Məzmuna keç

İranlılar

Vikipediya, azad ensiklopediya
İranlılar
ایرانی
Ümumi sayı
85 milyon
Yaşadığı ərazilər
İran İran 79.200.000 [1]
ABŞ ABŞ 1.186.140 [2]
 BƏƏ  400.000 [3][4]
 Böyük Britaniya 130.000
Almaniya Almaniya 110.000 [5]
İsrail İsrail 40.000 [5][6]
Kanada Kanada 88.200 [6]
Qətər Qətər 73.000 [4]
Fransa Fransa 62.000 [6]
 Hindistan 60.000
[6]
 İsveç 60.000
Rusiya Rusiya 50.000
 Bəhreyn 48.000 [7]
 Niderland [6]
 Avstriya 25.000
 Oman 25.000 [8]
 Yunanıstan 20.000 [6]
 Danimarka 10.000 [6]
 Belçika 6.000 [6]
 Norveç 6.000 [6]
Finlandiya Finlandiya 2.000 [6]
Dili

Farsca, Azərbaycan dili, Kürd dili, Ərəb dili, Türkmən dili, Bəluc dili, Qaşqay dili, Gilan dili

Dini

çoxu İslam (Şiə)[9][10] və az sayda Sünni, Bəhai, Xristian, MusəviZərdüşt

Dünya üzrə iranlıların diaspoası

İranlılarİran vətəndaşı ya da İran millətindən olanlar. İranlı, ölkədəki bütün etnik ünsürləri bir arada cəmləyən bir termindir. Farsca danışanlara Farsi ya da Pers deyildiyi halda tarixi mənada Ərəb-Fars millətlərini ayırmaq üçün Əcəm adından istifadə edilmişdir. İranlı olaraq tanınan xalqlar adətən İran dillərində danışırlar.

Yaşadıqları ərazilər

[redaktə | vikimətni redaktə et]

Cənub-şərqdə Bəlucistan olaraq tanınan Əfqanıstan sərhəddindən başlayan xalqlara məxsus coğrafi yaşayış sahəsi, Şimal-qərbdə Qafqaza qədər uzanan ərazidə yayılmışdır.

Farslar, Kürdlər, Zazalar, Taciklər, Mazandaranlılar, Giləklər, Lurlar, Bəluclar, Tatlar, TalışlarOsetinlər İran xalqlarındandır.

Bundan başqa İranda çoxlu türk xalqları yaşayır: Azərbaycanlılar, Türkmənlər, Qaşqaylar, Xələclər kimi sayları müxtəlif olan türk xalqları, çox qədim dövrlərdən bu ərazidə yaşayırlar.

  1. "Arxivlənmiş surət". 20 sentyabr 2022 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 19 aprel 2019.
  2. "American FactFinder". 11 fevral 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 19 aprel 2019.
  3. "Travel Video Television News - Iranians investing heavily in Dubai". 13 oktyabr 2007 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 19 aprel 2019.
  4. 1 2 "Ethnologue report for language code:pes". 14 fevral 2013 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 19 aprel 2019.
  5. 1 2 wo.org/Disporia.htm Iranian World Outreach - Iranian -speaking people outside of Iran [ölü keçid]
  6. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 "The Persian Diaspora". 21 noyabr 2019 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 19 aprel 2019.
  7. 14 report for Bahrain
  8. "Ethnologue". 14 fevral 2013 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 19 aprel 2019.
  9. "CIA - The World Factbook - Iran". 3 fevral 2012 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 19 aprel 2019.
  10. http://www.aljazeera.com/me.asp?service_ID=12883%5B%5D