Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Avropa İqtisadi Komissiyası

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
UNECE üzvləri

Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Avropa İqtisadi Komissiyası (ing. United Nations Economic Commission for Europe) qısaca: UNECE və ya ECE) — BMT-nin iqtisadi qurumlarından biri. Avropa ölkələri ilə yanaşı, həm Kanada, həm Mərkəzi Asiya respublikaları, həm də İsrailAmerika Birləşmiş Ştatları bu quruma daxildir. Mərkəzi katiblik qərargahı İsveçrənin Cenevrə şəhərində yerləşir və təxminən 50 milyon ABŞ dolları məbləğində büdcəsi var.[1]

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

28 mart 1947-ci[2][3] ildə üzv ölkələr arasında iqtisadi əməkdaşlığın inkişafına dəstək üçün təsis olunmuşdur.

Üzv dövlətlər[redaktə | əsas redaktə]

Komissiyanın üzvü olan 56 ölkə aşağıda göstərilmişdir:

56 üzv ölkə
Ölkələr Üzvlük tarixi
Flag of Albania.svg Albaniya 14 dekabr 1955
Flag of Andorra.svg Andorra 28 iyul 1993
Flag of Armenia.svg Ermənistan 30 iyul 1993
Flag of Austria.svg Avstriya 14 dekabr 1955
Flag of Azerbaijan.svg Azərbaycan 30 iyul 1993
Flag of Belarus.svg Belarus 28 mart 1947
Flag of Belgium (civil).svg Belçika 28 mart 1947
Flag of Bosnia and Herzegovina.svg Bosniya və Herseqovina 22 may 1992
Flag of Bulgaria.svg Bolqarıstan 14 dekabr 1955
Flag of Canada.svg Kanada 9 avqust 1973
Flag of Croatia.svg Xorvatiya 22 may 1992
Flag of Cyprus.svg Kipr 20 sentyabr 1960
Flag of the Czech Republic.svg Çexiya 28 mart 1947
Flag of Denmark.svg Danimarka 28 mart 1947
Flag of Estonia.svg Estoniya 17 sentyabr 1991
Flag of Finland.svg Finlandiya 14 dekabr 1955
Flag of Macedonia.svg Makedoniya 8 aprel 1993
Flag of France.svg Fransa 28 mart 1947
Flag of Georgia.svg Gürcüstan 30 iyul 1993
Flag of Germany.svg Almaniya 18 sentyabr 1973
Flag of Greece.svg Yunanıstan 28 mart 1947
Flag of Hungary.svg Macarıstan 14 dekabr 1955
Flag of Iceland.svg İslandiya 28 mart 1947
Flag of Ireland.svg İrlandiya 14 dekabr 1955
Flag of Israel.svg İsrail 26 iyul 1991
Flag of Italy.svg İtaliya 14 dekabr 1955
Flag of Kazakhstan.svg Qazaxıstan 31 yanvar 1994
Flag of Kyrgyzstan.svg Qırğızıstan 30 iyul 1993
Flag of Latvia.svg Latviya 17 sentyabr 1991
Flag of Liechtenstein.svg Lixtenşteyn 18 sentyabr 1990
Flag of Lithuania.svg Litva 17 sentyabr 1991
Flag of Luxembourg.svg Lüksemburq 28 mart 1947
Flag of Malta.svg Malta 1 dekabr 1964
Flag of Moldova.svg Moldova 2 mart 1992
Flag of Monaco.svg Monako 27 may 1993
Flag of Montenegro.svg Monteneqro 28 iyun 2006
Flag of the Netherlands.svg Niderland 28 mart 1947
Flag of Norway.svg Norveç 28 mart 1947
Flag of Poland.svg Polşa 28 mart 1947
Flag of Portugal.svg Portuqaliya 14 dekabr 1955
Flag of Romania.svg Rumıniya 14 dekabr 1955
Flag of Russia.svg Rusiya 28 mart 1947
Flag of San Marino.svg San-Marino 30 iyul 1993
Flag of Serbia.svg Serbiya 1 noyabr 2000
Flag of Slovakia.png Slovakiya 28 mart 1947
Flag of Slovenia.png Sloveniya 22 may 1992
Flag of Spain.svg İspaniya 14 dekabr 1955
Flag of Sweden.svg İsveç 28 mart 1947
Flag of Switzerland.svg İsveçrə 24 mart 1972
Flag of Tajikistan.svg Tacikistan 12 dekabr 1990
Flag of Turkey.svg Türkiyə 28 mart 1947
Flag of Turkmenistan.svg Türkmənistan 30 iyul 1993
Flag of Ukraine.svg Ukrayna 28 mart 1947
Flag of the United Kingdom.svg Böyük Britaniya 28 mart 1947
Flag of the United States.svg ABŞ 28 mart 1947
Flag of Uzbekistan.svg Özbəkistan 30 iyul 1993

Qeyd: UNECE-yə üzv olan 56 ölkənin 18-i rəsmi inkişaf yardımı alanlardır.[4]

İcraçı katibləri[redaktə | əsas redaktə]

Daxili Nəqliyyat Komitəsi[redaktə | əsas redaktə]

Daxili Nəqliyyat Komitəsi Komissiyanın köməkçi orqanıdır və AİK-in üzv-ölkələri DNK-in üzvləridir.[11] Komitənin işi haqqında hesabatlar Komissiyanın illik sessiyalarında baxılır.[11]

Daxili Nəqliyyat Komitəsinin mənzil-qərargahı İsveçrənin Cenevrədə fəaliyyət göstərir və fəaliyyətində 56 ölkə iştirak edir.[11]

Komissiyanın Daxili Nəqliyyat Komitəsi bütün növ nəqliyyat sahəsində əməkdaşlığın regional miqyasda inkişafı üçün hökumətlərarası orqan kimi yaradılmışdır. Komitə məlumat mübadiləsi və ümumilikdə nəqliyyat problemlərinin müzakirəsi üçün forumdur, həmçinin də beynəlxalq sazişlər bağlanan və beynəlxalq tövsiyyələr hazırlanan bir orqandır.[11]

Komitə çərçivəsində müxtəlif nəqliyyat növləri üzrə xüsusi işçi qrupları yaradılmışdır:[11]

  • Avtomobil nəqliyyatı üzrə işçi qrupu;
  • Dəmir yolu nəqliyyatı üzrə işçi qrupu;
  • Daxili su nəqliyyatı üzrə işçi qrupu.

Bu qruplar müxtəlif məsələlərə dair xüsusi yaradılan köməkçi işçi orqanlar, ekspert qrupları və müzakirə qrupları sistemin fəaliyyətinə rəhbərliyi və nəzarəti həyata keçirirlər. Eləcə də, bilavasitə Komitənin himayəsi altında fəaliyyət göstərən bir sıra ekspert qrupları vardır. Bunların arasında nəqliyyat statistikasına dair, tez xarab olan ərzaqların daşınmasına dair, təhlükəli yüklərin daşınmasına dair, qarışıq daşımalara dair, gömrük məsələlərinə dair, nəqliyyat sahəsində tendensiya və siyasətə dair, nəqliyyatın iqtisadiyyatına dair ekspertlər qrupu vardır. Bu qrupların statusu bütün nəqliyyat növləri üçün ümumi problemlərin istifadəsinə dair həyata keçirilən işlə şərtləndirilmişdir.[11]

Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Avropa İqtisadi Komissiyasının Statistik jurnalı[redaktə | əsas redaktə]

1982-ci ildən 2007-ci ilə qədər IOS Press tərəfindən UNECE-nin adından "Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Avropa İqtisadi Komissiyasının Statistik jurnalı" nəşr edilmişdir.[12][13]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. theyworkforyou.com  (ing.)
  2. "Inception". UNECE. http://www.unece.org/oes/history/history.htm.
  3. United Nations General Assembly Session -1 Resolution 46. Economic Reconstruction of Devastated Areas A/RES/46(I) page 2. 11 December 1946.  (ing.)
  4. UNECE, The UNECE Report on Achieving the Millennium Development Goals, 2011
  5. "Secretary-General Appoints Brigita Schmögnerová as New Executive Secretary of Economic Commission for Europe". UNECE. http://www.unece.org/press/pr2002/02gen03e.html.
  6. "Secretary-general appoints Marek Belka of poland as executive secretary of Economic Commission for Europe". UNECE. http://www.unece.org/press/pr2005/05gen_p11e.html.
  7. "Secretary-General appoints Ján KUBIŠ of Slovakia to head United Nations Economic Commission for Europe". UNECE. http://www.unece.org/press/pr2008/08gen_p03e.html.
  8. "EXCOM welcomes Executive Secretary". UNECE. http://www.unece.org/index.php?id=29606.
  9. "Acting Director-General of UNOG Michael Møller takes on functions of Acting Executive Secretary of UNECE". UNECE. http://www.unece.org/index.php?id=35372.
  10. "The Secretary-General appoints Christian Friis Bach of Denmark as the next Executive Secretary of UNECE". UNECE. http://www.unece.org/index.php?id=36030.
  11. 11,0 11,1 11,2 11,3 11,4 11,5 Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Avropa İqtisadi Komissiyası
  12. "Statistical Journal of the United Nations Economic Commission for Europe". EconBiz. https://www.econbiz.de/Record/statistical-journal-of-the-united-nations-economic-commission-for-europe/10000471595. İstifadə tarixi: 11 June 2015.
  13. "Publications: STATISTICAL JOURNAL of the UNECE". UNECE. http://www.unece.org/stats/publications/journal.e.html. İstifadə tarixi: 11 June 2015.

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]