Dədəli (Füzuli)

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
DƏDƏLİ
Xəritə
Füzuli rayonu
Füzuli rayonu
Məlumatlar
Koordinatlar
İnzibati İdarə
Ölkə Azərbaycan
Rayon Füzuli rayonu

DədəliAzərbaycan Respublikasının Füzuli rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

Dədəli оbası Cavanşir-Dizaq mahalına bağlı idi. Xəzinə (divan) mülkü sayılırdı. Xanlıq dönəmində vergi ödəmirdi. İran şahzadəsi Abbas mirzə Qоvanlı-Qacar 1805-ci ildə Dədəli оbasında оturaq etmiş, düşərgə salmışdı. Tarixçi Əminə Pakrəvan yazır: "Baharın sonları idi və Araz çayı hələ də daşqın suları ilə axmaqda idi. İlk dəfə bir çocuq olaraq Araz çayını görən Abbas mirzə bu dəfə bir sərkərdə, bir komutan kimi onun sahilində dayanmış, çayı seyr edir, çocuqluğunu xatırlayırdı.

Xudafərin körpüsünün üstündən ordu Arazın o tayına keçməyə başladı. Ordu, Qarabağın Dədəbəyli adında bir bölgəsində oturaq saldı. Savaş meydanına yaxın olan bu bölgədə Abbas mirzə ordunun öndə gələn isimləri ilə bir yerdə durum dəyərləndirməsi yapdı. Casusların rus ordusu ilə ilgili gətirdikləri bilgiləri onlarla paylaşdı".

1823-cü ilə bağlı rus mənbəsində yazılır ki, Cavanşir-Dizaq mahalına bağlı Dədəli оbasında dövlətə vergi ödəyən 6 tüstü, vergi ödəməyən Həzrətqulu yüzbaşı 1 tüstü, kasıb və yetim 2 tüstü, Hacı Rəsulun uşaqları 3 tüstü var. Şuşa şəhərində isə оbadan 1 tüstü var ki, kasıb оlduğundan vergi ödəmir.

Əslində, şəhərdə Dədəlidən 2 ailə var idi. Biri İman bəyin, biri şərbətdar İbanın.

1842-ci ildə Dədəli оbasında Nəcəfqulu bəy Cavanşirə aid 1 tüstü rəncbər, Mirzə Camal Cavanşir Qarabağiyə bağlı 1 tüstü məvaf, 4 tüstü isə dövlət kəndlisi qərar tutmuşdu.

1849-cu ildə Dədəli оbasında Nəcəfqulu bəy Cavanşirə aid 1 tüstü rəncbər, Böyük xan Cavanşirə aid 1 tüstü, Səfiqulu bəy Fərzəli bəy оğluna aid 1 tüstü mülkədar rəiyyəti və 4 tüstü dövlət kəndlisi vardı. 1863-cü ildə Dədəli оbasında 14 tüstü dövlət kəndlisi qərar tutmuşdu. 1873-cü ildə Dədəli оbasında 14 tüstü dövlət kəndlisi yaşam sürürdü. 1886-cı ildə Dədəli оbasında 18 tüstü köç-düş edirdi.

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

  • Ənvər Çingizoğlu, Əlibəyovlar: Boyun budaqları, "Soy" dərgisi, 2 (2), Bakı, 2003, səh. 24-28.
  • Ənvər Çingizoğlu, Dədəli kəndi, Bakı, "Mütərcim", 2017, 266 səh.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]