Salah

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
SALAH
erm. Աղավնավանք
Aghavnavank.JPG

40°43′51″ şm. e. 45°05′36″ ş. u.


Ölkə Ermənistan Ermənistan
Region AM
Rayon İcevan
Tarixi və coğrafiyası
Mərkəzin hündürlüyü təq. 1.443 m
Saat qurşağı UTC+04:00
Əhalisi
Əhalisi
Rəsmi dili erməni dili
Xəritəni göstər/gizlə
Salah xəritədə
Salah
Salah

Salah kəndi - Qаrаqоyunlu elinin kəndlərindən biri olaraq Ermənistan SSR-in İcevan (Karvansara) rayonunda, Tərsəçay sahilində, rayon mərkəzindən 15 km cənub-qərbdə meşə ilə örtülü səfalı bir yerdə azərbaycanlılar yaşamış kənd. Kəndin əhalisinin əhəmiyyətli bir hissəsi 1950-ci ildə qonşu Göyərçin kəndindən köçüb gələnlərdir. Azərbaycanlı əhalisi 1905-ci ildə 39, 1914-cü ildə 64, 1931-ci ildə 112 nəfər olub. Salah kəndindəki son azərbaycanlılar 1988-ci ildə faciəli olaylar zamanı kənddən bütünlüklə qovulmuş və orada ermənilər məskunlaşdırılmışdır. Kəndin adı 1991-ci ildə "Ağavnavank" olaraq dəyişdirilmişdir. Hazırda Tavuş marzına (vilayətinə) aid bir kənddir.

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

Salah kəndi Qafqaz və Zaqafqaziya diyarı idarəsinin dəyişdirilməsi haqqında 1867-ci il 9 dekabr tarixli çar fərmanı əsasında yaradılmış Yelizavetpol quberniyasının Qazax qəzasına aid olmuşdur. 1918-ci ildən 1920-ci ilə qədər Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin ərazisi daxilində mövcud olmuşdur. Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin süqutundan sonra Qazax qəzasında hərbi inqilab komitəsi yaradıldı. Ermənistanda sovet hökuməti qurulduqdan (1920, 29 noyabr) sonra Qazax qəzası ərazisinin 44,5%-i, o cümlədən 1874-cü il inzibati bölgüsünə görə Azasu, Qaradaş, Qılınc kənd, Uzuntala, Baranin, Qalaçı, Kötikənd, Qoşqotan Külpi, Yeni Dilican, Köhnə Dilican, Karvansara, Qaraqoyunlu, Polad-Ayrım, Xaştar, Başkənd, Küləli, Mixaylovsk, Tatlıkənd, Tovuzqala kəndləri Ermənistanın tərkibində qaldı. Qazax qəzasının Azərbaycanın tərkibində qalan torpaqlarında Qazax, Ağstafa, Tovuz, Gədəbəy, Şamxor rayonları, Ermənistana verilmiş torpaqlarda isə Karvansara (İcevan), Çəmbərək (Krasnoselsk), Şəmşəddil, Dilican rayonları yaradıldı.

1988-ci ildə ancaq kənddə yaşayanları nəzərə alsaq, cəmi 300 ailədən ibarət olan Salah və Əmirxeyir kəndlərində doğulmuş olan 11 elmlər doktoru, 29 elmlər namizədi var idi. Bu rəqəm hər 7-8 ailəyə bir alim düşdüyünü göstərir. Bu, çox yerlərdə rast gəlinməyən, kifayət qədər yüksək göstərici idi.

Görkəmli şəxsiyyətləri[redaktə | əsas redaktə]

  • Dilican Mirzəyev- Keçmiş SSRİ Neft və Qaz Sənayesi Nazirliyində şöbə rəisi, Ümum İttifaq Dəniz Neft-qaz institutunun direktoru, Beynəlxalq Elmi-Texniki konfransların sədri, icracı katibi,Rusiya Fedarasiyasının Ali Dövlət mükafatları lauratı, Amerika Birləşmiş Ştatlarının Elmlər Akademiyasının, Almaniyanın Elmlər Akademiyasının, Polşanın Elmlər Akademiyasının, Norvegiyanın Elmlər Akademiyasının, Finlandiyanın Elmlər Akademiyasının,Rusiya Elmlər Akademiyasının müxbir üzvü,hidrotexnik,texnika elmləri doktoru,professor, hazırda elmi-texniki mərkəzin baş direktoru
  • Misir Mərdanov -Keçmişdə Bakı Dövlət Universitetinin dekan müavini, dekanı, prorektoru, rektoru, Təhsil naziri,riyaziyyatçı, fizika-riyaziyyat elmləri doktoru, professor,hazırda institut direktoru
  • Niftalı Qocayev -Keçmişdə Bakı Dövlət Universitetinin kafedra müdiri, prorektoru, fizika elmləri doktoru, professor,
  • Eldar Qocayev -Texniki Universitetdə fizika-riyaziyyat elmləri doktoru, professor,
  • Zakir Qarayev - Bakı Tibb Universitetində , tibb elmləri doktoru, professor,
  • Hüseyn Hüseynov - el şairi,
  • Faiq Həsənov- alim-həkim,
  • Tofiq Hüseynov - Kənd təsərrüfatı nazirliyinin işçisi,
  • Ramazan Abbasov - Azərbaycan milli futbol komandasının oyunçusu.