Xanım İsmayılqızı

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Xanım İsmayılqızı
Doğum tarixi 10 aprel 1956 (1956-04-10) (63 yaş)
Doğum yeri Bakı
Fəaliyyəti publisist

Xanım İsmayılqızı (tam adı Qarayeva Xanım İsmayıl qızı) — şairə, bəstəkar. Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin (1989) və Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü (1999).

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

Xanım İsmayılqızı 1956-cı il aprel ayının 10-da Bakı şəhərində anadan olmuşdur. Əslən Goranboyludur. ADU-nun (indiki BDU) filologiya fakültəsini bitirmişdir (1979). "Gənclik" Nəşriyyatında korrektor, kiçik redaktor, mühəndis-texnoloq (1972-1984) işləmişdir. Efiopiyada yaşaması ilə bağlı nəşriyyat işindən ayrılmış, Azərbaycana döndükdən sonra yenidən nəşriyyat işinə qayıtmışdır. ADU-nun nəşriyyatında şöbə müdiri (1987-1989), Azərbaycan Tərcümə Mərkəzində şöbə müdiri, sədr müavini (1989-1995), "Bilik" Maarifçilik Cəmiyyətinin "Bayatı" Sifariş Ədəbiyyatı Mərkəzində direktor müavini (1995-1998), direktor, Nazirlər Kabineti yanında Tərcümə Mərkəzində Nəşriyyat şöbəsinin müdiri vəzifəsində (2014-2016) işləmişdir.

Yaradıcılığı[redaktə | əsas redaktə]

Xanım İsmayılqızı gənc yaşlarından bədii yaradıcılıqla məşğul olmuş, ilk şeri "Yol" qəzetində dərc olunmuşdur (1991). Qələmini poeziya, publisistika və tərcümə sahəsində sınamışdır. 1979-cu ildən jurnalistlik fəaliyyətinə başlamış, dövrü mətbuatda məqalə, oçerk və esseləri dərc olunmuşdur. AzTV-də və ilk müstəqil telekanal olan BMTİ-də "Dünyam qəfil işıqlansa" adlı müəllif verilişi ilə çıxış etmişdir (1992-1993).

"Kimlər keçir bu dünyadan" ilk nəşr olunan publisistik kitabıdır (1996). Vasili Şukşinin "İlan zəhəri" adlı hekayələr toplusunu, "İssumbosi" yapon nağıllarını tərcümə etmişdir. Dünya işığından məhrum olan insanların – korların dünyasından, daxili aləmindən bəhs edən "Ruhun da gözü var" adlı fəlsəfi-publisistik kitabı (1997) çap olunub. "Bir məndim, bir də özüm" (1997), "Ağ və qara" (2006), "Dua yağışı" (2014) şeir toplularının müəllifidir. Şeirləri bir çox xarici dillərə tərcümə edilmiş, xarici mətbuatda dərc olunmuş, antalogiyalara daxil edilmişdir.

Şair kimi ilk dəfə bəstəkar Faiq Sücəddinovla əməkdaşlıq etmişdir. F.Sücəddinovun onun sözlərinə yazdığı "Harda qaldın" ( Kaman) mahnısı şair kimi onun vizit vərəqinə çevrildi. Mahnı bəstəçisi kimi ilk işi "Sevgimizi qoruyaq" mahnısıdır (1993). Efirdə ilk səslənən manhısı da məhz "Sevgimizi qoruyaq"dır (1994). Tamara Vəliyevanın "Mənim ağ göyərçinim" pyesinə yazdığı musiqi bəstəkarın ilk iri həcmli əsəridir. 300-dən çox mahnının müəllifidir. Mikayıl Müşfiq, Məmməd Araz, Ramiz Rövşən, İsmayıl Qarayev, Vaqif Bayatlı Önər, Vahid Əziz, Nüsrət Kəsəmənli, Çingiz Əlioğlu, Davud Aslan, Paşa Qəlbinur, Rəşad Məcid, Tamara Vəliyeva, Elçin Mirzəbəyli, Elman Tovuz, Leyla Əliyeva və b. şeirlərinə musqiqi bəstələmişdir. 500-dən çox şerinə Faiq Sücəddinov, Eldar Mansurov, Emin Sabitoğlu, Nadir Əzimov, Səyavuş Kərimi, Aygün Səmədzadə, Novruz Aslan, Məryəm Əlibəyli, Cabbar Musayev, Vüqar Camalzadə, İsa Məlikov, Nazim Əhməd və b. bəstəkarlar musiqi bəstələmişdir. Mahnıları İlhamə Quliyeva, Flora Kərimova, Brilliant Dadaşova, Mübariz Tağıyev, Faiq Ağayev, Mətanət İsgəndərli, Nazpəri Dostəliyeva, Ruhəngiz Allahverdiyeva, Səməd Səmədov, Zöhrə Abdullayeva, Gülyanaq Məmmədova, Elçin Cəlilov, Sənubər İsgəndərli, Hacıbaba Bağırov, Cavan Zeynallı, Rəşad İlyasov, Könül Kərimova, Aygün Kazımova, İradə İbrahimova, Röya, Elnarə, Samir Piriyev, Mətanət Əsədova, Zakir Əliyev, Teyyub Aslan, XAN qrupu, Ayan, Çinarə Məlikzadə, Zabitə Alıyeva, Şəhla Həmidova və b. tərəfindən ifa olunmuşdur. 1999-cu ildə "Respublika" Sarayında, 2001-ci ildə Sumqayıtın "Kimyaçılar" Sarayında yaradıcılıq gecələri keçirilmişdir. Qocalar, Əlillər, Yetimlər evində xeyriyyə gecələri keçirmişdir. Həm şair, həm bəstəkar kimi bir çox müsabiqələrin diplomantı, laureatı və qalibi olmuşdur.

Xanım İsmayılqızı 2003-cü ildə "Planet dostları" adlı layihədə, Amerika bəstəkarı və söz yazarı Stan Slauqhter ilə birgə "Doğma diyar" adlı vətənpərvər mahnılardan ibarət albomun müəllifi olub. Bu alboma daxil olan 12 mahnıdan 7-sinin həm söz, həm də musiqi yazarı - Xanım İsmayılqızı, 5-nin həm söz, həm musiqi yazarı - Stan Slauqhter olub. Bu albom həm Amerikada, həm də Azərbaycanda yayımlanıb. Bu layihədən məqsəd Azərbaycanla Amerika arasında mədəni dostluq, musiqinin, sözün dili ilə ölkələri bir-birinə yaxınlaşdırmaq və əlaqələr yaratmaq idi. Bütün mahnılar uşaq xoru, gənc solistlər tərəfindən ifa olunub.

Ailəsi[redaktə | əsas redaktə]

Xanım İsmayılqızı Azərbaycan yazıçısı İsmayıl Qarayevin qızıdır.

Ailəlidir.

Qızı - Fidan Əliyeva.

Xanım şairənin oğlu Fərid Əliyev 4 iyul 2014-cü ildə qəflətən ürək tutmasından dünyasını dəyişmişdir.[1]

Əsərləri[redaktə | əsas redaktə]

  1. Kimlər keçir bu dünyadan (publisistika). Bakı: Bayatı, 1996, 64 səh.
  2. Mən Tanrının quluyam (publisistika). Bakı: Bayatı, 1997, 92 səh.
  3. Ruhun da gözü var (publisistika). Bakı. Bayatı, 1998.
  4. Bir məndim, bir də özüm (şeirlər). Bakı: Bayatı, 1997, 192 səh.
  5. Ağ və qara. (şeirlər) Bakı: Çinar-Çap, 2006,
  6. Dua yağışı. (şeirlər) Bakı: 2014.
  7. V.Şukşin "İlan zəhəri" hekayələr toplusu (tərcümə) 1996.
  8. Yapon nağılları "İssumbosi" (tərcümə) 1995.

Ədəbiyyat[redaktə | əsas redaktə]

  1. İsmayılqızı Vəsimə. Goranboy. Ensiklopedik toplu. Bakı: 2000, səh. 349-350.
  2. XX əsr Azərbaycan yazıçıları. Ensiklopedik məlumat kitabı. Bakı: 2004, səh. 402-403.

Mükafatları[redaktə | əsas redaktə]

  • Qrand mükafatı (ilin mahnı şairi) 2000.
  • Zirvədəkilər mükafatı.
  • Bakı gecələri müsabiqəsinin diplomantı. (ilin mahnısı)
  • Vətənpərvər mahnı müsabiqələrinin qalibi.
  • İmarət fan klubu "Azarkeşin sevimli bəstəkarı" mükafatı: 2013[2]
  • Dədə Qorqud mükafatı. 2014

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]