Taspar xaqan

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Taspar xaqan
Old Turkic letter N1.svgOld Turkic letter G1.svgOld Turkic letter Q.svg Old Turkic letter R1.svgOld Turkic letter P.svgOld Turkic letter T1.svgOld Turkic letter T1.svg
佗缽可汗/佗钵可汗
Göytürk xaqanlığının IV xaqanı
572 — 581
Sələfi: Muğan xaqan
Xələfi: Göytürk vətəndaş müharibəsi
 
Vəfat tarixi: 581(581-Şablondakı doğum və ya ölüm tarixində texniki yanlışlıq var!-00)
Dini: Buddizm
Sülalə: Aşina
Atası: Bumın xaqan
Həyat yoldaşı: Kiancin
Uşaqları: Amrak xaqan

Taspar xaqan (572-581) — Aşina sülaləsindən Göytürk xaqanı.

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

Bumın xaqanın üçüncü oğlu idi. Atasından fərqli olaraq Şimal Ki imperiyası ilə yaxşı münasibətdə idi.Onların təsiri ilə Buddist oldu və Şimal Çjou sülaləsinə qarşı hücumları çoxaltdı. Bir çox buddist mətni Türk dilinə tərcümə edildi. 577-ci ildə son Ki imperatoru Qao Şaoyi-yə siyasi sığınacaq vermişdi. 579-cu ildə Şimal Çjou ilə sülh bağlamaq istəsə də, imperator Hsüanın iki şərti vardı - öz əmisiqızı Kiancin ilə evlənəcək və Qao Şaoyini təslim edəcəkdi. Taspar xaqan bu təklifdən imtina etdi. 580-ci ildə imperator Hsüanın yerinə keçən imperator Cinq şahzadə Kiancini onunla evləndirməyə qərar verdi. Həmçinin xaqana rüşvət verərək Qao Şaoyini təslim etdi. O, hər iki imperatora oğlum deyə xitab edib onlardan yüksəkdə durduğunu göstərirdi.[1]

Ölümü[redaktə | əsas redaktə]

Taspar xaqan 581-ci ildə öldükdən sonra xaqanlığa kimin keçəcəyi mübahisəsinə görə Göytürk vətəndaş müharibəsi başladı.Belə ki, Taspar xaqan taxtı Muğan xaqanın oğlu Apa xaqana tapşırmışdı.Lakin adət-ənənəyə görə taxt-tac Qara İssıq xaqanın oğlu İşbara xaqanın olmalı idi.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Emperor Yang of the Sui Dynasty: His Life, Times, and Legacy - Victor Cunrui Xiong