İşbara Teriş xaqan

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Bars İşbara Teriş Tunqa xaqan
沙缽羅咥利失可汗
Qərbi Göytürk xaqanlığı IX xaqanı
634 — 639
Sələfi Nişa Tulu xaqan
Xələfi Yükük şad
Qərb Göytürklərinin şərq xaqanı
638 — 659
Xələfi İl Külüg şad
Şəxsi məlumatlar
Vəfat tarixi 659(659-Şablondakı doğum və ya ölüm tarixində texniki yanlışlıq var!-00)
Vəfat yeri Yeddisu
Sülalə Aşina
Atası Bağa Şad

İşbara Teriş Tunqa xaqan (əsl adı Aşina Tunqa 阿史那同俄, taxt adı İşbara Teriş xaqan 沙钵罗咥利失可汗) - Göytürk xaqanı.

Hakimiyyəti[redaktə | əsas redaktə]

Qardaşı Nişa Tulu xaqandan sonra taxta gəlmişdi. Hakimiyyətə gəldikdən sonra ilk işi Tan sülaləsi ilə dost əlaqələri qurmaq oldu. Nuşibilər Tulular arasındakı mübarizədən bezən xaqan 635-ci ildə onların hərəsini 5 aymaka böldü. Lakin bu yenilik güclənməkdən çox zəifləməyə apardı. Tun Tudunun başçılıq etdiyi həmin tayfalar üsyan etdi və xaqanı devirdilər. Qardaşı Böri şadla Qaraşəhərə qaçan xaqan tezliklə nuşibilərin başçısı Assık Kül-Erkin tərəfindən hakimiyyətə qaytarıldı.

İkinci hakimiyyəti[redaktə | əsas redaktə]

Assık Kül-Erkinin vasitəçiliyi ilə İli çayı sülhünü imzalayan tayfalar faktiki olaraq xaqanlığı iki yerə böldülər.[1] Qərbdə Tuluların dəstəklədiyi əslən Şərqi Göytürk xaqanlığından olan İllig xaqanın oğlu Yükük şad hakimiyyətə gəldi, İşbara isə İli çayından şərqdə hakimiyyətdə qalmağa davam etdi.

Ölümü[redaktə | əsas redaktə]

659-cu ildə Tan sülaləsinin Yeddisunu işğalı nəticəsində İşbara xaqan öldürüldü.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. "Early Türks: Essays on history and ideology", Almaty, Daik-Press, 2002, p. 207, 209, 239, ISBN 9985-4-4152-9