Uşi

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
kənd
Uşi
Ushi Village.JPG

40°20′54″ şm. e. 44°22′23″ ş. u.


Ölkə Ermənistan Ermənistan
Region Karbi mahalı
Rayon Əştərək rayonu
Tarixi və coğrafiyası
Mərkəzin hündürlüyü 1.400 m
Saat qurşağı UTC+4
Əhalisi
Əhalisi
Rəsmi dili ermənicə
Xəritəni göstər/gizlə
Uşi xəritədə
Uşi
Uşi
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Uşi - İrəvan quberniyasının Eçmiədzin qəzasında, indi Əştərək rayonunda kənd.[2]

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

Rayon mərkəzindən 4 km şərqdə yerləşir. Azərbaycanlıların həyatı ilə bağlı IX-XI əsrlərə aid tarixi abidələr indi də durur.

1590-cı ildə tərtib edilmiş «İrəvan əyalətinin müfəssəl dəftəri»ndə[3], 1728-ci il tarixli «İrəvan əyalətinin icmal dəftəri»ndə[4], Qafqazın 5 verstlik xəritəsində[5] qeyd edilmişdir.

Toponim türk dilində «yüksəklik, dağın zirvəsi» mənasında işlənən uç (uş) sözü[6] əsasında əmələ gəlmişdir. Türk dilində uş//uç sözü «son», «başlanğıc»[7], «yuxarı», «zirvə», «qıraq, kənar»[6] mənalarında işlənir. Eyni zamanda qaraqalpaq dilində «dağın zirvəsi» mənasını uşa sözü ifadə edir[6].

Toponimin sonundakı «i» topoformant kimi çıxış edir. Relyef əsasında yaranan sadə toponimdir.

Əhalisi[redaktə | əsas redaktə]

Kənddə 1831-ci ildə 167 nəfər, 1873 - cü ildə 909 nəfər, 1886-cı ildə 1105 nəfər, 1897-ci ildə 1249 nəfər, 1908-ci ildə 1360 nəfər, 1914 - cü ildə 1444 nəfər, 1916-cı ildə 1486 nəfər[8], 1918-ci ildə 1380 nəfər[9], 1919 - cu ildə 500 nəfər[10] yalnız azərbaycanlılar yaşamışdır.

1918-1919 - cu illərdə azərbaycanlılar ermənilərin təcavüzünə məruz qalaraq deportasiya olunmuş[11], 1920-ci ildə buraya Türkiyədən köçtirülən ermənilər yerləşdirilmişdir. Azərbaycanlılardan sağ qalanları ata yurdlarına indiki Ermənistanda sovet hökuməti qurulandan sonra dönə bilmişdir. Burada ermənilərlə yanaşı 1922-ci ildə 291 nəfər, 1926-cı ildə 296, 1931-ci ildə 33 nəfər azərbaycanlı yaşamışdır[8].

SSRİ hökumətinin xüsusi qərarı ilə 1948-49 - cu illərdə azərbaycanlılar tarixi-etnik torpaqlarından çıxarılıb zorla Azərbaycana köçürülmüşdür. İndi ermənilər yaşayır.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. 1 2 Հայաստանի Հանրապետության բնակավայրերի բառարանԵրևան: 2008. — 184 s.
  2. İbrahim Bayramov, "Qərbi Azərbaycanın türk mənşəli toponimləri", Bakı, "Elm", 2002.
  3. İrəvan əyalətinin icmal dəftəri (araşdırma, tərcümə, qeyd və əlavələrin müəllifləri: Z.Bünyatov və H.Məmmədov (Qaramanlı), Bakı, «Elm», 1996. s.162
  4. İrəvan əyalətinin icmal dəftəri (araşdırma, tərcümə, qeyd və əlavələrin müəllifləri: Z.Bünyatov və H.Məmmədov (Qaramanlı), Bakı, «Elm», 1996. s.89
  5. Пагирев Д.Д. Алфавитный указатель к пятиверстной карт Кавказского края, Тифлис, Типография К.П.Казловского, 1913. s.256
  6. 1 2 3 Мурзаев Э.М. Словарь народных географических терминов, М., «Мысль», 1984. s.585
  7. Радлов В.В. Опыт словарья тюркских наречий, т.I, ч.1-2, СПб, 1893. s.1719, 1771
  8. 1 2 Qorqodyan Z. 1831-1931-ci illərdə Sovet Ermənistanının əhalisi, (erməni dilində). İrəvan, «Melkonyan fond», 1932. s.22-23, 108-109
  9. История Азербайджана по документам и публикациям, Баку, «Элм», 1990. s.219
  10. Qorqodyan Z. 1831-1931-ci illərdə Sovet Ermənistanının əhalisi, (erməni dilində). İrəvan, «Melkonyan fond», 1932. s.108-109
  11. История Азербайджана по документам и публикациям, Баку, «Элм», 1990. s.219