Müslüm Maqomayev (bəstəkar)

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Disambig.svg Bu məqalə Musiqi haqqındadır. Digər mənalar üçün Müslüm Maqomayev (dəqiqləşdirmə) səhifəsinə baxın.
Picto infobox music.png
Müslüm Maqomayev
Müslüm Məhəmməd oğlu Maqomayev
Müslüm Məhəmməd oğlu Maqomayev
Sənətçi məlumatları
Doğum tarixi
18 sentyabr 1885(1885-09-18)
Doğum yeri Qroznı, Terek oblastı,
Flag of the Russian Empire (black-yellow-white).svg Rusiya İmperiyası
Vəfat tarixi 28 iyul 1937 (51 yaşında)
Vəfat yeri Nalçik, Kabarda-Balkar Muxtar Sovet Sosialist Respublikası, Flag of the Russian Soviet Federative Socialist Republic.svg Rusiya SFSR, Flag of the Soviet Union.svg SSRİ
Vəfat səbəbi Vərəm
Dəfn yeri I Fəxri Xiyaban
Vətəndaşlığı Flag of the Russian Empire (black-yellow-white).svg Rusiya İmperiyası
Flag of Azerbaijan 1918.svg AXC
Flag of the Soviet Union.svg SSRİ
Peşələri Bəstəkar, musiqişünas alim, publisist, dramaturq, pedaqoq və ictimai xadim
UşağıCəmaləddin Maqomayev

Üslubopera
Fəaliyyət illəri19121937
TəhsiliZaqafqaziya Müəllimlər Seminariyası
VikiAnbarda Commons-logo.svg əlaqəli mediafayllar

Müslüm Maqomayev (tam adı: Əbdülmüslüm Məhəmməd oğlu Maqomayev; 18 sentyabr 188528 iyul 1937) — Azərbaycan bəstəkarı, dirijor, pedaqoq, folklorşünas, ictimai xadim. Azərbaycan musiqisində Avropa stilində ilk operanın müəllifi ("Nərgiz", 1935), Azərbaycanın əməkdar incəsənət xadimi (1936).

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

Müslüm Maqomayevin Azərbaycan Dövlət Filarmoniyasının həyətində yerləşən büstü

Azərbaycan peşəkar musiqili teatrının banilərindən biri olmuşdur. Əslən Qax rayonunun İlisu kəndindəndir. Atası Məhəmməd Abdul oğlu gənc yaşlarında İlisu kəndində dəmirçilik etmiş və sonralar Vladiqafqaz şəhərinə köçmüşdür.Çeçen qızı ilə evlənərək burada yaşamışdır. Ailənin böyük oğlu olan Abdulmüslüm 1912-ci ildən opera dirijorluğu fəaliyyətinə başlamışdır. "Şah İsmayıl" (1916) və "Nərgiz" (1935) operalarının müəllifidir. 1927-ci ildə Maqomayevin redaktəsi ilə "Talış xalq Mahnıları"nın ilk məcmuəsi (Üzeyir Hacıbəyov tərəfindən yazılmış və işlənmişdir) nəşr olunmuşdur.

Ailəsi[redaktə | əsas redaktə]

Müğənni, bəstəkar Müslüm Maqomayevin babası, Kinorəssam Məhəmməd Maqomayevin isə atasıdır.

Maraqlı faktlar[redaktə | əsas redaktə]

Bəstəkar Üzeyir Hacıbəyovla eyni ildə və eyni gündə anadan olmuşdur.

Xatirəsi[redaktə | əsas redaktə]

1995-ci ildə Müslüm Maqomayevin anadan olmasının 110 illiyi ilə əlaqədar qərar qəbul edilmişdir.[1]

Əsərləri[redaktə | əsas redaktə]

Operalar
Musiqili komediya
Balet
İnstrumental
  • Simfonik əsərləri - Azərbaycanda ilk dəfə
  • "Ceyran" rapsodiyası
  • "Azərbaycan çöllərində"
  • "Azad olunmuş Azərbaycan qadınının rəqsi"
  • "Dərviş"
  • "Marş RV-8"
  • "Şəlalə"
Mahnılar
"Yaz", "Neft", "May", "Tarla", "Gözəlim", "Durna"

Filmoqrafiya[redaktə | əsas redaktə]

  1. Azərbaycan incəsənəti (film, 1934) (Qısametrajlı sənədli film)
  2. Bəstəkar Müslüm Maqomayev (film, 1976)
  3. Doğma xalqıma (film, 1954)
  4. İlisu (film, 2006)
  5. Lökbatan (film, 1933)
  6. Müslüm Maqomayev (film, 1976)
  7. Üzeyir ömrü (film, 1981)

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]