Balağa Ağayev
| Balağa Ağayev | |
|---|---|
| | |
| Doğum tarixi | 17 oktyabr 1899 |
| Doğum yeri | |
| Vəfat tarixi | XX əsr |
| Vəfat yeri |
|
| Təhsili | |
| Fəaliyyəti | həkim |
Balağa Ağayev (17 oktyabr 1899, Fatmayı, Bakı quberniyası – XX əsr, bilinmir[d]) — azərbaycanlı həkim, Cümhuriyyət tələbəsi.
Bakı Real Məktəbində və Bakı Kommersiya Məktəbində orta təhsil alıb. 1917-ci ildə Bakıda keçirilmiş Qafqaz müsəlman şagirdlərinin I qurultayında iştirak edib. Azərbaycan Cümhuriyyəti Parlamentinin xüsusi qərarına əsasən, 1920-ci ildə dövlət hesabına ali təhsil almaq üçün xaricə göndərilib. Sorbon Universitetində ali təhsil alıb.
Təhsilini bitirdikdən sonra geri qayıtmayıb və Fransada qalıb. Sonrakı həyatı haqda məlumat yoxdur.
Həyatı
[redaktə | vikimətni redaktə et]
Ağayev Balağa Məmməd Hənifə oğlu 1899-cu ildə Fatmayı kəndində anadan olub.[1][2] Əvvəlcə Bakı Real Məktəbində 1915–1919-cu illərdə isə Bakı Kommersiya Məktəbində təhsil alıb.[1] 1917-ci ildə Bakıda keçirilmiş Qafqaz müsəlman şagirdlərinin I qurultayında iştirak edib.[3]
1918-ci il mayın 28-də Azərbaycan Cümhuriyyəti elan olunub.[4][5] 1919-cu il oktyabrın 20-də Azərbaycan Cümhuriyyəti xalq maarif naziri Rəşid xan Qaplanovun 456 saylı əmri ilə Balaağa Ağayev Bakı Kommersiya Məktəbinə Türk dili müəllimi təyin olunub.[2][3]
1919-cu il sentyabrın 1-də Azərbaycan Cümhuriyyəti Parlamenti 1919–1920-ci tədris ilində ali təhsilli mütəxəssislərin hazırlanması məqsədilə 100 nəfər azərbaycanlı gəncin dövlət hesabına xarici ali məktəblərə göndərilməsi barədə qərar qəbul edib.[6][7][8] Qərarın icrası üçün 7 milyon manat vəsait ayrılıb.[9] Avropa ali məktəblərinə göndərilən hər bir tələbə üçün aylıq 400 frank təqaüd və 1000 frank məbləğində yol xərci müəyyən edilib.[10][11][12]
1919-cu il noyabrın 24-də Balağa Ağayev Müsəlman tələbələri bürosuna yazdığı ərizədə dövlət hesabına Paris şəhərində tibb təhsili almaq istədiyini bildirib.[3]
Balağa Ağayev də ali təhsil almaq üçün xaricə göndərilən tələbələrdən biri olub.[3][13] Xaricə göndərilən tələbələrin bir hissəsi 1920-ci il yanvarın 14-də Parlament və Hökumət üzvlərinin, tanınmış xeyriyyəçilərin, din xadimlərinin, ictimaiyyət nümayəndələrinin və valideynlərin iştirakı ilə Bakı Dəmiryolu Vağzalından yola salınıb.[14] Fevralın 11-də Parisə çatan tələbələri Paris Sülh Konfransında iştirak edən Əlimərdan bəy Topçubaşının rəhbərlik etdiyi nümayəndə heyəti qarşılayıb.[15][16][17] Əlimərdan bəy tələbələr qarşısında çıxış edərək onlara nəsihətlər verib və uğurlar arzulayıb.[16]
Bir müddət Parisdə qaldıqdan sonra tələbələr təhsil almaq üçün Avropanın müxtəlif şəhərlərinə göndəriliblər. Balağa Ağayev Parisdə Sorbon Universitetində tibb təhsil alıb.[2][18]
Təhsilini bitirdikdən sonra SSRİ-yə qayıtmayıb və Fransada yaşayıb.[19] 1974-cü ildə Balaağa Ağayev Qrönobl şəhərində yaşayıb. Həmin illərdə Parisdə işləyən diplomat Ramiz Abutalıbov onunla görüşmək istəsə də Balaağa Ağayev onunla görüşməyə razılıq verməyib.[19]
Balaağa Ağayevin sonrakı həyatı haqda məlumat yoxdur.[19]
Ailəsi
[redaktə | vikimətni redaktə et]Balağa Ağayev Fatmayı kəndinin sakinləri Məhəmmədhənifə Kərbəlayı Hacıağa oğlunun və Bibixanım Kərbəlayı Zərbəli qızının ailəsində anadan olub.[1]
Həmçinin bax
[redaktə | vikimətni redaktə et]Mənbə
[redaktə | vikimətni redaktə et]İstinadlar
[redaktə | vikimətni redaktə et]- 1 2 3 Tahirzadə,Tahirli, 2016. səh. 345
- 1 2 3 "Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti dövründə altı tələbə tibbi təhsil almaq üçün Almaniya və Fransaya göndərilib". azertag.az (az.). 24 may 2018. İstifadə tarixi: 23 aprel 2026.
- 1 2 3 4 Tahirzadə,Tahirli, 2016. səh. 346
- ↑ Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, 2010. səh. 519
- ↑ Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Ensiklopediyası I, 2014. səh. 11
- ↑ AC Stenoqrafik hesabatlar, 1998. səh. 32
- ↑ AC təhsil siyasəti, 2018. səh. 20
- ↑ Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti: 100 sual, 100 cavab, 2018. səh. 86
- ↑ Nəzərli, 2008. səh. 177
- ↑ Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Ensiklopediyası I, 2014. səh. 81
- ↑ AC təhsil siyasəti, 2018. səh. 399
- ↑ Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti: 100 sual, 100 cavab, 2018. səh. 87
- ↑ Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Ensiklopediyası I, 2014. səh. 113
- ↑ Tələbələrin yola salınması (South Azerbaijani). 13. Bakı: Azərbaycan qəzeti. 16 yanvar 1920. səh. 3.
- ↑ Tahirzadə,Tahirli, 2016. səh. 87
- 1 2 Qəhrəmanlı, 2010. səh. 74
- ↑ Dünyaminqızı, Qərənfil. "99-dan biri: Avropada təhsil - Əməkdar jurnalist yazır..." www.tehsil.biz. 31 iyul 2023. 11 avqust 2023 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 8 aprel 2026.
- ↑ Həsənov, 2015. səh. 381
- 1 2 3 Tahirzadə,Tahirli, 2016. səh. 347
Ədəbiyyat
[redaktə | vikimətni redaktə et]- Azərbaycan Milli Ensiklopediyası (az.). II. Bakı: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası Elmi Mərkəzi. 2010. səh. 604. ISBN 978-9952-441-5-5.
- Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Ensiklopediyası (az.). I. Bakı: Şərq-Qərb nəşriyyatı. 2014. səh. 440. ISBN 978-9952-32-017-6. 15 dekabr 2025 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 11 fevral 2026.
- Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti: 1918-1920: Parlament (az.). II. Bakı: Azərbaycan nəşriyyatı. 1998. səh. 992. 10 sentyabr 2025 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 8 fevral 2026.
- Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti: 1918-1920: təhsil siyasəti (az.). Bakı: Elm və təhsil nəşriyyatı. 2018. səh. 468. ISBN 978-9952-8142-7-9. 13 dekabr 2025 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 11 fevral 2026.
- Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti: 100 sual, 100 cavab (az.). Bakı: Mütərcim. 2018. səh. 152. ISBN 978-3-00-037560-6.
- Qəhrəmanlı, Nazif. Vətən və istiqlal aşiqi Əli Yusif (az.). Bakı: Avropa nəşriyyatı. 2010. səh. 285. ISBN 978-9952-8032-2010.
- Nəzərli, Əzizə. Народное образование в Азербайджанской Республике: 1918-1920 гг (PDF) (rus). Bakı. 2008. səh. 224.[ölü keçid]
- Tahirzadə, Ədalət; Tahirli, Oğuztoğrul. Azərbaycan Cümhuriyyəti tələbələri (az.). Bakı: TEAS Press. 2016. səh. 1222. ISBN 978-9952-494-55-6. 10 sentyabr 2025 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 8 fevral 2026.
- Гасанов, Гасан. А.М.б. Топчибашев Эмигрантская деятельность 1920 – 1934 (PDF) (rus). IV. Баку: Министерство иностранных дел Азербайджана, АДА–Университет. 2015. səh. 420. ISBN 978-9952-466-80-5.
- 17 oktyabrda doğulanlar
- 1899-cu ildə doğulanlar
- Bakı qəzasında doğulanlar
- XX əsrdə vəfat edənlər
- Bakı real məktəbinin məzunları
- Bakı Kommersiya Məktəbinin məzunları
- Paris Universitetinin məzunları
- Bakı quberniyasında doğulanlar
- Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin tələbələri
- Qafqaz müsəlman şagirdlərinin birinci qurultayının iştirakçıları