Sumqayıt Dövlət Universiteti

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar

Sumqayıt Dövlət Universiteti
Sumqayıt Dövlət Universiteti

Sumgayit State University.jpg
Yaranma tarixi 1962-1975: Azərbaycan Neft və Kimya İnstitutunun filialı
1975-1992: Ali Texniki Təhsil Məktəbi
1992-2000: Azərbaycan Sənaye İnstitutu
13 iyun 2000-dən: Sumqayıt Dövlət Universiteti
Rektor Elxan Hüseynov[1]
Tələbə sayı 5000[2]
Şəhər Sumqayıt
Ölkə Flag of Azerbaijan.svg Azərbaycan
Vebsayt sdu.az

Sumqayıt Dövlət Universiteti və ya qısaca SDUAzərbaycanın Sumqayıt şəhərində yerləşən və Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyinin tabeliyində olan ali təhsil müəssisəsi[3].

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

Universitetin tarixi 1962-ci ildən başlayır.[4] Həmin il bu ali məktəb SSRİ Nazirlər Sovetinin qərarına əsasən Azərbaycan Neft və Kimya İnstitutunun filialı olaraq yaradılmışdır.[4] 1975-ci ilə qədər filial kimi fəaliyyət göstərmiş, 1975-1992-ci illərdə isə Ali Texniki Təhsil Məktəbi adı altında tədrisini davam etdirmişdir.[4] 1992-ci ildən Azərbaycan Sənaye İnstitutu adlandırılıb.[4]

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 13 iyun 2000-ci il tarixli fərmanı ilə Azərbaycan Sənaye İnstitutunun bazasında Sumqayıt Dovlət Universiteti yaradılmışdır[5].

2000-2012-ci illər[redaktə | əsas redaktə]

2000-2012-ci illər ərzində universitetdə 17 nəfər elmlər doktoru, 72 nəfər elmlər namizədi elmi dərəcəsi; 9 nəfər professor, 73 nəfər dosent elmi adı almışdır. 110 patent alınmışdır ki, onun 3-ü "Avroasiya" patentidir. 60 monoqrafiya, 140 dərslik və dərs vəsaiti, 580 proqram və metodik vəsait hazırlanmışdır. 3000 elmi məqalə (o cümlədən 600-ü xaricdə), 1600 konfrans materialı (o cümlədən 300 Beynəlxalq konfrans və simpoziumlarda) çap olunmuş, 80 elmi konfrans (17 Beynalxalq, 35 Respublika, 28 Universitetdaxili) keçirilmişdir[6].

Kontingenti[redaktə | əsas redaktə]

5000-ə[2] yaxın tələbə 26 istiqamət üzrə bakalavr, 53 ixtisas üzrə magistr hazırlanır[6]. 2015-ci ildə 1695 tələbə qəbulu həyata keçirilmişdir.[2]

Universitetin 45 kafedrasında[2] 5 nəfər AMEA-nın müxbir üzvü, 38 elmlər doktoru, professor; 160 elmlər namizədi, dossent; 193 nəfər baş müəllim və assistent, 15 aspirant, 65 dissertant, 10 doktorant fəaliyyət göstərir. 6 elmi-tədqiqat laboratoriyasında[2] 35 elmi işçi elmin müxtəlif problemləri ilə məşğul olur. 2001-ci ildən SDU-nun "Elmi xəbərlər" (təbiət və texniki elmlər seriyası) məcmuəsi nəşr olunur.

Fakültələri[redaktə | əsas redaktə]

Universitetdə 7 fakültə mövcuddur[6]:

  • İqtisadiyyat və idarəetmə;
  • Fizika və elektroenergetika;
  • Tarix və coğrafiya;
  • Filologiya;
  • Mühəndislik;
  • Riyaziyyat;
  • Kimya və biologiya.

Maddi-texniki bazası[redaktə | əsas redaktə]

Sumqayıt Dövlət Universitetinin II korusu

SDU-nun 3 tədris korpusu, 2 yataqxanası, müasir təhsil standartlarına uyğun auditoriya və laboratoriyaları, zəngin kitabxanası, müasir texnika ilə təchiz olunmuş informasiya-hesablama mərkəzi, nəşriyyat-poliqrafiya şöbəsi, idman kompleksi və yeməkxanası vardır.

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 24 iyul 2015-ci il tarixli Sərəncamına əsasən ləğv edilmiş[7] Azərbaycan Müəllimlər İnstitutunun Sumqayıt filialının təhsil nazirinin sərəncamına əsasən bundan sonra bütövlükdə öz maddi-texniki bazası, pedaqoji və tələbə heyəti ilə birlikdə Sumqayıt Dövlət Universitetinin nəzdinə keçirilməsi qərara alınmışdır.[8]

Xarici dillərin tədrisi[redaktə | əsas redaktə]

Universitetdə xarici dillərin tədrisinə xüsusi diqqət yetirilir. Böyük Britaniyanın Azərbaycan Respublikasındakı Səfirliyi tərəfindən geniş çeşidli ədəbiyyat və müasir texniki ləvazimatlarla təchiz olunmuş xarici dillər öyrədən mərkəz, "Statoil" və "Unocal" Neft Kompaniyalarının sponsorluğu ilə xüsusi "İqtisadiyyat" kitabxanası yaradılmışdır. "Internet Mərkəzi" və "İngilis dilli Resurs mərkəzi" fəaliyyət göstərir.

Təşkilatlar[redaktə | əsas redaktə]

Tələbə təşkilatları[redaktə | əsas redaktə]

  • Tələbə gənclər təşkilatı;
  • Tələbə həmkarlar ittifaqı;
  • Tələbə elmi cəmiyyəti.

Digər təşkilatlar[redaktə | əsas redaktə]

2014-cü il noyabrın 12-də Sumqayıt şəhər Veteranlar Şurasının müraciətinə əsasən SDU-da Veteranlar təşkilatının ilk özəyi yaradılmışdır.[9]

Əcnəbi tələbələrin hazırlıq mərkəzi[redaktə | əsas redaktə]

Əcnəbi Tələbələrlə Hazırlıq Mərkəzi[2] 2006-cı ildə yaradılmışdır. 2012/2013 tədris ilində SDU-da təhsil alan xarici tələbələrin sayı 100-dən artıqdır[6].

Xatirə Bağçası[redaktə | əsas redaktə]

2011-ci ildə - 20 Yanvar faciəsinin növbəti ildönümü ərəfəsində universitetdə Xatirə Bağçasının açılışı olmuşdur. Şəhərdəki bu yeganə ali məktəbin yenidən abadlaşdırılmış həyətində Universitetin tələbələri olmuş beş şəhidin (Mehdi Mehdiyev, Fuad Əhmədov, Namiq Hüseynov, Həmzə Adıyev və İbrahim Tağıyevin) şərəfinə Xatirə Parkı salınmış, parkda abidə qoyulmuşdur[10].

Doktorantura təhsili[redaktə | əsas redaktə]

Universitetdə fəlsəfə doktoru üzrə doktorantura təhsili verilir[11].

Rektoru[redaktə | əsas redaktə]

Sumqayıt Dövlət Universitetinin ilk rektoru 30 iyun 2000-ci ildən[12] 2013-cü ilin dekabrına qədər Nadir Fərrux oğlu Qəhrəmanov olmuşdur[13].

2013-cü ilin dekabr ayında SDU-nun rektoru vəzifəsinin icrası müvəqqəti olaraq Elxan Bahadur oğlu Hüseynova həvalə edilmişdir[13]. O, Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 6 mart 2014-cü il tarixli Sərəncamı ilə Sumqayıt Dövlət Universitetinin rektoru vəzifəsinə təyin edilmişdir.[1]

Nailiyyətləri[redaktə | əsas redaktə]

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti 16 noyabr 2012-ci ildə Sumqayıt Dövlət Universiteti ilə bağlı 2 sərəncam vermişdir. Azərbaycanda təhsilin inkişafındakı xidmətlərinə görə universitetin 10 əməkdaşına "Əməkdar Müəllim", 1 əməkdaşına "Əməkdar Jurnalist" fəxri adları verilmiş[14] və 8 əməkdaş "Tərəqqi" medalı ilə təltif edilmişdir[15].

Xarici əlaqələri[redaktə | əsas redaktə]

Qafqaz Universitetlər Birliyinin üzvüdür.[16]

Universitetin alimləri MDB ölkələrinin aparıcı universitetləri və elmi-tədqiqat mərkəzləri ilə, Fransanın Nitse, Sorbonna Universitetləri, Türkiyənin İstanbul Texniki Universiteti, Bursadakı Uludağ Universiteti, Pakistanın Sidh və Mehran universitetləri və Ukrayna Milli Texniki Universiteti[17] ilə qarşılıqlı əməkdaşlıq edirlər.

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. 1,0 1,1 "E.B. Hüseynovun Sumqayıt Dövlət Universitetinin rektoru təyin edilməsi haqqında" Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 6 mart 2014-cü il tarixli Sərəncamı. president.az (azərb.)
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 Tələbə qəbulu başladı. sdu.edu.az, 14.08.2015 (azərb.)
  3. ""Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyinin strukturuna daxil olmayan tabeliyindəki qurumların Siyahısı"nın təsdiq edilməsi haqqında" Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 15 iyul 2011-ci il tarixli, 118 nömrəli Qərarı. (azərb.)
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 Rüfanə Günəş, "Mənim universitetim" layihəsi: Sumqayıt Dövlət Universiteti. "Azərbaycan müəllimi" qəzeti, 07.03.2015, № 0̟9. (azərb.)
  5. "Azərbaycan Respublikasında təhsil sisteminin təkmilləşdirilməsi haqqında" Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 13 iyun 2000-ci il tarixli, 349 nömrəli Fərmanı. (azərb.)
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 SDU universitetdə rüşvət hallarının olmasını qəbul etmir-AÇIQLAMA
  7. "Mingəçevir Dövlət Universitetinin yaradılması barədə" Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 24 iyul 2015-ci il tarixli Sərəncamı. 24.07.2015, president.az (azərb.)
  8. Müəllimlər İnstitutunun ləğv olunan filialı Sumqayıt Dövlət Universitetinə birləşdirildi. apa.tv (azərb.)
  9. SDU-da Veteranlar Təşkilatı yaradıldı. sdu.edu.az, 12.11.2014 (azərb.)
  10. Sumqayıt Universitetinin həyətində şəhid tələbələrin xatirəsinə bağça salınmışdır
  11. "“Doktoranturalar yaradılan Azərbaycan Respublikasının ali təhsil müəssisələrinin və elmi təşkilatların Siyahısı”nın təsdiq edilməsi haqqında" Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 14 dekabr 2010-cu il tarixli, 235 nömrəli Qərarı. (azərb.)
  12. "N. F. Qəhrəmanovun Sumqayıt Dövlət Universitetinin rektoru təyin edilməsi haqqında" Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 30 iyun 2000-ci il tarixli, 456 nömrəli Sərəncamı. (azərb.)
  13. 13,0 13,1 Nazir Sumqayıt Dövlət Universitetinə yeni prorektor təyin etdi. xeberle.com (azərb.)
  14. "Sumqayıt Dövlət Universitetinin əməkdaşlarına fəxri adların verilməsi haqqında" Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 16 noyabr 2012-ci il tarixli, 2547 nömrəli Sərəncamı. (azərb.)
  15. "Sumqayıt Dövlət Universitetinin əməkdaşlarının “Tərəqqi” medalı ilə təltif edilməsi haqqında" Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 16 noyabr 2012-ci il tarixli, 2548 nömrəli Sərəncamı. (azərb.)
  16. Tüm Uyeler. kunib.com
  17. SDU Ukrayna Milli Texniki Universiteti ilə əməkdaşlıq edəcək. sdu.edu.az, 09.06.2015 (azərb.)

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]