Portal:Opera

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
redaktə  

"Ola bilsin ki, operaya gedən hər əlli nəfərdən yalnız biri artıq onu sevsin, yerdə qalan qırxdoqquz nəfər isə onu sevməyi öyrənmək üçün operaya gedirlər" Mark Tven

Üçüncü zəng çalınır, pərdə qalxır...
BodoniOrnaments£modified Lila 01.pngBodoniOrnaments£modified Lila 02.png

Maska Lira.png
Opera portalına
xoş gəlmisiniz!
Azerbaijan State Academic Opera and Ballet Theatre main façade, 2015.jpgMilano-scalanotte.jpgParis Opera full frontal architecture, May 2009.jpg


redaktə  

Operalar

BodoniOrnaments£modified Lila 01.pngBodoniOrnaments£modified Lila 02.png
Cena oriental GPEG.jpg

Türk İtaliyada (it. Il turco in Italia) — Coakkino Rossininin 2 pərdəli Feliçe Romaninin librettosunda opera. Komediya janrda olan bu operanın ilk premyerası 14 avqust 1814-cü ildə Milanda, La Skalada oyananılmışdır. Opera Frans Zeydelmanın eyniadlı operasının Katerino Maççoloy tərəfindən yazılmış librettosu əsasında yazılmışdır. Feliçe Romani köhnə librettonun üzərində Rossininin töviyyələri ilə işləyərək yeni bir libretto ortaya qoymuş olur. Personaj Səlimin partiyası xüsusi olaraq opera müğənnisi Filippo Qallinin səsinə müvafiq yazılmışdır. Bu opera həm də bir il qabaq yazılmış olduğu "İtalyan qadın Əlcazairdə" operası ilə analoq təşkil edir.


redaktə  

Operettalar

BodoniOrnaments£modified Lila 01.pngBodoniOrnaments£modified Lila 02.png
Arshin mal alan libretto 1913.jpg

Arşın mal alanÜzeyir Hacıbəyovun 1913-cü ildə yazdığı son operetta. Əsəri Üzeyir bəy Sankt-Peterburqda konservatoriyada oxuyarkən qələmə almışdı. Operettanın süjeti Qarabağın Şuşa şəhərinin həyatından alınmışdır.2013-cü ildə UNESCO-nun Baş Konfransının 36-cı sessiyasında Arşın mal alan operattasının 100 illik yubileyinin dünya səviyyəsində qeyd edilməsi haqqında qərar qəbul edilib. Ü.Hacıbəyov “Arşın mal alan” operettasını tamamladıqdan sonra onu ilk dəfə Sankt-Peterburq konsevatoriyasının direktoru, görkəmli rus bəstəkarı A.Qlazunova göstərmişdir. A.Qlazunov əsəri çox bəyənmiş və onu bütün Rusiyada ilk operetta adlandırmışdır. “Arşın mal alana” verilən bu cür yüksək qiymətdən sonra Üzeyir bəy əsərin partiturasını və librettosunu Bakıya, dostlarına göndərir.


redaktə  

Bəstəkarlar

BodoniOrnaments£modified Lila 01.pngBodoniOrnaments£modified Lila 02.png
Wolfgang-amadeus-mozart 1.jpg

Volfqanq Amadeus Mosart (Wolfgang Amadeus Mozart) (27 yanvar 1756, Zaltsburq5 dekabr 1791, Vyana) – dahi Avstriya bəstəkarı, Avropa klassik musiqisinin ən nüfuzlu nümayəndələrindən biri. Mosart bəstəkarlıqla yanaşı, eyni zamanda mahir skripkaçı, klavesin və orqan ifaçısı və dirijor da olmuşdur. Müasirlərinin dediyinə görə dahi bəstəkar qeyri-adi musiqi duyumu, eşitdiyi musiqiləri yadda saxlama və improvizə etmə kimi fenomenal qabiliyyətlərə malik olmuşdur. Yaratdığı 600-dən çox əsəri simfonik, konsert, kamera, piano, xor kimi klassik musiqi janrlarının ən yüksək zirvələrində qərarlaşıb. Onun əsərləri dünyanın ən nüfuzlu orkestrlərinin konsert reperturlarının ayrılmaz parçasını təşkil edir.

Volfqanq Amadey Mosart o dövrlər Müqəddəs Roma imperiyasının tərkib hissəsi olan Avstriyanın Salzburq arxiyepiskopluğunun eyniadlı şəhərində Leopold və Anna Mariya Pertl Mosartların ailəsində dünyaya göz açmışdır. Mosartın özündən savayı sağ qalmiş "Nanerl" Mariya Anna adlı bacısı da olmuşdur. Mosart doğumundan bir gün sonra Müqəddəs Rupert kilsəsində xaç suyuna salınmışdır. Bu mərasimdə körpəyə latın formasında olan Joaness Chrysostomus Wolfgangus Theophilus Mozart adı verlimişdir. Mosart isə özünü sonralar "Volfqanq Amadey Mosart" kimi adlandırılmağı üstün tutmuşdur.


redaktə  

Milli operamız

BodoniOrnaments£modified Lila 01.pngBodoniOrnaments£modified Lila 02.png
Scene from Shah Ismayil opera.jpg

Şah İsmayıl — Bəstəkar Müslüm Maqomayevin eyniadlı Azərbaycan dastanı əsasında yazdığı opera. Bəstəkar əsəri 1916-cı ildə eynadlı Azərbaycan dastanı əsasında yazıb, ilk dəfə tamaşaya 1919-cu ildə qoyub. Əsər 1925-ci ildə və sonrakı illərdə, müəllifin vəfatınadək (1937), ciddi libretto və musiqi dəyişikliklərinə məruz qalıb. Librettonun ilkin müəllifi Mirzə Qədir İsmayılzadədir ("Vüsaqi", Mikayıl Müşfiqin atası) olub, sonradan Məmməd Səid Ordubadi tərəfindən dəyişilib.


redaktə  

Məşhur tenor ifaçılar

BodoniOrnaments£modified Lila 01.pngBodoniOrnaments£modified Lila 02.png
Lütfiyar İmanov.jpg

Lütfiyar İmanov (17 aprel 1929(1929-04-17), Petropavlovka21 yanvar 2008, Bakı) — Azərbaycan opera müğənnisi. Lütfiyar İmanov 1929-cu il aprelin 17-də Sabirabadda anadan olub. Lütfiyar İmanov ilk rolunu 1943-cü ildə Sabirabad Dövlət Musiqi Teatrının səhnəsində "5 manatlıq gəlin" tamaşasında oynayıb. 18 yaşında ilk dram dərnəyini yaradır. 1957-ci ildə A.Milovanovun sinfində musiqi təhsilini bitirir və Dövlət Estrada Orkestrində, daha sonra isə Musiqili Komediya Teatrında fəaliyyətə başlayır. 1959-cu ildə Moskvada tamaşaya qoyulan Koroğlu operasında baş rolu – Koroğlu rolunu oynayır.


redaktə  

Məşhur soprano ifaçılar

BodoniOrnaments£modified Lila 01.pngBodoniOrnaments£modified Lila 02.png
La Malibran (Maria) par F. Bouchot.jpg

Mariya Malibran (isp. María Malibrán (d.24 mart 1808(1808-03-24); ö.23 sentyabr 1836 (28 yaşında)) — ispan mezzo–sopranoçu opera müğənnisi. Dünya opera incəsənətinin əfsanəsi. Maiya Malibran 24 mart 1808 ci ildə musiqiçı ailəsində, Parisdə dünyaya gəlmişdir. Atası — bəstəkar, tenor və pedaqoq Manuel del Populo Visente Qarsiya (Coakkino Rossininin Sevilya bərbəri operasındakı qraf partiyasını məhz onu nəzərdə tutub yazmışdır), anası — opera sopranoçu müğənnisi Xoakina Briones, bacısı — mezzo-sopranoçu Polina Viardo, qardaşı — bariton və pedaqoq Manuel Qarsiya. 1811 ci ildən ailəsi Neapola köçür. Mariya ilkdəfə 6 yaşında ikən valideynləri ilə səhnəni bölüşmüş olur. Mariya musiqi və oxuma dərslərini atasından alır.


redaktə  

İfaçılar

BodoniOrnaments£modified Lila 01.pngBodoniOrnaments£modified Lila 02.png
Elchin Azizov.jpeg

Elçin Yaşar oğlu Əzizov (d. 13 avqust, 1975) — azərbaycanlı bariton opera müşənnisi. Azərbaycanın əməkdar artisti, Dövlət Akademik Böyük Teatrın 2008 ci ildən solisti.


redaktə  

Opera teatrları

BodoniOrnaments£modified Lila 01.pngBodoniOrnaments£modified Lila 02.png
Royal Opera House at night.jpg

Kral Opera Teatrı ya Kral Opera Teatrı, Kovent Qarden (ing. Theatre Royal, Covent Garden) — 1737 ci ildə əsası qoyulmuş, Böyük Britaniyanın paytaxtı Londonda yerləşən, səhnəsində opera və balet tamaşaları oynanılan teatr binası. Ona qısaca olaraq “Kral Operası” və ya “Kral Opera Evi” də deyilir. Teatrın binası Kovent Qarden inzibati ərazisində yerləşdiyinə görə ona çox vaxt Kovent Qarden teatrı da deyirlər. Teatr binası üç dəfə yeni bina ilə əvəzlənmişdir. Sonuncu bina 1858 ci ildə inşa edilmişdir. 1990 cı ildə isə bina tamamilə rekoctruksiya edilmişdir. Teatrın tamaşa zalı 2268 nəfərlikdir. Hündürlüyü 14,8 m, prosçeniumunun - səhnə önünün eni isə 12,2 m-dir.


redaktə  

Opera indeksləri

BodoniOrnaments£modified Lila 01.pngBodoniOrnaments£modified Lila 02.png

0–9 A B Ç C D E Ə F G H X İ J K Q L M N O Ö P R S Ş T U Ü V Y Z



redaktə  

Opera musiqisi

BodoniOrnaments£modified Lila 01.pngBodoniOrnaments£modified Lila 02.png

Uvertüralar
"Toreador" Karmen (1875) Jorj Bize
“Fiqaro evlənir”, Volfqanq Amadey Motsart
Aida”, “Zəfər marşı”, Cüzeppe Verdi


Ariyalar
L'amour est un oiseau rebelle ("Habanera") Karmen Jorj Bize
"E lucevan le stelle" - “Toska”, Cakomo Puççini, ifaçı Leo Slezak, 1913.
“Libiamo ne' lieti calici”, "La Traviata", Cüzeppe Verdi
“La donna è mobile”, “RiqolettoCüzeppe Verdi
“Vecchia zimarra”, (Kollenin ariyası)“ Bohema”, Cakomo Puççini


redaktə  

Təqvim

BodoniOrnaments£modified Lila 01.pngBodoniOrnaments£modified Lila 02.png
İyul


redaktə  

Məşhur ariyaların sözləri

BodoniOrnaments£modified Lila 01.pngBodoniOrnaments£modified Lila 02.png


redaktə  

Şəkil qalereyası

BodoniOrnaments£modified Lila 01.pngBodoniOrnaments£modified Lila 02.png

Arena di Verona-AIDA-trumpeters in Act 2.jpg
Aida. Di Verona arenası, 2011


redaktə  

Bilirsinizmi...

BodoniOrnaments£modified Lila 01.pngBodoniOrnaments£modified Lila 02.png
  • Turandot operasının orijinal süjeti Azərbaycanın XII əsrdə yaşamış klassik şairi Nizami Gəncəvinin “Yeddi gözəl” əsərindəki epik hekayədən götürülmüşdür.
  • Qarnye opera binasının lahiyəsi təqdim olunarkən İmperatriça Yevgeniya Şarl Qarnyedən onun hansı memarlıq üslubunda işlənildiyini soruşur: "Bu necə üslubdur? Nə yunan, nə XV Lüdovik, nə də XVI!" Qarnye belə cavab verir: "Bu ki, III Napoleondur və siz onu bəyənmirsiniz?!". İmperator Qarnyeni kənara çəkib qulağına pıçıldayır: "Narahat olmayın, onun onsuz da belə şeylərdən başı çıxmır". Beləliklə Napoleon üslubu yaranmış olur.
  • Bəd 13 ədədi: Opera Qarnye sayca Parisin 13 cüsüdür; 29 may 1896 cı ildə nizamlayıcı 700 kq-lıq çilçıraq "Faust" tamaşası gedərkən düşməsindən 13 nömrəli oturacaqda əyləşmiş tamaşaçı ölür; gənc balerina giriş pilləkanının 13 cü pilləsindən yıxılaraq tələf olur.
  • Qaston Lerunun məhşur "Opera fantomu" romanında opera binasının altında gölün olması göstərilir. Həqiqətdə də binanın zirzəmisində özülün davamlığını artırmaq və baş verə biləcək yanğını söndürmək üçün su anbarı mövcuddur.
  • Aida operasının Avropadakı premyerası 1872-ci ildə La Skalada baş tutmuşdur. Opera qədər bəyənilir ki, bəstəkar Cüzeppe Verdi 32 dəfə səhnəyə çağırılir.


redaktə  

Kateqoriyalar


redaktə  

Əlaqəli portallar


redaktə  

Gnome-video-x-generic.svg Xarici keçidlərdə operalar

BodoniOrnaments£modified Lila 01.pngBodoniOrnaments£modified Lila 02.png


Opera Vikixəbərdə     Opera Vikisitatda     Opera Vikikitabda     Opera Vikimənbədə     Opera Vikilüğətdə     Opera Vikiversitetdə     Opera Vikimedia Kommonsda
Xəbərlər Sitatlar Dərsliklər & Mətnlər Mətnlər Sözlər Dərs mənbələri Şəkillər & Mediya
Wikinews-logo.svg
Wikiquote-logo.svg
Wikibooks-logo.svg
Wikisource-logo.svg
Wiktionary-logo.svg
Wikiversity-logo.svg
Commons-logo.svg