Mirməhəmmədrza Seyidəliyev
| Mirməhəmmədrza Seyidəliyev | |
|---|---|
 | |
| Doğum tarixi | 19 dekabr 1898 |
| Doğum yeri | |
| Vəfat tarixi | XX əsr |
| Vəfat yeri |
|
 Vikianbarda əlaqəli mediafayllar | |
Mirməhəmmədrza Seyidəliyev (19 dekabr 1898, Şamaxı – XX əsr, bilinmir[d]) — Cümhuriyyət tələbəsi.
Bakı 2-ci kişi gimnaziyasında orta təhsil alıb. Azərbaycan Cümhuriyyəti Parlamentinin xüsusi qərarına əsasən, dövlət hesabına ali təhsil almaq üçün xaricə göndərilib. Parisdə ali təhsil alıb. Təhsilini bitirdikdən sonra Türkiyəyə köçüb.
Həyatı
[redaktə | vikimətni redaktə et]Seyidəliyev Mirməhəmmədrza Mirabutalıb oğlu 1898-ci ildə Şamaxıda anadan olub.[1] 1909-cu il sentyabrın 4-də orta təhsil almaq üçün Bakı 2-ci kişi gimnaziyasına daxil olub.[1]
1918-ci il mayın 28-də Azərbaycan Cümhuriyyəti elan olunub.[2][3] Mirməhəmmədrza bəy 1919-cu il mayın 24-də gimnaziyanı bitirib.[4][5] Bakı Dövlət Universiteti açıldıqdan sonra 1919-cu il sentyabın 1-də Mirməhəmmədrza Seyidəliyev universitetin tibb fakültəsində təhsil almağa başlayıb.[6]
.jpg)
1919-cu il sentyabrın 1-də Azərbaycan Cümhuriyyəti Parlamenti 1919–1920-ci tədris ilində ali təhsilli mütəxəssislərin hazırlanması məqsədilə 100 nəfər azərbaycanlı gəncin dövlət hesabına xarici ali məktəblərə göndərilməsi barədə qərar qəbul edib.[7][8][9] Qərarın icrası üçün 7 milyon manat vəsait ayrılıb.[10] Avropa ali məktəblərinə göndərilən hər bir tələbə üçün aylıq 400 frank təqaüd və 1000 frank məbləğində yol xərci müəyyən edilib.[11][12][13] 1919-cu il noyabrın 8-də Mirməhəmmədrza Seyidəliyev maarif nazirinə yazdığı məktubda Berlin şəhərində tibb fakültəsində dövlət hesabına ali təhsil almaq istədiyini bildirib.[14][6] 1919-cu il dekabrın 31-də təhsilini bitirdikdən sonra Azərbaycan Cümhuriyyəti hökumətinin göstərdiyi yerdə 4 il işləyəcəyi haqqında və oxuyacağı dövlətin ərazisində heç bir siyasi və partiya işinə qoşulmayacağı haqqında dilkağızları verib. 1920-ci il yanvarın 14-də Mirməhəmmədrza Seyidəliyevə Azərbaycan Cümhuriyyəti hökuməti tərəfindən dövlət hesabına ali təhsil almaq üçün xaricə göndərilməsi haqqında 552 saylı vəsiqə verilib.[6]
Xaricə göndərilən tələbələrin bir hissəsi 1920-ci il yanvarın 14-də Parlament və Hökumət üzvlərinin, tanınmış xeyriyyəçilərin, din xadimlərinin, ictimaiyyət nümayəndələrinin və valideynlərin iştirakı ilə Bakı Dəmiryolu Vağzalından yola salınıb.[15] Fevralın 11-də Parisə çatan tələbələri Paris Sülh Konfransında iştirak edən Əlimərdan bəy Topçubaşının rəhbərlik etdiyi nümayəndə heyəti qarşılayıb.[16][17][18] Əlimərdan bəy tələbələr qarşısında çıxış edərək onlara nəsihətlər verib və uğurlar arzulayıb.[17]
Bir müddət Parisdə qaldıqdan sonra tələbələr təhsil almaq üçün Avropanın müxtəlif şəhərlərinə göndəriliblər. Mirməhəmmədrza Seyidəliyev Parisdə təhsil alıb. Azərbaycanda sovet işğalından sonra xaricdə dövlət hesabına təhsil alan azərbaycanlı tələbələrin vəziyyətini öyrənən Azərbaycanlı Tələbələr İttifaqının 1923–1925-ci illər üçün hazırladıqları tələbələrin siyahısında Mirməhəmmədrza bəyin adı yoxdur.[6][19]
Mirməhəmmədrza Seyidəliyev Azərbaycanın İstiqlal Bəyannaməsini imzalamış 26 nəfərdən biri olan, mühəndis Ələsgər bəy Mahmudbəyovun qızı Alya xanım ilə ailə qurub. Təhsilini bitirdikdən sonra 1923-cü ildə Türkiyəyə köçüb.[20]
Həmçinin bax
[redaktə | vikimətni redaktə et]Mənbə
[redaktə | vikimətni redaktə et]İstinadlar
[redaktə | vikimətni redaktə et]- 1 2 Tahirzadə,Tahirli, 2016. səh. 980
- ↑ Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, 2010. səh. 519
- ↑ Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Ensiklopediyası I, 2014. səh. 11
- ↑ Qəhrəmanlı, 2010. səh. 80
- ↑ Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Ensiklopediyası II, 2014. səh. 336
- 1 2 3 4 Tahirzadə,Tahirli, 2016. səh. 981
- ↑ AC Stenoqrafik hesabatlar, 1998. səh. 32
- ↑ AC təhsil siyasəti, 2018. səh. 20
- ↑ Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti: 100 sual, 100 cavab, 2018. səh. 86
- ↑ Nəzərli, 2008. səh. 177
- ↑ Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Ensiklopediyası I, 2014. səh. 81
- ↑ AC təhsil siyasəti, 2018. səh. 399
- ↑ Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti: 100 sual, 100 cavab, 2018. səh. 87
- ↑ "Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti dövründə altı tələbə tibbi təhsil almaq üçün Almaniya və Fransaya göndərilib". azertag.az (az.). 24 may 2018. İstifadə tarixi: 23 aprel 2026.
- ↑ Tələbələrin yola salınması (South Azerbaijani). 13. Bakı: Azərbaycan qəzeti. 16 yanvar 1920. səh. 3.
- ↑ Tahirzadə,Tahirli, 2016. səh. 87
- 1 2 Qəhrəmanlı, 2010. səh. 74
- ↑ Dünyaminqızı, Qərənfil. "99-dan biri: Avropada təhsil - Əməkdar jurnalist yazır..." www.tehsil.biz. 31 iyul 2023. 11 avqust 2023 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 8 aprel 2026.
- ↑ Ağayev, Rövşən. "Cümhuriyyət tələbələri Fransada". www.elibrary.az. 525-ci qəzet. 15 fevral 2019. səh. 6. 27 may 2022 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 3 mart 2026.
- ↑ Qəniyev,Veysova, 2014. səh. 251
Ədəbiyyat
[redaktə | vikimətni redaktə et]- Azərbaycan Milli Ensiklopediyası (az.). II. Bakı: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası Elmi Mərkəzi. 2010. səh. 604. ISBN 978-9952-441-5-5.
- Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Ensiklopediyası (az.). I. Bakı: Şərq-Qərb nəşriyyatı. 2014. səh. 440. ISBN 978-9952-32-017-6. 15 dekabr 2025 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 11 fevral 2026.
- Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Ensiklopediyası (az.). II. Bakı: Şərq-Qərb nəşriyyatı. 2014. səh. 472. ISBN 978-9952-32-017-6.
- Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti: 1918-1920: Parlament (az.). II. Bakı: Azərbaycan nəşriyyatı. 1998. səh. 992. 10 sentyabr 2025 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 8 fevral 2026.
- Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti: 1918-1920: təhsil siyasəti (az.). Bakı: Elm və təhsil nəşriyyatı. 2018. səh. 468. ISBN 978-9952-8142-7-9. 13 dekabr 2025 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 11 fevral 2026.
- Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti: 100 sual, 100 cavab (az.). Bakı: Mütərcim. 2018. səh. 152. ISBN 978-3-00-037560-6.
- Qəhrəmanlı, Nazif. Vətən və istiqlal aşiqi Əli Yusif (az.). Bakı: Avropa nəşriyyatı. 2010. səh. 285. ISBN 978-9952-8032-2010.
- Qəniyev, Seyfəddin; Veysova, Səadət. Məşhur xeyriyyəçi Mahmud Ağa və naməlum muğam universiteti (PDF) (az.). Bakı: Elm və təhsil nəşriyyatı. 2014. səh. 292. ISBN 978-9952-494-55-6.
- Nəzərli, Əzizə. Народное образование в Азербайджанской Республике: 1918-1920 гг (PDF) (rus). Bakı. 2008. səh. 224.
- Tahirzadə, Ədalət; Tahirli, Oğuztoğrul. Azərbaycan Cümhuriyyəti tələbələri (az.). Bakı: TEAS Press. 2016. səh. 1222. ISBN 978-9952-494-55-6. 10 sentyabr 2025 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 8 fevral 2026.
.jpg)
