Azərbaycan Ərazilərinin Minalardan Təmizlənməsi üzrə Milli Agentlik

Vikipediya, azad ensiklopediya
(ANAMA səhifəsindən istiqamətləndirilmişdir)
Jump to navigation Jump to search

Azərbaycan Respublikası Ərazilərinin Minalardan Təmizlənməsi üzrə Milli Agentlik (ANAMA) 1998-ci il 18 iyul tarixində Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 854 saylı sərəncamı əsasında yaradılmışdır. www.anama.gov.az Agentliyin qarşısında qoyulan əsas vəzifə Beynəlxalq Minatəmizləmə Standardlarını (BMS) dəstəkləyən Milli Minatəmizləmə Standardlarına uyğun şəkildə təmizlənməsi mümkün olan ərazilərdə və işğaldan azad ediləcək torpaqlarda humanitar minatəmizləmə işlərini həyata keçirməkdən ibarət idi. Bu da bir faktdır ki, Azərbaycan ərazilərinin mina, partlamamış hərbi sursatlar (PHS), müharibənin partlayıcı qalıqları və tərkibində partlayıcı olan qurğularla çirklənməsi erməni işğalçılarının təcavüzü, eləcə də Sovet ordusundan qalan hərbi bazalar, poliqonlar və anbarlar nəticəsində yaranmışdır.

ANAMA ölkə daxilində həyata keçirilən bütün minatəmizləmə ilə bağlı olan fəaliyyəti planlaşdırmaq,  əlaqələndirmək, idarə və nəzarət etməklə bərabər həm də icraçı təşkilat kimi fəaliyyət göstərir.

Qarşıya qoyulmuş məqsədə nail olmaq üçün ANAMA fəaliyyətinin ilk illərində Birləşmiş Millətlər Təşkilatının İnkişaf Proqramı (BMT İP), ABŞ Dövlət Departamenti, Avropa Komissiyasi və digər beynəlxalq ekspertlərlə birlikdə milli potensial yaratmağa müvəffəq olmuşdur. Hal-hazırda ANAMA-nın milli potensialı humanitar minatəmizləmə üçün bütün əsas resurs və vasitələrə: minaaxtaranlara, minaaxtaran itlərə, mexaniki minatəmizləmə maşınlarına, xüsusi təyinatlı dərin yoxlama cihazlarına, bu sahədə istifadə olunan ən müasir avadanlıqlara, regional bazalara, təlim mərkəzlərinə, Təlim, Tədqiqat və Keyfiyyətə Təminat Qurumuna və Xüsusi Mobil Çevik Əməliyyat Qrupuna malikdir. ANAMA-nın Mina Təhlükəsinə Dair Maarifləndirmə və Minadan Zərərçəkənlərə Yardım sahələrində də kifayət qədər təcrübəsi vardır.

ANAMA-nın Strukturu

AMAMA minatəmizləmə fəaliyyətinin idarə olunmasını Bakıda yerləşən Baş Qərəgahı, Füzulidə yerləşən Regional Bazası, Göygöldəki Regional Təlim Mərkəzi, Tərtər, Ağcabədi, Ağstafa və Bakıda yerləşən 4 əməliyyat mərkəzi və 2 podratçı yerli QHT – Dayaq (Relief Azerbaijan) və BAMF (Beynəlxalq Avrasiya Mətbuat Fondu) vasitəsi ilə həyata keçirir. Əməliyyatlarda 582 mütəxəssis və yardımçı heyət iştirak edir.

Regional Qurumlar

ANAMA bütün regional qurumları mina probleminə aid olan istənilən məsələyə dair minaaxtaranlara, yerli icra hakimiyyətlərinə və minadan zərərçəkən icmalara yerlərdə tələb olunan inzibati, texniki və təlim dəstəyi vermək məqsədilə regionlarda yerləşmiş və avadanlıqlarla təmin edilmişdir.  ANAMA-nın sahə əməliyyat qrupları mina və partlamamış hərbi sursatların (PHS) fövqəladə hallarda təmizlənməsinə, minaaxtaran itlərin (MAİ) və mexaniki minatəmizləmə maşınlarının (MMM) saxlanılmasına, təlimlərin keçirilməsinə, tədqiqatların aparılmasına və keyfiyyətə nəzarət əməliyyatlarına cavabdehdir. Göygöldə yerləşən Regional Təlim Mərkəzi minatəmizləmə sahəsi ilə bağlı istənilən təlimlərin keçirilməsi üçün işçi heyət və avadanlıqlarla təchiz olunmuşdur.

Minatəmizləmə Əməliyyatları

Agentlik tərəfindən minatəmizləmə əməliyyatları 459 nəfər əməliyyat heyətinin, 123 nəfər inzibati heyətin, 6 mexaniki minatəmizləmə maşınının və 40 minaaxtaran it iştirakı ilə Ağdam, Ağcabədi, Füzuli, Cəbrayıl, Tərtər, Xocavənd, Gəncə, Ağstafa və Qaradağ rayonları ərazisində aparılır. Ümumilikdə Agentlik tərəfindən 539 644 845 kv.m (53 964,48 ha) ərazi yoxlanılmış, 805 729 ədəd mina və PHS aşkar edilərək zərərsizləşdirilmişdir.

2019-cu il ərazində tək sursat əməliyyatları:

237 siqnal (əməliyyat çağırışı) əsasında 205 operativ və təxirəsalınmaz əməliyyat çıxışı olmuşdur. Nəticədə Abşeron, Ağcabədi, Ağdam, Ağstafa, Astara, Balakən, Bərdə, Cəlilabad, Daşkəsən, Füzuli, Gədəbəy, Goranboy, Göygöl, Xaçmaz, Xızı, Xocavənd, Kürdəmir, Qazax, Quba, Lənkəran, Oğuz, Salyan, Samux, Şamaxı, Şəmkir, Tərtər, Tovuz, Ucar, Yevlax, Zaqatala rayonları, Bakı, Gəncə, Sumqayıt, Mingəçevir, Şirvan, Şəki, Yevlax, Lənkəran, Naftalan şəhərləri ərazisində 1 929 ədəd partlamamış hərbi sursat (PHS), 28 717 ədəd müxtəlif çaplı patron, 12 ədəd piyada əleyhinə mina, 26 ədəd tank əleyhinə mina və 41 ədəd tank əleyhinə təlim məqsədli mina zərərsizləşdirilmiş, 187 827 kv.m ərazi yoxlanılmışdır.

Beynəlxalq Layihələr

ANAMA-NATO/NSPA Sülh Naminə Tərəfdaşlıq Etimad Fondu çərçivəsində uğurla həyata keçirilən ilk Layihə - Saloğlu Təmizləmə Layihəsi (2005 – 2011) – 5 683 769 kv.m ərazi  təmizlənmişdir

ANAMA-NATO/NSPA Sülh Naminə Tərəfdaşlıq Etimad Fondu çərçivəsində uğurla həyata keçirilən Ceyrançöl Təmizləmə Layihəsi: 1-ci mərhələ (2012-2014-cü illər) 19 mln. kv.m-dən artıq ərazi  təmizlənmiş, 14 827 ədəd mina və partlamamış hərbi sursat aşkar edilərək zərərsizləşdirilmişdir.

2-ci mərhələ (2014-2016-cı illər) 25 mln. kv.m-dən artıq ərazi təmizlənmiş, 1553 ədəd partlamamış hərbi sursat aşkar edilərək zərərsizləşdirilmişdir.

3-cü mərhələ (2016-2018-ci illər) 22 mln. kv.m-ə yaxın ərazinin təmizlənmiş, 2 146 ədəd mina və partlamamış hərbi sursat aşkar edilərək zərərsizləşdirilmişdir.

2016 və 2017-ci illərdə Böyük Britaniya Hökümətinin maliyyə dəstəyi ilə ANAMA tərəfindən sərhədyanı rayonlarda evlərin, pay torpaqlarının və əkin sahələrinin Mina və PHS-lərdən təmizlənməsi Layihəsi həyata keçirilmişdir.

ANAMA Türkiyə-Suriya sərhədi boyunca mina təmizləmə əməliyyatlarına dəstək göstərmişdir.

Beynəlxalq Əməkdaşlıq

1999-cu ildən etibarən Azərbaycanda həyata keçirilən minatəmizləmə fəaliyyətinə dəstək məqsədilə Birləşmiş Millətlər Təşkilatının İnkişaf Proqramı (BMT İP) “Azərbaycanda minatəmizləmə potensialının gücləndirilməsi və genişləndirilməsinə dəstək” Layihəsini həyata keçirir.

ANAMA və NATO/NSPA arasında bağlanmış müqaviləyə əsasən ANAMA Gürcüstan nümayəndələri üçün Göygöldə partlayıcı maddələrin zərərsizləşdirilməsi üzrə və Gürcüstanda keyfiyyətə nəzarət/keyfiyyətə təminat, təlimatlandırmanın əsasları, sahə supervayzeri və informasiyanın idarəolunması üzrə təlimlər keçmişdir.

Amerika Dövlət Departamentinin dəstəyi ilə Amerikanın Marshal İrsi İnstitutu (MLİ) ilə Agentlik arasındakı əməkdaşlıq çərçivəsində MLİ Azərbaycanda aparılan minatəmizləmə proqramına 36 minaaxtaran it hədiyyə etmiş və təlim keçmişdir.

Azərbaycan Respublikasının Əfqanıstan İslam Respublikasına“qeyri-hərbi sahədə humanitar yardım layihəsi”çərçivəsində 24000 ədəd şagird və 1500 ədəd müəllim vəsaiti Azərbaycan Hökumətinin maliyyəsi hesabına çap edilərək Əfqanıstan Respublikası Təhsil Nazirliyinə göndərilmişdir.

Azərbaycanda minadan zərərçəkənlər üçün sosial-iqtisadi reinteqrasiya” Proqramı çərçivəsində ANAMA Beynəlxalq Miqrasiya Təşkilatı, Beynəlxalq Etimad Fondu və Bakı Rotary Club və digər donorlarla əməkdaşlıq etmişdir.

ANAMA ilə Cenevrə Beynəlxalq Humanitar Minatəmizləmə Mərkəzinin (GICHD) birgə təşkil etdiyi “Humanitar Mina Təmizləmə Fəaliyyətində Geodeziya Ölçmələri təlimləri” üzrə əməkdaşlıq.

Təlim, Tədqiqat və Keyfiyyətin Təminati Qurumu (TTKTQ)

Qurumun Təlim və Monitorinq Qrupu tərəfindən 2001-ci ildən 2019-cu ilin sonunadək Humanitar Mina Aksiyası sahələri üzrə 194  təlim kursu keçirilmiş və bu təlimlərdə 2074 müdavim iştirak etmişdir. Onlardan 315 nəfər əcnəbi vətəndaş olmuşdur.     

İnformasiyanın İdarəedilməsi

İnformasiya şöbəsinin əsas vəzifəsi ANAMA-nın informasiya ehtiyaclarını təmin etməkdir. Buraya, Mina Aksiyası daxilində hesabatları hazırlamaq və qərar qəbul etmək məqsədilə  yerinə yetirilən minatəmizləmə fəaliyyətinə dair məlumatın İnformasiyanın İdarə edilməsi Sistemi (İMSMA) vasitəsilə vaxtında və keyfiyyətlə təmin edilməsi daxildir. Coğrafi İnformasiya Sistemi (CİS) mina probleminin coğrafi məkanının və aidiyyatı olan mina təhlükəsilə mübarizə üzrə işlərin təhlil edilməsinə kömək edir.

Mina/PHS-lərin, Müharibənin Partlayıcı Qalıqlarının, tərkibində partlayıcı olan qurğuların təhlükəsi və onlara aid ərazilər, mina hadisələri və qurbanları, mina/PHS-in sosial iqtisadi təsiri, minatəmizləmə və PHS-in zərərsizləşdirilməsi əməliyyatları haqqında məlumatlar/rəqəmlər toplanılmaqdadır. Şöbə tərəfindən əldə edilən emal edilməmiş rəqəm və məlumatların keyfiyyətli informasiya təminatına çevrilməsi məqsədilə prosedurlar hazırlanır və təkmilləşdirilir.

Mina Təhlükəsinə dair Maarifləndirmə

Mina Təhlükəsinə dair Maarifləndirmə (MTM) mina aksiyasının mühüm tərkib hissələrindən biri olmaqla mina və müharibənin partlamamış qalıqları (MPQ) təhlükəsi olan ərazilərdə və onlara yaxın yerlərdə məskunlaşan əhali arasında təhlükəsiz davranış qaydaları və məlumatların yayılmasını, onların xəbərdar edilməsini, eyni zamanda mina və MPQ-lərlə çirklənmiş ərazilərdə inkişaf və yenidənqurma layihələrinin həyata keçirilməsinə təminatı da nəzərdə tutur.                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                

MTM fəaliyyəti 26 rayon və şəhəri əhatə edir.

ANAMA mütəxəssisləri təltif olundu

http://anama.gov.az/news/113

https://president.az/articles/29558

https://president.az/articles/29461

http://anama.gov.az/en/news/32

Əlaqə:

E-mail: [novbetchi@anama.gov.az]

https://www.facebook.com/official.anama.gov.az   

https://twitter.com/ANAMA_gov_az


Mənbə


Xarici keçidlər

Həmçinin bax