Portal:Opera

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
redaktə  

"Ola bilsin ki, operaya gedən hər əlli nəfərdən yalnız biri artıq onu sevsin, yerdə qalan qırxdoqquz nəfər isə onu sevməyi öyrənmək üçün operaya gedirlər" Mark Tven

Üçüncü zəng çalınır, pərdə qalxır...

BodoniOrnaments£modified Lila 01.pngBodoniOrnaments£modified Lila 02.png

Maska Lira.png
Opera portalına
xoş gəlmisiniz!
Azerbaijan State Academic Opera and Ballet Theatre main façade, 2015.jpgMilano-scalanotte.jpgParis Opera full frontal architecture, May 2009.jpg


redaktə  

Operalar

BodoniOrnaments£modified Lila 01.pngBodoniOrnaments£modified Lila 02.png
Nabucco (libretto, 1842).jpg

Nabukko (it. Nabucco) — Cüzeppe Verdinin Temistokle Soleranın librettosu əsasında yazmış olduğu 4 pərdəli opera. Librettosu Bibliya hekayəsi əsnasında yazılmışdır. Əsərin ilk premyerası 9 mart 1842-ci ildə Milanda, La Skala səhnəsində oynanılmışdır.

Verdinin sayca III operası olan Nabukko ona böyük şöhrət qazandırmışdır. Operada yəhudi xalqının əzabkeşliyindən, onların babillilərin əsiri olmasından, sonra isə Babil hökmdarı Nabuxodonosorom tərəfindən vətənlərinə dönmələrinə izin verilməsindən danışılır. Verdi özü qeyd edirdi ki, məhz bu opera ilə o, əsil yaradıcılığa başlamışdır. Bu opera doğurdan da tamaşaçı kütləsi tərəfindən böyük maraq və heyranlıqla qarşılanmışdır. Bir sıra tənqidçilər buna baxmayaraq opera haqqında mənfi rəylərlə çıxış edirdilər. Alman bəstəkarı Nikolay Otto librettonu alan ilk bəstəkar olsa da onun süjetini anlamır və opera yazmaqdan imtina edir.


redaktə  

Operettalar

BodoniOrnaments£modified Lila 01.pngBodoniOrnaments£modified Lila 02.png
O olmasın, bu olsun.jpg

O olmasın, bu olsunÜzeyir bəy Hacıbəyovun ikinci musiqili komediyası (1911). Bәstәkarın XIX əsrin sonu XX əsrin әvvәllәri Azәrbaycan hәyatının, mәişәtinin qüsurlarını kәskin ifadә edәn 4 pәrdәli (әvvәlcә 3 pәrdәli idi) әsәridir. Burada müflislәşәn vә mәnәviyyatca düşgünlәşәn zadәganların xәsisliyi, pulun gücunә fanatik inamı ilә seçilәn varlı tacir zumrәsi ilә ittifaqa girmәk cәhdi inandırıcı tәsvir olunmuşdur. İnsanın mәnәvi azadlığı vә lәyaqәti uğrunda mubarizә aparan, pulun hökmranlığı vә sosial-mәişәt qayda-qanunları ilә barışmayan yeni nәslin numayәndәlәri "әski" cәmiyyәtә qarşı qoyulmuşdur. Әsәrdә musiqi mühüm dramaturji rol oynayıb, hadisәlәrin gedişatına fәal yardım göstәrir, qәhrәmanların xarakteristikasını dәrinlәşdirir. Buradakı mәnfi qәhrәmanlar arasında puluna görә "yuxarı" tәbәqәlәrin hörmәt bәslәdiyi tacir Mәşәdi İbad әsas obrazdır.


redaktə  

Bəstəkarlar

BodoniOrnaments£modified Lila 01.pngBodoniOrnaments£modified Lila 02.png
Composer Rossini G 1865 by Carjat.jpg

Coakkino Rossini (it. Gioachino Antonio Rossini 17921868) —İtaliya bəstəkarı. Coakkino Rossini (Gioachino Rossini) 1792-ci ildə İtaliyanın şərq sahilində Pesaro adlı kiçik bir qəsəbədə dünyaya gəldi. Anası opera müğənnisi idi, atası isə korno çalırdı. Uşaqkən mahnı oxumağa, violonçel və korno çalmağa başladı. 15 yaşına çatanda bir musiqi məktəbinə yazıldı və bəstəkarlığı öyrəndi. Coakkino Rossini uğuru komik operalarıyla qazanmışdı. Ən əhəmiyyətli əsərləri olaraq Guillaume Tell, Tancredi, və Semiramide qəbul edilir. "Otello" C. Verdinin əsas əsəri olmasına rəğmən, Rossinnin "Otello"su da dinləməyə dəyərdir. Gəncliyində bəstələdiyi simli alətlər sonatları onun Haydn və Mosart kimi klassik dövr bəstəkarlarının əsərlərini dərindən araşdırdığını göstərir.


redaktə  

Milli operamız

BodoniOrnaments£modified Lila 01.pngBodoniOrnaments£modified Lila 02.png
Asli and Karam poster.jpg

Əsli və KərəmÜzeyir bəy Hacıbəyovun beşinci muğam operası. 4 pərdəli, 6 şəkilli bu operanın librettosu da Hacıbəyovundur. Opera ilk tamaşasından böyük müvəffəqiyyət qazanaraq uzun və maraqlı səhnə ömrü olan əsərlər sırasına daxil olmuşdur. "Əsli və Kərəm"-in ilk tamaşası 1912 il mayın 18-də indiki AOBT-nın binasında olmuşdur. Tamaşanın rej. H. Ərəblinski, dirijoru H. idi. Rollarda H. Sarabski (Kərəm), Ə. Ağdamski (Əsli), H. Terequlov (Qara keşiş), M. Məmmədov (İsfahan şahı), Q. Göyçaylinski (Şeyx Nurani) və b. çıxış etmişlər. Opera Qafqaz, Orta Asiya və İranın bir çox şəhərlərində də göstərilmişdir. "Əsli və Kərəm" AOBT-ndan başqa, respublikanın digər teatrlarında (Ağdam, Naxçıvan və s.) da tamaşaya qoyulmuşdur. AOBT-nda "Əsli və Kərəm" 1957 ildən bəstəkar Nazim Əliverdibəyovun ork. redaksiyası ilə ifa olunurdu. 1988 ildən opera bu teatrın səhnəsində yeni quruluşda oynanılmışdır.


redaktə  

Məşhur tenor ifaçılar

BodoniOrnaments£modified Lila 01.pngBodoniOrnaments£modified Lila 02.png
Lütfiyar İmanov.jpg

Lütfiyar İmanov (17 aprel 1929(1929-04-17), Petropavlovka21 yanvar 2008, Bakı) — Azərbaycan opera müğənnisi. Lütfiyar İmanov 1929-cu il aprelin 17-də Sabirabadda anadan olub. Lütfiyar İmanov ilk rolunu 1943-cü ildə Sabirabad Dövlət Musiqi Teatrının səhnəsində "5 manatlıq gəlin" tamaşasında oynayıb. 18 yaşında ilk dram dərnəyini yaradır. 1957-ci ildə A.Milovanovun sinfində musiqi təhsilini bitirir və Dövlət Estrada Orkestrində, daha sonra isə Musiqili Komediya Teatrında fəaliyyətə başlayır. 1959-cu ildə Moskvada tamaşaya qoyulan Koroğlu operasında baş rolu – Koroğlu rolunu oynayır.


redaktə  

Məşhur soprano ifaçılar

BodoniOrnaments£modified Lila 01.pngBodoniOrnaments£modified Lila 02.png
La Malibran (Maria) par F. Bouchot.jpg

Mariya Malibran (isp. María Malibrán (d.24 mart 1808(1808-03-24); ö.23 sentyabr 1836 (28 yaşında)) — ispan mezzo–sopranoçu opera müğənnisi. Dünya opera incəsənətinin əfsanəsi. Maiya Malibran 24 mart 1808 ci ildə musiqiçı ailəsində, Parisdə dünyaya gəlmişdir. Atası — bəstəkar, tenor və pedaqoq Manuel del Populo Visente Qarsiya (Coakkino Rossininin Sevilya bərbəri operasındakı qraf partiyasını məhz onu nəzərdə tutub yazmışdır), anası — opera sopranoçu müğənnisi Xoakina Briones, bacısı — mezzo-sopranoçu Polina Viardo, qardaşı — bariton və pedaqoq Manuel Qarsiya. 1811 ci ildən ailəsi Neapola köçür. Mariya ilkdəfə 6 yaşında ikən valideynləri ilə səhnəni bölüşmüş olur. Mariya musiqi və oxuma dərslərini atasından alır.


redaktə  

İfaçılar

BodoniOrnaments£modified Lila 01.pngBodoniOrnaments£modified Lila 02.png
Rauf Atakişiyev.jpg

Rauf İsrafil oğlu Atakişiyev (15 iyul 19253 fevral 1994) — müğənni, lirik tenor, pianoçu, pedaqoq. Azərbaycan SSR xalq artisti (1967). Moskva Dövlət Konservatoriyasını Konstantin Nikolayeviç İqumnovun (1873-1948) sinfi üzrə bitirmiş və vokal üzrə Antonina Vasilyevna Nejdanovadan (1873-1950) dərs almışdır. Opera və Balet Teatrının solisti olmuşdur. Azərbaycan Opera və Balet Teatrının səhnəsində Hacıbəyovun "Arşın mal alan" musiqili komediyasında Əsgərin partiyasını ifa etmişdir. 1965-ci ildə çəkilmiş "Arşın mal alan" filmində də Əsgərin mahnıları Atakişiyevin ifasında səslənmişdir.


redaktə  

Opera teatrları

BodoniOrnaments£modified Lila 01.pngBodoniOrnaments£modified Lila 02.png
Azərbaycan Dövlət Opera və Balet Teatrı.jpg

Azərbaycan Dövlət Akademik Opera və Balet Teatrı — Birləşmiş Dövlət Teatrı kimi 1920-ci ildə yaradılıb. 1924-cü ildən opera truppası bu teatrdan ayrılaraq müstəqil opera və balet teatrı (Azərbaycan və rus bölmələri ilə) fəaliyyət göstərib. 1910–cu ilin sonlarında Bakıya Rusiyadan məşhur bir opera müğənnisi qastrola gəlir. Müğənninin şərəfinə verilən ziyafətlərdən birində Bakı milyonçusu Mayılov sənətçi qadından bir də bu şəhərə nə vaxt gələcəyini soruşur. Aktrisa "heç vaxt!" deyə cavab verir. Milyonçu bu cavabın səbəbi ilə maraqlandıqda müğənni qadın deyir: "Belə böyük şəhərdə oxumağa opera binası yoxdursa, gəlməyimin nə mənası var?" Bu sözlər bakılı milyonçuya bərk təsir edir və elə oradaca qadına söz verir ki, cəmi bir il ərzində opera teatrı üçün gözəl bina tikdirəcək.


redaktə  

Opera indeksləri

BodoniOrnaments£modified Lila 01.pngBodoniOrnaments£modified Lila 02.png

0–9 A B Ç C D E Ə F G H X İ J K Q L M N O Ö P R S Ş T U Ü V Y Z



redaktə  

Opera musiqisi

BodoniOrnaments£modified Lila 01.pngBodoniOrnaments£modified Lila 02.png

Uvertüralar
"Toreador" Karmen (1875) Jorj Bize
“Fiqaro evlənir”, Volfqanq Amadey Motsart
Aida”, “Zəfər marşı”, Cüzeppe Verdi


Ariyalar
L'amour est un oiseau rebelle ("Habanera") Karmen Jorj Bize
"E lucevan le stelle" - “Toska”, Cakomo Puççini, ifaçı Leo Slezak, 1913.
“Libiamo ne' lieti calici”, "La Traviata", Cüzeppe Verdi
“La donna è mobile”, “RiqolettoCüzeppe Verdi
“Vecchia zimarra”, (Kollenin ariyası)“ Bohema”, Cakomo Puççini


redaktə  

Təqvim

BodoniOrnaments£modified Lila 01.pngBodoniOrnaments£modified Lila 02.png
Fevral


redaktə  

Məşhur ariyaların sözləri

BodoniOrnaments£modified Lila 01.pngBodoniOrnaments£modified Lila 02.png


redaktə  

Şəkil qalereyası


redaktə  

Bilirsinizmi...

BodoniOrnaments£modified Lila 01.pngBodoniOrnaments£modified Lila 02.png
  • Turandot operasının orijinal süjeti Azərbaycanın XII əsrdə yaşamış klassik şairi Nizami Gəncəvinin “Yeddi gözəl” əsərindəki epik hekayədən götürülmüşdür.
  • Qarnye opera binasının lahiyəsi təqdim olunarkən İmperatriça Yevgeniya Şarl Qarnyedən onun hansı memarlıq üslubunda işlənildiyini soruşur: "Bu necə üslubdur? Nə yunan, nə XV Lüdovik, nə də XVI!" Qarnye belə cavab verir: "Bu ki, III Napoleondur və siz onu bəyənmirsiniz?!". İmperator Qarnyeni kənara çəkib qulağına pıçıldayır: "Narahat olmayın, onun onsuz da belə şeylərdən başı çıxmır". Beləliklə Napoleon üslubu yaranmış olur.
  • Bəd 13 ədədi: Opera Qarnye sayca Parisin 13 cüsüdür; 29 may 1896 cı ildə nizamlayıcı 700 kq-lıq çilçıraq "Faust" tamaşası gedərkən düşməsindən 13 nömrəli oturacaqda əyləşmiş tamaşaçı ölür; gənc balerina giriş pilləkanının 13 cü pilləsindən yıxılaraq tələf olur.
  • Qaston Lerunun məhşur "Opera fantomu" romanında opera binasının altında gölün olması göstərilir. Həqiqətdə də binanın zirzəmisində özülün davamlığını artırmaq və baş verə biləcək yanğını söndürmək üçün su anbarı mövcuddur.
  • Aida operasının Avropadakı premyerası 1872-ci ildə La Skalada baş tutmuşdur. Opera qədər bəyənilir ki, bəstəkar Cüzeppe Verdi 32 dəfə səhnəyə çağırılir.


redaktə  

Kateqoriyalar


redaktə  

Əlaqəli portallar


redaktə  

Gnome-video-x-generic.svg Xarici keçidlərdə operalar

BodoniOrnaments£modified Lila 01.pngBodoniOrnaments£modified Lila 02.png


Opera Vikixəbərdə     Opera Vikisitatda     Opera Vikikitabda     Opera Vikimənbədə     Opera Vikilüğətdə     Opera Vikiversitetdə     Opera Vikimedia Kommonsda
Xəbərlər Sitatlar Dərsliklər & Mətnlər Mətnlər Sözlər Dərs mənbələri Şəkillər & Mediya
Wikinews-logo.svg
Wikiquote-logo.svg
Wikibooks-logo.svg
Wikisource-logo.svg
Wiktionary-logo.svg
Wikiversity-logo.svg
Commons-logo.svg