Azərbaycan Dillər Universiteti

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar

Azərbaycan Dillər Universiteti

Yaranma tarixi 1973
Rektor Kamal Abdulla[1]
Şəhər Bakı
Ölkə Azərbaycan
Vebsayt www.adu.edu.az/

Azərbaycan Dillər Universiteti və ya qısaca ADUAzərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyinin tabeliyində olan ali təhsil müəssisəsi[2].

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

Azərbaycan Dillər Universitetinin binası, 2008.

Azərbaycanın ali məktəblərində xarici dillərin tədrisinə keçən əsrin 20-ci illərində başlanmış, 1936/37-ci tədris ilində işə ilk dəfə olaraq  APİ-də  müstəqil xarici dillər kafedrası yaradılmışdır. Lakin xarici dilləri tədris edən milli pedaqoji kadrlar çatışmadığından Azərbaycan Xalq Komissarlar Soveti 1937-ci il oktyabr ayının 9-da “Azərbaycan Pedaqoji İnstitunda xarici dillər fakültəsinin təşkil edilməsi haqqında” qərar qəbul etdi. 1937/38-ci ilk tədris ilində fakkültəyə 175 nəfər qəbul edildi: ingilis dilinə 59 nəfər, alman dilinə 92 nəfər, fransız dilinə 24 nəfər. Onlardan  46 nəfəri Azərbaycan bölməsinə, 129 nəfəri rus bölməsinə qəbul olunmuşdu. 1941-ci ildə həmin qəbuldan yalnız 95 nəfəri diplom ala bildi. II dünya müharibəsi başlandıqdan sonar  xarici dil mütəxəssislərinə ehtiyac artdığından Azərbaycan SSR XKS-in  1940-cı ilin oktyabrında “Azərbaycan SSR-in ali və orta məktəblərində alman, fransız və ingilis dillərinin tədrisi haqqında” qəbul etdiyi qərar əsasında V.İ.Lenin adına APİ-nin xarici dillər fakültəsi 1941/42-ci tədris ilindən Pedaqoji Xarici Dillər  İnstitutuna çevrildi və həmin il instituta 150 nəfər  qəbul edildi.

Lakin Böyük Vətən  müharibəsinin başlanması ilə əlaqədar olaraq institut yalnız  təşkilatlanma prosesini həyata keçirə bildi və   XMK-nın əmri ilə sentyabr ayının 1-dən  yenidən APİ-nin fakültəsi öz fəaliyyətini davam etdirdi.

          Müharibədən  sonrakı dövrdə xarici dil mütəxəssislərinin hazırlanmasını yaxşılaşdırmaq məqsədilə Respublika Maarif Nazirinin əmri ilə 1948/49-cu tədris ilindən Bakı şəhərində APİ-nin Xarici Dillər fakültəsinin bazasında Pedaqoji Xarici Dillər İnstitutu açıldı. İnstitutun ilk rektoru xarici dillər fakültəsinin məzunu və bir müddət fakültənin müəllimi, sonar isə dekanı işləmiş Heybət Paşayev təyin edildi. Birinci il instituta 150 nəfər qəbul edildi.

          İnstitut müstəqil fəaliyyət göstərdiyi 10 il ərzində 1400-ə  qədər xarici dil mütəxəssisi hazırlanmışdır: 861 nəfər ingilis, 278 nəfər alman, 234 nəfər fransız dilləri üzrə. Onlardan əksəriyyəti azərbaycanlı idi.

          Respublika Maarif Nazirinin 14 may 1959-cu il tarixli əmrilə Azərbaycan pedaqoji Xarici Dillər İnstitutu M.F.Axundov adına Rus dili və Ədəbiyyatı İnstitutu ilə birləşdirildi.

          Azərbaycanın eks-prezidenti Heydər Əliyev 1969-cu ildə Azərbaycan  KP MK-nın birinci katibi təyin edildikdən sonra respublikada bütün sahələrdə olduğu kimi təhsil sistemində, xüsusən ali təhsilli mütəxəssislərin hazırlanması, onların nəzəri və peşə biliklərinin artırılması, tədris-tərbiyə prosesinin təşkilində müasir elmi metodların tətbiq olunması sahəsində də ciddi dəyişikliklər edildi. Azərbaycan KP MK-nın və Azərbaycan Nazirlər Sovetinin 17 oktyabr  1972-ci ildə qəbul etdikləri “Azərbaycan SSR-də ali təhsili daha da təkmilləşdirmək haqqında” qərar bu sahədə mühüm rol oynadı. Qərarın icrası ilə  əlaqədar olaraq Azərbaycan SSR Nazirlər Soveti 4 noyabr 1972-ci ildə “M.F.Axundov adına Azərbaycan Pedaqoji Dillər İnstitunun yenidən təşkil olunması haqqında” qərar qəbul etdi. Həmin qərar əsasında Azərbaycan Pedaqoji Xarici Dillər İnstitutu yenidən müstəqil ali məktəb kimi fəaliyyətə başladı və Zemfira nadir qızı Verdiyeva istitutun rektoru təyin edildi.

  Azərbaycanın eks-prezidenti Heydər Əliyevin 13 iyun 2000-ci il tarixli Fərmanı ilə Azərbaycan Dövlət Dillər İnstitutu fəaliyyəti genişləndirilməklə Azərbaycan Dillər Universitetinə çevrildi. Prezidentin 30 iyun 2000-ci il tarixli Sərəncamı ilə professor Səməd İsmayıl oğlu Seyidov universitetin rektoru təyin edildi.

Görülən tədbirlər ölkədə xarici dil mütəxəssislərinin hazırlanmasında sonrakı illərdə qazalınmış nailiyyətlərin, Avropa təhsil sisteminə inteqrasiyanın əsasını qoydu. Çox keçmədən universitetin həyatında ciddi islahatlar aparıldı, yeni ixtisaslar, fakültələr, kafedralar, laboratoriyalar, elmi mərkəzlər açıldı,milli liderimiz Heydər Əliyevin qayğısı nəticəsində 2003-cü ildə universitetə əlavə təhsil binası verildi, ölkə prezidenti İlham Əliyevin göstərişi ilə 2005-ci ildə 2500 tələbə üçün nəzərdə tutulmuş beş mərtəbəli yeni tədris binası tikilib istifadəyə verildi.

Hazırda 20-yə yaxın ixtisas üzrə mütəxəssis hazırlanan universitetdə 4 fakültə, 28 kafedra, çoxlu sayda elmi mərkəzlər, laboratoriyalar fəaliyyət göstərir, qısa müddət ərzində tələbələrin sayı iki dəfə artaraq 3000-dən 6000-ə çatmışdır. Universitetdə 3 ixtisas üzrə daimi Dissertasiya Şurası fəaliyyət göstərir: “German dilləri”, “Dünya ədəbiyyatı”, “Təlim və tərbiyənin nəzəriyyəsi metodikası”.

Respublikanın təhsil sistemində aparılan islahatlara çevik reaksiya verən ADU dövlət ali məktəbləri arasında ilk dəfə bütünlüklə kredit sistemli təhsilə keçib. Bu prosesin əsas prinsiplərindən olan keyfiyyətin təminatını daim diqqət mərkəzində saxlamaq, xarici partnyorlarla əməkdaşlığı daha yaxşı qurmaq məqsədilə Tempus layihəsi çərçivəsində “Keyfiyyətin təminatı” mərkəzi yaradıldı. Xarici ölkələrin qabaqcıl ali məktəbləri ilə əlaqələr günü-gündən genişləndirilir. Türkiyənin, Amerikanın, İngiltərənin, Fransanın və Avropanın digər ali məktəbləri ilə əlaqələr daha intensiv şəkil alır, qarşılıqlı müqavilələr bağlanır, müəllim və tələbə mübadiləsi genişlənir, diplomların tanınması istiqamətində intensiv iş aparılır.

Tələbələrin ideya-siyasi, etik-əxlaqi və mənəvi dünyagörüşlərinin formalaşmasına müsbət təsir etmək istiqamətində də ciddi uğurlar qazanılmışdır. Bu sahədə çoxtirajlı “Poliqlot” qəzetinin, Tələbə Gənclər və Tələbə Həmkarlar təşkilatlarının rolu böyükdür. Tələbələrin asudə vaxtlarını səmərəli təşkil etmək məqsədilə mütəmadi olaraq intellektual oyunlar, idman yarışları, rəsm sərgiləri, tarixi yerlərə səyahətlər təşkil edilir, tələbələrin iştirakı ilə maraqlı konsertlər, bədii gecələr, teatr tamaşaları göstərilir.

Müstəqillik illəri ADU-nun 66 illik tarixində mühüm mərhələ təşkil edir. Bu illər ərzində universitet əvvəlki təhsil sistemindən tamamilə imtina edərək Avropaya inteqrasiya yoluna üstünlük vermiş, dünyanın qabaqcıl ali məktəblərinin ən yeni metodlarının tətbiqinə nail olmuş, respublika ali məktəbləri arasında öncül yerlərdən birini tutmuşdur.

İxtisaslar[redaktə | əsas redaktə]

Ümumuniversitet kafedraları[redaktə | əsas redaktə]

İnstitutda müasir cihaz və avadanlıqlarla təchiz olunmuş laboratoriyalar, o cümlədən eksperimental fonetika laboratoriyası, informatika və TTV nəzdində kompüter laboratoriyası, 2 kitabxana, idman zalı, tibbi xidmət məntəqəsi və s. tələbələrin istifadəsindədir. ADDİ-nin Avropanın inkişaf etmiş ölkələrindəki uyğun ali məktəblərlə, o cümlədən Fransanın TUR və LİON universitetləri, Almaniyanın Höte və Bohum universitetləri, İngiltərənin Kembric Universiteti ilə elm və kadr hazırlığı sahəsində sıx əlaqələri vardır. ADDİ-nin mə’zunlarına Respublika Təhsil Nazirliyinin tələbnaməsi əsasında tə’yinat verilir.

Məşhur məzunlar[redaktə | əsas redaktə]

Müğənnilər[redaktə | əsas redaktə]

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]

Vikianbarda Azərbaycan Dillər Universiteti ilə əlaqəli mediafayllar var.