Yasab

Yasab
Yasab
	41°29′33″ şm. e. 48°18′53″ ş. u.HGYO
Ölkə	Azərbaycan
Rayon	Qusar rayonu
Tarixi və coğrafiyası
Saat qurşağı	UTC+04:00;
Əhalisi
Əhalisi	1.838 nəf.;
Milli tərkibi	ləzgilər
Dini tərkibi	Sünni - Müsəlmanlar (Şafii məzhəbi)
	Xəritəni göstər/gizlə Yasab

Yasab (ləzgi. Ясаб)— Azərbaycan Respublikasının Qusar rayonunun Yasab kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.^[1]

Tarixi

Çar imperiyası ilə mübarizə

XIX əsrdə Yasab kəndinin sakinləri imam Qazi Məhəmməd Xuluxvi və abrek Ali Hilivinin rəhbərliyi altında 1837-ci ildə Rus çarına qarşı baş vermiş xalq üsyanında iştirak etmişlər. Həmin dövrdə İmam Şarif-Ali Yasabvi Yasab kəndindən müsəlman ləzgi döyüşçü dəstəsi toplayaraq onlara dəstək vermişdir^[2]^[3].

Sovet hakimiyyəti ilə mübarizə

1920–1930-cu illərdə bolşeviklər erməni daşnakları ilə birlikdə bir neçə dəfə dinc müsəlman ləzgi kəndlərinə hücum etmiş həmçinin Yasab kəndinə, ləzgilər isə onlara cavab olaraq silahlı mübarizəyə qalxmışdılar. Hadisələrdən sonra bolşeviklər ləzgilərdən qisas almaq üçün Şaumyanı 1918-ci il 4 iyulda 10 min nəfərlik hərbi qüvvə ilə müsəlman ləzgilərin üstünə göndəriblər. Bolşeviklər sayca üstün olmalarına baxmayaraq, ləzgiləri məğlub edə bilməyib, iki həftə davam edən döyüşlərdə təxminən 2 min əsgər itirmiş və geri çəkilməyə məcbur olmuşdular. Bolşeviklərin törətdiyi vəhşilikləri görən ləzgilər Sovet hakimiyyətini qəbul edə bilməmişdi. Məhz buna görə də Haddam Çakarvi polkovniklikdən imtina edərək abrek olur və İmam Mushab-Əli Kuzunvinin rəhbərliyi ilə bir neçə il Sovet hakimiyyətinə qarşı silahlı mübarizəyə qalxır^[4].

Toponimikası

Yasab oyk., sadə. Dağ ətəyindədir. Yaşayış məntəqəsi eyniadlı çayın admı daşıyır.^[5]

Əhalisi

2024-cü il üçün olan məlumata görə 2356 nəfər əhali yaşayır.
2009-cu ilin siyahıyaalınmasına əsasən kəndə 2018 nəfər əhali yaşayır.^[6]

Sixillər

Kəndəki sixillər (klanlar, soylar)^[7]:

Dandasar (DNA: E-V22^[8])
Fah'ruxar (DNA: E-M35^[9])
Filifar
Ğeteğar
İğirar
Kabçayar
K'ereyar
K'ular
K'azahar
Rahmanar
Seqülar
Tsiyapar
Yuğvar

DNA

Şəxs	Sixil	Xel	haploqrup
Tarlan Çigniyev	Dandasar	Yasabar	E-V22^[10]
E.Səfərəliyev	Fah'ruxar	Yasabar	E-M35 ^[11]

Tanınmış sakinləri

Şeyx Şarif-Ali Yasabvi – lezgi imam, müridizm tərəfdarı.^[12]^[13]
Said Paşayev – sərbəst güləş üzrə Avropa çempionu.^[14]

İstinadlar

↑ Azərbaycan Respublikasının Dövlət Statistika Komitəsi. "İnzibati ərazi bölgüsü təsnifatı, 2024" (PDF) (az.). stat.gov.az. 28 fevral 2024. 14 mart 2024 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 5 aprel 2024.
↑ "Малла Агьмед | Лезги чIални литература". www.lezgichal.ru (rus). İstifadə tarixi: 30 avqust 2025.
↑ ЦГВИА. Ф. ВУА. Д. 6356. Л. 19-39
↑ "АВАЙВАЛ ЧИРНА КIАНЗАВА". www.samuronline.com. İstifadə tarixi: 27 dekabr 2025.
↑ Azərbaycan Toponimlərinin Ensiklopedik Lüğəti. Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası. Nəsimi adına Dilçilik İnstitutu. Şərq-qərb Bakı-2007. səh.427
↑ Azərbaycan Respublikası Əhalisinin Siyahıyaalınması. Azərbaycan Respublikasının Dövlət Statistika Komitəsi. Bakı-2010. Səh.629
↑ "Про села". Кусары.com (rus). 27 dekabr 2025. İstifadə tarixi: 27 dekabr 2025.
↑ "Welcome to FamilyTreeDNA Discover". FamilyTreeDNA Discover (ingilis). İstifadə tarixi: 27 dekabr 2025.
↑ "E-Y147239 YTree". www.yfull.com. İstifadə tarixi: 27 dekabr 2025.
↑ "FamilyTreeDNA - Caucasian Albania". www.familytreedna.com. İstifadə tarixi: 27 dekabr 2025.
↑ "E-Y147239 YTree". www.yfull.com. İstifadə tarixi: 27 dekabr 2025.
↑ "Малла Агьмед | Лезги чIални литература". www.lezgichal.ru (rus). İstifadə tarixi: 30 avqust 2025.
↑ ЦГВИА. Ф. ВУА. Д. 6356. Л. 19-39
↑ shimal.news. "Qusar: Avropa çempionu Səid Paşayev vətənə dönüb". Shimal.news (az.). 20 iyul 2022. İstifadə tarixi: 30 avqust 2025.

Mənbə

Азәрбајҹан Совет Енсиклопедијасы. V ҹилд: Италиja – Куба. Баш редактop: Ҹ. Б. Гулиjeв. Бакы: Азәрбајҹан Совет Енсиклопедијасынын Баш Редаксиjaсы, 1981, cəhифə 90

Həmçinin bax

Xarici keçidlər

Azərbaycan Respublikası Qusar Rayon İcra Hakimiyyəti

[1] Azərbaycan Respublikasının Dövlət Statistika Komitəsi. "İnzibati ərazi bölgüsü təsnifatı, 2024" (PDF) (az.). stat.gov.az. 28 fevral 2024. 14 mart 2024 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 5 aprel 2024.

[2] "Малла Агьмед | Лезги чIални литература". www.lezgichal.ru (rus). İstifadə tarixi: 30 avqust 2025.

[3] ЦГВИА. Ф. ВУА. Д. 6356. Л. 19-39

[4] "АВАЙВАЛ ЧИРНА КIАНЗАВА". www.samuronline.com. İstifadə tarixi: 27 dekabr 2025.

[5] Azərbaycan Toponimlərinin Ensiklopedik Lüğəti. Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası. Nəsimi adına Dilçilik İnstitutu. Şərq-qərb Bakı-2007. səh.427

[6] Azərbaycan Respublikası Əhalisinin Siyahıyaalınması. Azərbaycan Respublikasının Dövlət Statistika Komitəsi. Bakı-2010. Səh.629

[7] "Про села". Кусары.com (rus). 27 dekabr 2025. İstifadə tarixi: 27 dekabr 2025.

[:0-8] "Welcome to FamilyTreeDNA Discover". FamilyTreeDNA Discover (ingilis). İstifadə tarixi: 27 dekabr 2025.

[:1-9] "E-Y147239 YTree". www.yfull.com. İstifadə tarixi: 27 dekabr 2025.

[10] "FamilyTreeDNA - Caucasian Albania". www.familytreedna.com. İstifadə tarixi: 27 dekabr 2025.

[:12-11] "E-Y147239 YTree". www.yfull.com. İstifadə tarixi: 27 dekabr 2025.

[12] "Малла Агьмед | Лезги чIални литература". www.lezgichal.ru (rus). İstifadə tarixi: 30 avqust 2025.

[13] ЦГВИА. Ф. ВУА. Д. 6356. Л. 19-39

[14] shimal.news. "Qusar: Avropa çempionu Səid Paşayev vətənə dönüb". Shimal.news (az.). 20 iyul 2022. İstifadə tarixi: 30 avqust 2025.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]

[13]

[14]

Qusar rayonunun yaşayış məntəqələri
Şəhərlər	Qusar
Qəsəbələr	Samur
Kəndlər	Arçan • Aşağı İmamqulukənd • Aşağı Qələnxur • Aşağı Ləgər • Atlıxan • Avaran • Avaranqışlaq • Bala Qusar • Bədirqala • Bədişqala • Böyük Muruq • Caqar • Caqarqışlaq • Cibir • Çətgün • Çiləgir • Çubuqlu • Düztahir • Əcəxur • Əcəxuroba • Əlix • Əniq • Əniqoba • Əvəcük • Gədəzeyxur • Gilah • Gilahoba • Gican • Gicanoba • Girik • Gündüzqala • Haçatala • Həsənqala • Həzrə • Həzrəoba • Hil • Hiloba • Xuluq • Xuluqoba • Xuray • Xürəl • İmamqulukənd • Kənarçay • Köhnə Xudat • Köhnə Xudat qazmalar • Kufoba • Kuzun • Kuzunqışlaq • Qalacıq • Qaratoba • Qayakənd • Quxur • Quxuroba • Qullar • Quturğan • Langi • Laza • Ləcət • Ləgərqışlaq • Minaxür • Mucuq • Mucuqoba • Nəcəfkənd • Nəcəfkəndoba • Piral • Salahoba • Sudur • Suduroba • Suvacal • Şirvanlı • Torpaqkörpü • Ukur • Urva • Urvaoba • Üzdənoba • Yasab • Yasaboba • Yeni Həyat • Yeni Tahircal • Yerği kek • Yuxarı Qələnxur • Yuxarı Ləgər • Yuxarı Tahircal • Yuxarı Zeyxur • Zindanmuruq • Zindanmuruqqışlaq • Zuxul • Zuxuloba
Ləğv olunmuş kəndlər	Kələntəroba