Yağlar

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Soxlet qurğusu

Yağlar və onların istehsalı haqqında qısa məlumat. Yağlarin bir neçə sinifləndirilməsi var.

  • 1.Otaq temperatuturundakı vəziyyətinə görə qatı-doymuş yağlar və duru-yarı doymuş,doymamış yağlar.
  • 2.Aid olduqları yerə görə bitiki və heyvan yağları
  • 3.Tətbiq olaraq I- yeməklik heyvan (kərə yağı , balığ yağı və.s) və bitki(günəbaxan, qarğıdalı, zeytun və.s) II-texniki yağlar a) qatı yağlar b) duru yağlar - bura da quruyan, qurumaya və yarı quruyan yağlar aiddir.

Ən çox yağ saxlayan toxumlar -- 1.Hind qozu-63% , 2.Yer fısdiği - 45-50% 3. Susam toxumu-47% Xam maddələrdən yağların ayrilması aşağidakı üsullarla aparılır.

  • 1.Qızdırmaq ilə əritmə
  • 2.Press
  • 3.Ekstraksiya
  • 4.Mərkəzdənqaçma ilə ayırma

Yağ eldə olunmasını qısaca bele göstərmək olar Xam maddə qıdırılır---Preslərnir----15% su əlavə edilib xam maddəyə uyğun (əsasən 105-110 tempdə bişirilir) --- Xarakter həlledici seçilib ekstarksiya edilir (qatı-maye ekstraksiya) Buna aid Soxhlet extractoru göstərə bilərik.

Yağ əldə olunduqdan sonra o cökdürülür (protein, fosfatitlər ayrılsindeyə ) bunun qısa müddətdə baş vermesi üçün su ve ya buxar ilə hidrotasiya edilir--- Tərkibində ona turşuların təsirini bitirmək üçün natrium hidroksid istifadə olunur , bu sabunlaşma ilə ayrılır --rəngi ağardılır bunun üçün aluminium , maqnezium silikatlar ,texniki yağları bixromat və permanqanat istifadə olunur ---- Qoxunun aparılması bunun əsas səbəbi stearindir. Bunu çüktürmək üçün yağ 5 derecə selsiyə qədər soyudulur.

Yağların su və əsaslarla təsirindən sabunlaşmada, ikiqat rabitənin hidrogen ilə doyduraraq marqarin əldə edilməsində, ikiqat rabitənin dəyişik kükürdlü birləşmələrə işıənməsində( sulaft tuşusu -- sulfade--sulfone) yuyucu vasitələr əldə olunur.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]