Çatqıran (Qırxbulaq)

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
kənd
Çatqıran
Գեղաշեն.jpg

40°14′04″ şm. e. 44°43′37″ ş. u.


Ölkə Ermənistan Ermənistan
Region [[Qırxbulaq mahalı]]
Rayon [[Ellər rayonu]]
Tarixi və coğrafiyası
Mərkəzin hündürlüyü 1.590 m
Saat qurşağı UTC+4
Rəsmi dili ermənicə
Xəritəni göstər/gizlə
Çatqıran xəritədə
Çatqıran
Çatqıran
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Çatqıran - İrəvan xanlığı, Qırxbulaq mahalı, İrəvan quberniyasının İrəvan qəzasında, indi Ellər (Abovyan, Kotayk) rayonunda kənd.[1]

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

Rayon mərkəzindən 10 km cənub-şərqdə yerləşir. «İrəvan əyalətinin icmal dəftəri»ndə «müsəlmanların yaşadığı Çatqıran»[2], Qafqazın 5 verstlik xəritəsində Cadqran[3], erməni mənbələrində həm də Çatıqran[4] kimi qeyd edilmişdir.

Toponim türk dilində «dağ beli, dağın çıxıntısı, qayalı yüksəklik, iki dərəni birləşdirən yer, yarğanh, dərəli sıra dağlar», «iki çay arasında yer> mənasında işlənən çat sözü ilə[5][6] türk dilində (əslən monqol dilinə mənsubdur) «çəpər, hasar», «düşərgə», «heyvanlar üçün ağıl», «yaşayış yeri», «alaçıq» mənasında işlənən kuren (>quran >qıran >qran) sözündən[7] əmələ gəlib, «qayalıqda, iki dərənin, iki çayın arasında olan yaşayış yeri, kənd» mənasını ifadə edir. Relyef əsasında yaranan mürəkkəb quruluşlu toponimdir.

Ermənistan SSR Ali Soveti Rəyasət Heyətinin 3.l.1935-ci il fərmanı ilə kəndin adı dəyişdirilib Razdan[8], 21.X.1967-cı il fərmanı ilə yenidən dəyişdirilib Gexaşen qoyulmuşdur.

Əhalisi[redaktə | əsas redaktə]

Kənddə 1828-ci il kimi yalnız azərbaycanlılar yaşamışdır. 1828-30-cu illərdə İranın Xoy vilayətində ermənilər köçürülərək kənddə yerləşdirilmişdir[9].

Burada ermənilərlə yanaşı 1831-ci ildə 19 nəfər azərbaycanlı yaşamışdır[10].

1840-cı il lər də azərbaycanlılar deportasiya olunmuşdur. İndi burada ermənilər yaşayır.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. İbrahim Bayramov, "Qərbi Azərbaycanın türk mənşəli toponimləri", Bakı, "Elm", 2002. ISBN 5-8066-1452-2
  2. İrəvan əyalətinin icmal dəftəri (araşdırma, tərcümə, qeyd və əlavələrin müəllifləri: Z.Bünyatov və H.Məmmədov (Qaramanlı), Bakı, «Elm», 1996. s.82
  3. Пагирев Д.Д. Алфавитный указатель к пятиверстной карт Кавказского края, Тифлис, Типография К.П.Казловского, 1913. s.81
  4. erm. Խորհրդային Հայաստանի բնակչությունը վերջին հարյուրամյակում (1831-1931). Հեղինակ: Զավեն Կորկոտյան. Յերեվան: Մելքոնյան ֆոնդի հրատ, 1932.; rus. Население Советской Армении за последние сто лет (1831-1931). Автор: Завен Коркотян. Ереван: Издательство «Мелконян фонд», 1932.; azərb. Son yüzildə Sovet Ermənistanının əhalisi (1831–1931). Müəllif: Zaven Korkotyan. İrəvan: «Melkonyan fond» nəşriyyatı, 1932. s.46
  5. Радлов В.В. Опыт словарья тюркских наречий, т.III, ч.2, СПб, 1905. s.1893
  6. Мурзаев Э.М. Словарь народных географических терминов, М., «Мысль», 1984. s.608
  7. Мурзаев Э.М. Словарь народных географических терминов, М., «Мысль», 1984. s. 3 173 18
  8. Kiesling, Rediscoving Armenia, p. 59, available online at the US embassy to Armenia's website
  9. Hakopyan T.X., MəlikBaxşyan St.T., Barseğyan O.X. Ermənistan və ətraf vilayətlərin toponimlər lüğəti, (erməni dilində). I c., AD, İrəvan, «İrəvan Universiteti», 1986. s.824
  10. erm. Խորհրդային Հայաստանի բնակչությունը վերջին հարյուրամյակում (1831-1931). Հեղինակ: Զավեն Կորկոտյան. Յերեվան: Մելքոնյան ֆոնդի հրատ, 1932.; rus. Население Советской Армении за последние сто лет (1831-1931). Автор: Завен Коркотян. Ереван: Издательство «Мелконян фонд», 1932.; azərb. Son yüzildə Sovet Ermənistanının əhalisi (1831–1931). Müəllif: Zaven Korkotyan. İrəvan: «Melkonyan fond» nəşriyyatı, 1932. s.126

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]

Vikianbarda Çatqıran (Qırxbulaq) ilə əlaqəli mediafayllar var.