Gündüzqala

Gündüzqala
Gündüzqala
	Ğunar-ğala
	41°31′45″ şm. e. 48°25′30″ ş. u.HGYO
Ölkə	Azərbaycan
Rayon	Qusar rayonu
Tarixi və coğrafiyası
Mərkəzin hündürlüyü	457 m
Saat qurşağı	UTC+04:00;
Əhalisi
Əhalisi	976 nəf.;
Milli tərkibi	ləzgilər
Dini tərkibi	Sünni - Müsəlmanlar (Şafii məzhəbi)
	Xəritəni göstər/gizlə Gündüzqala
	Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Gündüzqala — Azərbaycan Respublikasının Qusar rayonunun Gədəzeyxur kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.^[1]

Tarixi

Çar imperiyası ilə mübarizə

XIX əsrdə Ğunar-qala kəndinin sakinləri imam Qazi Məhəmməd Xuluxvi və abrek Ali Hilivinin rəhbərliyi altında 1837-ci ildə Rus çarına qarşı baş vermiş xalq üsyanında iştirak etmişlər^[2]^[3].

Sovet hakimiyyəti ilə mübarizə

1920–1930-cu illərdə bolşeviklər erməni daşnakları ilə birlikdə bir neçə dəfə dinc müsəlman ləzgi kəndlərinə hücum etmiş həmçinin Ğunar-qala kəndinə, ləzgilər isə onlara cavab olaraq silahlı mübarizəyə qalxmışdılar. Hadisələrdən sonra bolşeviklər ləzgilərdən qisas almaq üçün Şaumyanı 1918-ci il 4 iyulda 10 min nəfərlik hərbi qüvvə ilə müsəlman ləzgilərin üstünə göndəriblər. Bolşeviklər sayca üstün olmalarına baxmayaraq, ləzgiləri məğlub edə bilməyib, iki həftə davam edən döyüşlərdə təxminən 2 min əsgər itirmiş və geri çəkilməyə məcbur olmuşdular. Bolşeviklərin törətdiyi vəhşilikləri görən ləzgilər Sovet hakimiyyətini qəbul edə bilməmişdi. Məhz buna görə də Haddam Çakarvi polkovniklikdən imtina edərək abrek olur və İmam Mushab-Əli Kuzunvinin rəhbərliyi ilə bir neçə il Sovet hakimiyyətinə qarşı silahlı mübarizəyə qalxır^[4].

Toponimikası

Gündüzqala oyk., sadə. Qusar maili düzənliyindədir. Oykonim ərazidəki eyniadlı qalanın adını daşıyır.^[5]

Əhalisi

2009-cu ilin siyahıyaalınmasına əsasən kəndə 1586 nəfər əhali yaşayır.^[6]

Sixillər

Ğunar-ğala kəndin Ğunar xelin(boy) sixilləri (klanlar, soylar)^[7]:

Qemeyar / Qasumar (Кьасумар / Къемеяр)
Aragar (Арагъар)
Piketsar (Пикецӏар)
Pileyar (Пилеяр)
Ştuar (Штӏвар)
Çüğuar (Чӏуьгъвар)
Xürelar (Хуьрелар)
Kalunar(Калунар)

DNA

Şəxs	Sixil	Xel	haploqrup
Babayev	Qemeyar (Qasumar)	Ğunar	J1-Z1842^[8]

Din

Kənd əhalisi İslam dininin Sünni etiqatın Şafii məzhəbin Müridizm təriqətinə aiddirlər. Gündüzqala məscidi 1916-cı ildə tikilib.^[9]^[10] Hazırda məscid təmirsizdir və fəaliyyət göstərmir.

Həmçinin bax

Xarici keçidlər

Azərbaycan Respublikası Qusar Rayon İcra Hakimiyyəti

İstinadlar

↑ Azərbaycan Respublikasının Dövlət Statistika Komitəsi. "İnzibati ərazi bölgüsü təsnifatı, 2024" (PDF) (az.). stat.gov.az. 28 fevral 2024. 14 mart 2024 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 5 aprel 2024.
↑ "Малла Агьмед | Лезги чIални литература". www.lezgichal.ru (rus). 15 oktyabr 2025 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30 avqust 2025.
↑ ЦГВИА. Ф. ВУА. Д. 6356. Л. 19-39
↑ "АВАЙВАЛ ЧИРНА КIАНЗАВА". www.samuronline.com. İstifadə tarixi: 27 dekabr 2025.
↑ Azərbaycan Toponimlərinin Ensiklopedik Lüğəti. Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası. Nəsimi adına Dilçilik İnstitutu. Şərq-qərb Bakı-2007. səh.427
↑ Azərbaycan Respublikası Əhalisinin Siyahıyaalınması. Azərbaycan Respublikasının Dövlət Statistika Komitəsi. Bakı-2010. Səh.629
↑ "Про села". Кусары.com (rus). 27 dekabr 2025. 19 dekabr 2025 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 27 dekabr 2025.
↑ "FamilyTreeDNA - Caucasian Albania". www.familytreedna.com. 19 dekabr 2025 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 27 dekabr 2025.
↑ "Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2001-ci il 2 avqust Tarixli 132 nömrəli qərarı ilə təsdiq edilmişdir" (PDF) (az.). mct.gov.az. 2 avqust 2001. 7 iyul 2021 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 14 dekabr 2022.
↑ Azərbaycan Respublikası Məscidlərinin Ensiklopediyası (PDF) (az.). Bakı: Beynəlxalq Əlhuda. 2001. səh. 128. ISBN 964-8121-59-1. 23 iyul 2021 tarixində arxivləşdirilib (PDF).

[1] Azərbaycan Respublikasının Dövlət Statistika Komitəsi. "İnzibati ərazi bölgüsü təsnifatı, 2024" (PDF) (az.). stat.gov.az. 28 fevral 2024. 14 mart 2024 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 5 aprel 2024.

[2] "Малла Агьмед | Лезги чIални литература". www.lezgichal.ru (rus). 15 oktyabr 2025 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30 avqust 2025.

[3] ЦГВИА. Ф. ВУА. Д. 6356. Л. 19-39

[4] "АВАЙВАЛ ЧИРНА КIАНЗАВА". www.samuronline.com. İstifadə tarixi: 27 dekabr 2025.

[5] Azərbaycan Toponimlərinin Ensiklopedik Lüğəti. Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası. Nəsimi adına Dilçilik İnstitutu. Şərq-qərb Bakı-2007. səh.427

[6] Azərbaycan Respublikası Əhalisinin Siyahıyaalınması. Azərbaycan Respublikasının Dövlət Statistika Komitəsi. Bakı-2010. Səh.629

[7] "Про села". Кусары.com (rus). 27 dekabr 2025. 19 dekabr 2025 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 27 dekabr 2025.

[8] "FamilyTreeDNA - Caucasian Albania". www.familytreedna.com. 19 dekabr 2025 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 27 dekabr 2025.

[:0-9] "Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2001-ci il 2 avqust Tarixli 132 nömrəli qərarı ilə təsdiq edilmişdir" (PDF) (az.). mct.gov.az. 2 avqust 2001. 7 iyul 2021 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 14 dekabr 2022.

[:023-10] Azərbaycan Respublikası Məscidlərinin Ensiklopediyası (PDF) (az.). Bakı: Beynəlxalq Əlhuda. 2001. səh. 128. ISBN 964-8121-59-1. 23 iyul 2021 tarixində arxivləşdirilib (PDF).

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

Qusar rayonunun yaşayış məntəqələri
Şəhərlər	Qusar
Qəsəbələr	Samur
Kəndlər	Arçan • Aşağı İmamqulukənd • Aşağı Qələnxur • Aşağı Ləgər • Atlıxan • Avaran • Avaranqışlaq • Bala Qusar • Bədirqala • Bədişqala • Böyük Muruq • Caqar • Caqarqışlaq • Cibir • Çətgün • Çiləgir • Çubuqlu • Düztahir • Əcəxur • Əcəxuroba • Əlix • Əniq • Əniqoba • Əvəcük • Gədəzeyxur • Gilah • Gilahoba • Gican • Gicanoba • Girik • Gündüzqala • Haçatala • Həsənqala • Həzrə • Həzrəoba • Hil • Hiloba • Xuluq • Xuluqoba • Xuray • Xürəl • İmamqulukənd • Kənarçay • Köhnə Xudat • Köhnə Xudat qazmalar • Kufoba • Kuzun • Kuzunqışlaq • Qalacıq • Qaratoba • Qayakənd • Quxur • Quxuroba • Qullar • Quturğan • Langi • Laza • Ləcət • Ləgərqışlaq • Minaxür • Mucuq • Mucuqoba • Nəcəfkənd • Nəcəfkəndoba • Piral • Salahoba • Sudur • Suduroba • Suvacal • Şirvanlı • Torpaqkörpü • Ukur • Urva • Urvaoba • Üzdənoba • Yasab • Yasaboba • Yeni Həyat • Yeni Tahircal • Yerği kek • Yuxarı Qələnxur • Yuxarı Ləgər • Yuxarı Tahircal • Yuxarı Zeyxur • Zindanmuruq • Zindanmuruqqışlaq • Zuxul • Zuxuloba
Ləğv olunmuş kəndlər	Kələntəroba