Məzmuna keç

Yasaboba

Yasaboba
41°38′27″ şm. e. 48°34′52″ ş. u.HGYO
Ölkə
Tarixi və coğrafiyası
Saat qurşağı
Əhalisi
Əhalisi
  • 488 nəf.
Milli tərkibi ləzgilər
Dini tərkibi Sünni - Müsəlmanlar (Şafii məzhəbi)
Xəritəni göstər/gizlə
Yasaboba xəritədə
Yasaboba
Yasaboba

YasabobaAzərbaycan Respublikasının Qusar rayonunun Quxuroba kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.[1]

Oykonim Yasab və oba sözlərindən ibarət olub, "Yasab kəndinin obası" mənasındadır.[2]

Kəndin ərazisi əvvəllər Yasab kəndinə məxsus qışlaq olmuş, kollektivləşmədən sonra daimi yaşayış məntəqəsinə çevrilmişdir. 5 oktyabr 1999-cu il tarixli 708-IQ saylı Azərbaycan Respublikasının Qanunu ilə Qusar rayonunun Yasab kənd inzibati ərazi vahidi tərkibindəki Yasaboba kəndi Quxuroba kənd inzibati ərazi vahidinin tərkibinə verilmişdir.[3]

Sovet hakimiyyəti ilə mübarizə

[redaktə | vikimətni redaktə et]

1920–1930-cu illərdə bolşeviklər erməni daşnakları ilə birlikdə bir neçə dəfə dinc müsəlman ləzgi kəndlərinə hücum etmiş həmçinin Yasab-oba kəndinə, ləzgilər isə onlara cavab olaraq silahlı mübarizəyə qalxmışdılar. Hadisələrdən sonra bolşeviklər ləzgilərdən qisas almaq üçün Şaumyanı 1918-ci il 4 iyulda 10 min nəfərlik hərbi qüvvə ilə müsəlman ləzgilərin üstünə göndəriblər. Bolşeviklər sayca üstün olmalarına baxmayaraq, ləzgiləri məğlub edə bilməyib, iki həftə davam edən döyüşlərdə təxminən 2 min əsgər itirmiş və geri çəkilməyə məcbur olmuşdular. Bolşeviklərin törətdiyi vəhşilikləri görən ləzgilər Sovet hakimiyyətini qəbul edə bilməmişdi. Məhz buna görə də Haddam Çakarvi polkovniklikdən imtina edərək abrek olur və İmam Mushab-Əli Kuzunvinin rəhbərliyi ilə bir neçə il Sovet hakimiyyətinə qarşı silahlı mübarizəyə qalxır[4].

Coğrafiyası və iqlimi

[redaktə | vikimətni redaktə et]

Kənd Samur–Dəvəçi ovalığında yerləşir.

2009-cu ilin siyahıyaalınmasına əsasən kənddə 513 nəfər əhali yaşayır.[5]

Kəndəki sixillər (klanlar, soylar)[6]:

  • Dandasar (DNA: E-V22[7])
  • Fah'ruxar (DNA: E-M35[8])
  • Filifar
  • Ğeteğar
  • İğirar
  • Kabçayar
  • K'ereyar
  • K'ular
  • K'azahar
  • Rahmanar
  • Seqülar
  • Tsiyapar
  • Yuğvar

Dandasar sixili E-V22 (E-FTH10667) haploqrupuna malikdir[9][10], Fah'ruxar sixili isə E-M35 haploqrupuna malikdir[11][8].

Tanınmış sakinləri

[redaktə | vikimətni redaktə et]
  • Şayx Rahimxan Dandasakay – ləzgi imam, müridlizm tərəfdarı, bolşeviklərə qarşı vuruşub.
  • Javid Gaziev – İtaliyada tibb elmləri doktoru, fəlsəfə doktorudur (D.M.Sc.), Aralıq dənizi Hematologiya İnstitutunun direktorudur. Beyində sümük iliyi transplantasiyası sahəsində aparıcı mütəxəssis[12][13].
  1. Azərbaycan Respublikasının Dövlət Statistika Komitəsi. "İnzibati ərazi bölgüsü təsnifatı, 2024" (PDF) (az.). stat.gov.az. 28 fevral 2024. 14 mart 2024 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 5 aprel 2024.
  2. Yasaboba // Azərbaycan toponimlərinin ensiklopedik lüğəti. II cild. Bakı: Şərq-Qərb. 2007. 304. ISBN 978-9952-34-156-0.
  3. "Azərbaycan Respublikasının bəzi rayonlarının inzibati ərazi bölgüsündə qismən dəyişikliklər edilməsi haqqında 5 oktyabr 1999-cu il tarixli 708-IQ saylı Azərbaycan Respublikasının Qanunu". 10 iyun 2022 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 25 avqust 2022.
  4. "АВАЙВАЛ ЧИРНА КIАНЗАВА". www.samuronline.com. İstifadə tarixi: 27 dekabr 2025.
  5. Azərbaycan Respublikası Əhalisinin Siyahıyaalınması. Azərbaycan Respublikasının Dövlət Statistika Komitəsi. Bakı-2010. Səh.629
  6. "Про села". Кусары.com (rus). 27 dekabr 2025. İstifadə tarixi: 27 dekabr 2025.
  7. "Welcome to FamilyTreeDNA Discover". FamilyTreeDNA Discover (ingilis). İstifadə tarixi: 27 dekabr 2025.
  8. 1 2 "E-Y147239 YTree". www.yfull.com. İstifadə tarixi: 27 dekabr 2025.
  9. "Dandasar".
  10. "FamilyTreeDNA - Caucasian Albania". www.familytreedna.com. İstifadə tarixi: 27 dekabr 2025.
  11. "Fahruxar".
  12. "Подарите Тэе жизнь!". Oxu.az (rus). İstifadə tarixi: 27 dekabr 2025.
  13. "АЗЕРБАЙДЖАН И ПРОКЛЯТИЕ ТАЛАССЕМИИ | Institute for War and Peace Reporting". iwpr.net (rus). İstifadə tarixi: 27 dekabr 2025.

Xarici keçidlər

[redaktə | vikimətni redaktə et]