Fəxri Xiyaban

Vikipediya, azad ensiklopediya
(Fəxri xiyaban səhifəsindən istiqamətləndirilmişdir)
Jump to navigation Jump to search
Qəbiristanlıq
Fəxri Xiyaban
Fexri Xiyaban guller.jpg Fəxri Xiyabanda güllər
40°21′42″ şm. e. 49°49′15″ ş. u.
Ölkə Azərbaycan Azərbaycan
Şəhər Bakı
Status Xiyaban
Əsası qoyulub 27 avqust 1948
Dəfn sayı 210-dan artıq (2016)
Sahəsi 0,05 km²
Fəxri Xiyaban xəritədə
Fəxri Xiyaban
Fəxri Xiyaban
Fəxri Xiyaban xəritədə
Fəxri Xiyaban
Fəxri Xiyaban
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Fəxri XiyabanBakı şəhərində Azərbaycan xalqına xidmətdə xüsusi fədakarlıq göstərmiş insanların bir qisminin dəfn olunduğu kütləvi məzarlıq.[1] Fəxri Xiyaban Azərbaycan SSRİ Nazirlər Sovetinin 27 avqust 1948-ci il sərəncamı ilə yaradılıb.[2] Hazırda Bakıda I, II və III Fəxri Xiyaban mövcuddur.

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

Birinci Fəxri Xiyabanın salınması Mir Cəfər Bağırovun adı ilə bağlıdır.[3] 1948-ci il avqust ayının 27-də M.C.Bağırovun tapşırığı ilə Azərbaycan SSR Nazirlər Soveti aşağıdakı qərarı qəbul etmişdir:[3]

  1. Bakı Şəhər İcraiyyə Komitəsinə (A.Buzdakov və T.Qasımov yoldaşlara) tapşırılsın ki, 1948-ci ildə ümumi dəyəri 180 min manat dəyərində Fəxri Xiyabanın tikintisinə başlasınlar və buraya Azərbaycanın böyük elm və incəsənət xadimlərindən 12-sinin qəbri köçürülsün (siyahı əlavə olunur), Fəxri Xiyabanın tikintisi 1949-cu ilin 1-ci yarısında başa çatdırılsın.
  2. Azərbaycan SSR Nazirlər Soveti Yanında Arxitektura İşləri İdarəsinə təklif edilsin ki, bu il sentyabr ayının 20-dən gec olmayaraq, Azərbaycanın görkəmli elm və incəsənət xadimlərinin 12 nəfərinin qəbirüstü abidəsi daxil olmaqla, Fəxri Xiyabanın ilk model nümunəsini hazırlasın.
  3. Azərbaycan SSR Maliyyə Nazirliyinə bir vəzifə olaraq tapşırılsın ki, 1948-ci ildə Bakı Şəhər İcraiyyə Komitəsinə qəbirüstü abidə daşlarının hazırlanması məqsədilə neft çıxarılması üzrə vəsaitdən 90 min manat ayırsınlar, 1949-cu ildə də bu məbləğ nəzərdə tutulsun. Həmçinin Vidadinin qəbirüstü abidəsinin qoyulmasına Qazax rayon icraiyyə komitəsinə 15 min manat, Seyid Əzim Şirvaninin və Mirzə Ələkbər Sabirin qəbirüstü abidəsinin hazırlanması üçün Şamaxı rayon icraiyyə komitəsinə 30 min manat məbləğində vəsait ayrılsın.
  4. Azərbaycan SSR Nazirlər Soveti Dövlət Plan Komitəsinə tapşırılsın ki, Fəxri xiyabanın tikintisi üçün Bakı Şəhər İcraiyyə Komitəsini lazım olan miqdarda sementlə təmin etsin.

Nazirlər Sovetinin sərəncamına əsasən 1948-49-cu illərdə Çəmbərəkəndşəhər qəbiristanlığında dəfn olunmuş bir neçə mərhumun nəşi Fəxri Xiyabanda yenidən torpağa tapşırılmışdır.[3] 1948-ci ildə Fəxri Xiyabanın ilk sakinləri arasında Cəlil Məmmədquluzadə, Əbdürrəhimbəy Haqverdiyev, Həsən bəy Zərdabi, Nəcəf bəy Vəzirov, Hüseyn Ərəblinski, Süleyman Sani Axundov, Cabbar Qaryağdı, Rüstəm Mustafayev, Əzim Əzimzadə, Hüseynqulu Sarabski.[3] Mir Cəfər Bağırovun vaxtında ilk dəfə birbaşa çiyinlərdə Fəxri Xiyabana gətirilən 1948-ci il noyabrın 23-də Üzeyir Hacıbəyov olmuşdur.[3]

Azərbaycan SSR hökumətinin 1948-ci il 27 avqust tarixli sərəncamında göstərildiyi kimi, Fəxri xiyabının salınması xərcləri neft hasilatından əldə olunmuş gəlir hesabına, başqa sözlə, Neft Fondu hesabına həyata keçirilmişdi.[3]

Hazırda Bakıda I, II və III Fəxri Xiyaban mövcuddur.

II Fəxri Xiyaban[redaktə | əsas redaktə]

II Fəxri Xiyaban "Yasamal Dağüstü - 1" qəbiristanlıq kompleksinə daxildir və Badamdar yaxınlığında yerləşir.[4]

III Fəxri Xiyaban[redaktə | əsas redaktə]

III Fəxri Xiyaban "Yasamal Dağüstü" qəbiristanlıq kompleksinə daxildir və Badamdar yaxınlığında yerləşir.[5]

Qalereya[redaktə | əsas redaktə]

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. "FƏXRI XIYABAN". www.azerbaijan.az. İstifadə tarixi: 12 noyabr 2017. Check date values in: |accessdate= (kömək)
  2. "Fəxri xiyabanda "yaşayanlar..." - FOTOSESSİYA". apa.az. İstifadə tarixi: 12 noyabr 2017. Check date values in: |accessdate= (kömək)
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 "Mir Cəfərin məhkəməsi necə hazırlanmışdır". anl.az. İstifadə tarixi: 12 noyabr 2017. Check date values in: |accessdate= (kömək)
  4. "II Fəxri Xiyabandakı məşhurlar". kulis.lent.az. İstifadə tarixi: 12 noyabr 2017. Check date values in: |accessdate= (kömək)
  5. "Bakının axirət problemi: ölüyə yer tapılmır, dirilərin isə qəbri hazırdı". musavat.com. İstifadə tarixi: 12 noyabr 2017. Check date values in: |accessdate= (kömək)