Dövlətyarlı

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Kənd
DÖVLƏTYARLI
A-Fuzuli.PNG
Füzuli rayonu
Ölkə Azərbaycan
Rayon Füzuli rayonu
Koordinatlar 39°37′7″N 47°9′5″E / 39.61861°N 47.15139°E / 39.61861; 47.15139Koordinatlar: 39°37′7″N 47°9′5″E / 39.61861°N 47.15139°E / 39.61861; 47.15139
Əhalisi 1500 nəfər
Saat qurşağı UTC+04:00
Xəritəni aç/bağla
Dövlətyarlı is located in Azerbaijan
Dövlətyarlı

Dövlətyarlı — Azərbaycan Respublikasının Füzuli rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd. 15 avqust 1993-cü ildə Ermənistan silahlı qüvvələri tərəfindən işğal olunmuşdur. Qarabag döyüşlərində kənd 8-nəfər şəhid vermişdir.

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

Kəndin adı Səfəvi Şahı- Şah İsmayıl Xətainin Dövlətyar adında yüzbaşısının adına verilmişdir. Kəndi Dövlətyarlı nəslindən olan ailələr saldığı üçün belə adlandırılmışdır. Kənd 1905-ci ildə Erməni-Müsəlman davası nəticəsində qərbi Azərbaycanın Gümrü indiki Sisyan deyilən ərazisindən keçmiş Karyagin indiki Füzulli rayonunun ərazisinə köç etmişlər.[1] Kənd iki obadan Aşagı oba və Yuxarı obadan ibarət idi.Kənddə 4-tayfa var idi onlardan Muradlı Mehdilli Kazımlı Məmmədli və s.i. Sonradan kəndə İrandan və Qarabagın başqa kəndlərindən köçüb gələrək formalaşaraq 250 evdən ibarət olmuşdur. Kəndin zəhmət sevəriyinin nəticəsində beş nəfər 1947-ci ildə Sosialist Əməyi Qəhrəmanı adına layiq görülmüşdür .Müharibədən sonraki aclıq illərində Füzuli rayonu əsasda Dövlətyarlı kəndi bol taxıl yetişdirdiyinə görə qonşu rayonların əhalisi taxıl tələbatlarını ödəmək üçün buraya gəlirlərmiş.Kəndin yaxınlıgında tarixi abidə Qaraköpəktəpə yerləşir. Kəndin başqa bir sərvəti isə onun ziyalıları ilə və zəhmət adamları ilə məşhur olmasıdır.

Toponimikası[redaktə | əsas redaktə]

Dövlətyarlı oyk. Füzuli r-nunun eyniadlı i.ə.v.-də kənd. Köndələnçayın (Arazın sol qolu) sahilində, Qarabağ silsiləsinin ətəyindədir. Kəndi dövlətyarlı nəslindən olan ailələr saldığı üçün belə adlandırılmışdır.Etnotoponimdir.[2]

Coğrafiyası və İqlimi[redaktə | əsas redaktə]

Dövlətyarlı kəndi Füzuli rayonunun mərkəzindən 4 km şimalda, Köndələn çayıın (Araz çayının sol qolu) sol sahilində yerləşir. Qarabağ silsiləsinin ətəyindədir.Kəndin xoş bir iqlimi vardır . Beləki burada bütün fəsillər oldugu kimi özün göstərir.Kəndin ətrafı yüksək və alcaq təpələrlə əhatə olunmuşdur.Cənub istiqamətində köndələn çayı axır.Köndələn çayının ətrafında kənd əhalisinin içməli suya təlabatını ödəyən üç bulaq vardır ki onlardan ən böyüyü Sarı bulaq Orta bulaq və Qaraköpək bulagıdır. Kənd yeraltı sərvətləri ilə də məhşurdur.Beləki kəndin qərb istiqamətində yeləşən daş karxanasında çıxarılan əhəng daşı Allahqulular dagında tapılan qranit daşı və s.i.göstərmək olar. Füzuli rayon mərkəzi, Zərgar, Qaraməmmədli, Yağlıvənd, Dilağarda, QərbəndŞəkərcik kəndləri Dövlətyarlı kəndi ilə qonşuluqda yerləşən yaşayış məntəqələridir.

Əhalisi[redaktə | əsas redaktə]

Kəndin əhalisi təxminən 1500 nəfərdir(təxminən 250 ev).

Tanınmış şəxsləri[redaktə | əsas redaktə]

Əli Vəliyevin Durna Qatarı kitabına bax .Kənd Sosialist əməyi qəhramanları ilə həmişə fəxr etmişdir.

  • Muradov Cəlil
  • Mehdiyev İsa
  • Məmmədova Asiya
  • Səfiyeva Ceyran
  • Həsənova Sayad.

Kənd ziyalıları dəyərli insanları ilə də fəxr etmişdir onlardan

  • Talıbov Cəlal(Az.ssr.Mərkəzi komitəsininnin üzvü)
  • Məmmədov Hüseyin(kolxoz sədri)
  • Məmmədov Misir(sovxoz direktoru)
  • Həziyev Mədət(sovxoz direktoru)
  • Behbudov Əşrəf bas baytarliq idaresinin mudiri
  • Həziyev Əli(baş mühasib)
  • Quliyev Umud(baş aqronom)
  • Kazımov Şükür(baş mühəndis)rKazımov Əvəz(baytar həkim)
  • Kazımova Səkinə(kənd icra nümayəndəsi)
  • Muradov Elman(iqtisadçı)
  • Həziyev Fəxrəddin(şərab zavodu direktoru)(
  • Kazımov Elxan(kənd icra nümayəndəsi)
  • Muradov Əli(müəllim)(
  • Məmmədov Vaqif (bakı ət kombinatının direktoru)
  • Talıbov Çərkəz(müəllim)
  • Həsənova Səidə(feldşer)(r
  • Əliyev Əkbər(feldşer)(
  • Məmmədov Nizami(kənd icra nümayəndəsi)
  • Hüseyinov Sərxan(mühəndis)

İqtisadiyyatı[redaktə | əsas redaktə]

1980-ci illərin sonlarına qədər üzümçülük əsas sahəyə çevrilmişdir. 1988-ci ildən yenidən taxılçılıq kənddə inkişaf etməyə başladı.Azərbaycanın ən münbit torpaqları Qarabag bölgəsində oldugu kimi kəndində torpaqları demyə olmasına baxmayaraq çox məhsuldardır.Kənd istər taxılı istərsədə yetişdirdiyi üzümü ilə çox məşhur olmuşdur.Dövlətyarlı kəndində 1-üzüm zavodu fəaliyyət göstərmişdir.Kənd SSRİ- dövründə ,,Telman, adına sovxoz kimi fəaliyyət göstərmişdir.

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Azərbaycan toponimlərinin ensklopedik lüğəti. 2 cilddə. Bakı-2007. I cild, səh. 170.
  2. Azərbaycan Toponimlərinin Ensiklopedik Lüğəti. Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası. Nəsimi adına Dilçilik İnstitutu. Şərq-qərb Bakı-2007. səh.427