatından Konqresin Nümayəndələr Palatasına üzv seçilmişdi.
1855 və 1858-ci illərdə Senata üzv olmaq üçün çalışsa da, hər 2 kampaniya uğursuzluqla nəticələnmişdir.
Onun 1861-ci ildə hakimiyyətə gəlməsi ilə eyni vaxtda quldarlığın tərəfdarı olan cənub ştatları Amerika Konfederativ Ştatları adı altında birləşərək ABŞ-ın tərkibindən çıxdıqlarını elan etmişlər. 4 il davam edən müharibə sonda ABŞ-ın qələbəsi ilə nəticələnmişdir. Bu qələbədən 6 gün sonra 15 aprel 1865-ci ildə Avraam Linkoln teatrda "Bizim Amerikalı əmioğlumuz" (Our American Cousin) tamaşasına baxarkən həmin teatrın aktyoru Con Uilks But tərəfindən qətlə yetirilmişdir. Bununla o, qətlə yetirilmiş ilk ABŞ prezidenti olmuşdur.
Maraqlı faktlar [redaktə]
- Raşmor dağında təsviri həkk olunan 4 prezidentdən biridir. Onun təsviri sağdan birincidir.
- Avraam Linkoln ABŞ prezidentləri arasında ən hündür boylu prezidentdir (193 sm). Ən alçaq boylu isə Ceyms Medison (162 sm) olmuşdur.
- Rəy sorğularına əsasən Avraam Linkoln ABŞ tarixinin ən yaxşı prezidentlərindən biri hesab olunur, halbuki, hakimiyyəti dövründə çoxsaylı tənqidlərə məruz qalmışdı.
- 1860-cı ilin oktyabrında Vestfilddən olan 11 yaşlı qız Qreys Bedellu Avraam Linkolna məktub yazaraq saqqal buraxmağı məsləhət bilmiş və o buna əməl etmişdir.
- Linkoln filmi ABŞ rejissoru Stiven Spilberq tərəfindən dahi ABŞ prezidenti Avraam Linkolnun həyatından bəhs edən bioqrafik janrda çəkilmiş filmdir. Linkolnu canlandıran Deniel Dey-Lüis əksər tənqidçilərin rəyinə əsasən ilin ən yaxşı aktyoru seçilmişdir.
| ABŞ tarixi |
Müstəmləkə Dövrü
İstiqlaliyyət Savaşı
Qərbə genişlənmə
Vətəndaş müharibəsi
1865-1945
Soyuq Müharibə
Yeni Tarix
|