Aşağı Ləgər (Qusar)
| Aşağı Ləgər | |
|---|---|
| 41°29′51″ şm. e. 48°27′14″ ş. u.HGYO | |
| Ölkə |
 Azərbaycan |
| Rayon | Qusar rayonu |
| Tarixi və coğrafiyası | |
| Mərkəzin hündürlüyü | 503 m |
| Saat qurşağı | |
| Əhalisi | |
| Əhalisi |
|
| Milli tərkibi | ləzgilər |
| Dini tərkibi | Sünni - Müsəlmanlar (Şafii məzhəbi) |
| Rəqəmsal identifikatorlar | |
| Poçt indeksi | AZ3811[1] |
  Aşağı Ləgər | |
Aşağı Ləgər (ləzgi. Лакар — «Lakar») — Azərbaycan Respublikasının Qusar rayonunun Aşağı Ləgər kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.[2]
Tarixi
[redaktə | vikimətni redaktə et]Çar imperiyası ilə mübarizə
[redaktə | vikimətni redaktə et]XIX əsrdə Lakar kəndinin sakinləri imam Qazi Məhəmməd Xuluxvi və abrek Ali Hilivinin rəhbərliyi altında 1837-ci ildə Rus çarına qarşı baş vermiş xalq üsyanında iştirak etmişlər. Həmin dövrdə İmam Vəlibəy Şahramazanxo Lakar kəndindən müsəlman ləzgi döyüşçü dəstəsi toplayaraq onlara dəstək vermişdir[3][4].
Sovet hakimiyyəti ilə mübarizə
[redaktə | vikimətni redaktə et]1920–1930-cu illərdə bolşeviklər erməni daşnakları ilə birlikdə bir neçə dəfə dinc müsəlman ləzgi kəndlərinə hücum etmiş həmçinin Lakar kəndinə, ləzgilər isə onlara cavab olaraq silahlı mübarizəyə qalxmışdılar. Hadisələrdən sonra bolşeviklər ləzgilərdən qisas almaq üçün Şaumyanı 1918-ci il 4 iyulda 10 min nəfərlik hərbi qüvvə ilə müsəlman ləzgilərin üstünə göndəriblər. Bolşeviklər sayca üstün olmalarına baxmayaraq, ləzgiləri məğlub edə bilməyib, iki həftə davam edən döyüşlərdə təxminən 2 min əsgər itirmiş və geri çəkilməyə məcbur olmuşdular. Bolşeviklərin törətdiyi vəhşilikləri görən ləzgilər Sovet hakimiyyətini qəbul edə bilməmişdi. Məhz buna görə də Haddam Çakarvi polkovniklikdən imtina edərək abrek olur və İmam Mushab-Əli Kuzunvinin rəhbərliyi ilə bir neçə il Sovet hakimiyyətinə qarşı silahlı mübarizəyə qalxır[5].
Toponimikası
[redaktə | vikimətni redaktə et]Kəndin adının ləzgilərin leg tayfasının adından götürülməsi də ehtimal olunur[6].
- Aşağı Ləgər oyk, mür.
- Xaçmaz r-nunun Xudat şəhər i.ə.v.-də qəsəbə. Samur–Dəvəçi ovalığındadır. Çkalov adına sovxozun 5-ci şöbəsi yanında yaranmış bu kənd 1965-ci ildən Aşağı Ləgər qəsəbəsi adlandırılmışdır;
- Qusar maili düzənliyindədir. Oykonim "aşağıda yerləşən Ləgər kəndi" deməkdir.[7]
Əhalisi
[redaktə | vikimətni redaktə et]Sixillər
[redaktə | vikimətni redaktə et]Kəndəki sixillər (klanlar, soylar)[10]:
- Ayibar
- Piremar
- Seferar
- Şag’basar
- Şuxunar
- Sek’er
- Tag’irar
Coğrafiyası və iqlimi
[redaktə | vikimətni redaktə et]Həmçinin bax
[redaktə | vikimətni redaktə et]Xarici keçidlər
[redaktə | vikimətni redaktə et]İstinadlar
[redaktə | vikimətni redaktə et]- ↑ Azərpoçt. "İndekslər" (az.). www.azerpost.az. 19 aprel 2016 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 19 aprel 2016.
- ↑ Azərbaycan Respublikasının Dövlət Statistika Komitəsi. "İnzibati ərazi bölgüsü təsnifatı, 2024" (PDF) (az.). stat.gov.az. 28 fevral 2024. 14 mart 2024 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 5 aprel 2024.
- ↑ "Малла Агьмед | Лезги чIални литература". www.lezgichal.ru (rus). 15 oktyabr 2025 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30 avqust 2025.
- ↑ ЦГВИА. Ф. ВУА. Д. 6356. Л. 19-39
- ↑ "АВАЙВАЛ ЧИРНА КIАНЗАВА". www.samuronline.com. İstifadə tarixi: 27 dekabr 2025.
- ↑ shimal.news. "Qusarın Aşağı Ləgər kəndinin adının mübahisəli mənşəyi". Shimal.news (az.). 29 oktyabr 2022. İstifadə tarixi: 11 oktyabr 2025.
- ↑ Azərbaycan Toponimlərinin Ensiklopedik Lüğəti. Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası. Nəsimi adına Dilçilik İnstitutu. Şərq-qərb Bakı-2007. səh.427
- ↑ Azərbaycan Respublikası Əhalisinin Siyahıyaalınması. Azərbaycan Respublikasının Dövlət Statistika Komitəsi. Bakı-2010. Səh.629
- ↑ shimal.news. "Qusarın Aşağı Ləgər kəndinin tarixi". Shimal.news (az.). 16 avqust 2022. 4 oktyabr 2022 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 11 oktyabr 2025.
- ↑ "Про села". Кусары.com (rus). 27 dekabr 2025. 19 dekabr 2025 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 27 dekabr 2025.
 | Qusar rayonu haqqında olan bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin. |
 | Kənd haqqında olan bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin. |