Ambarsum Məlikovun evi (İslam Səfərli küçəsi)

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Ambarsum Məlikovun evi
Ambarsum Məlikovun İslam Səfərli küçəsindəki evi.jpg Evin Şərq fasadı
Ölkə Azərbaycan Azərbaycan
Şəhər WP baku siegel.png Bakı
Yerləşir İslam Səfərli küç.13
Aidiyyatı Mirzə Ələkbər Sabir adına Mərkəzi Şəhər Kitabxanası
Memar Vartan Sarkisov
Tikilmə tarixi 1900
Üslubu neobarokko
Vəziyyəti yaxşı
İstinad nöm.3494
KateqoriyaBina
ƏhəmiyyətiYerli əhəmiyyətli
Ambarsum Məlikovun evi (Bakı)
Locator Dot2.gif
Ambarsum Məlikovun evi

Ambarsum Məlikovun eviBakı şəhərində, İ. Səfərli 13, S. Tağızadə 121 və Tolstoy 136 küçələrinin kəsişməsində yerləşən tarixi malikanədir. Bina 1900-cü ildə Vartan Sarkisovun layihəsi əsasında neobarokko üslubunda inşa edilmişdir.

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

İnşası[redaktə | əsas redaktə]

Bina 1900-cü ildə, XIX əsrin sonu - XX əsrin əvvəllərində BakıTiflisdə fəaliyyət göstərmiş sənayeçi Ambarsum Məlikovun sifarişi ilə memar Vartan Sarkisovun layihəsi əsasında inşa edilmişdir.

Sonrakı istifadəsi[redaktə | əsas redaktə]

Əvvəllər yaşayış binası kimi istifadə olunmuş binada 1922-ci ildən Azərbaycanın ən qədim kütləvi kitabxanası olan Mirzə Ələkbər Sabir adına Mərkəzi Şəhər Kitabxanası yerləşdirilmişdir. Kitabxana 1919-cu ilin mart ayında, Nəriman Nərimanov, Dadaş Bünyadzadə, Əbdürrəhim bəy Haqverdiyev, Cəfər Cabbarlı tərəfindən əsası qoyulmuş “Xəzər sahili istehlak cəmiyyəti” adlı təşkilatın təşəbbüsü ilə yaradılmışdır. Azərbaycan qadınlarını geniş sürətdə kitabxanaya cəlb etmək üçün fəaliyyətə başladığı dövrdən kitabxana “Oxucu qadınlar dərnəyi” təşkil etmişdir. 1922-ci ildə Sabirin vəfatının on illiyi ilə əlaqədar olaraq kitabxanaya onun adı verilmiş və həmin ildən kitabxana Məlikovların malikanəsində yerləşdirilmişdir.[1]

Memarlıq xüsusiyyətləri[redaktə | əsas redaktə]

Məlikovun iki mərtəbəli yaşayış evi forştadtın tarixi məhəllələrinin memarlıq-planlaşdırma həllinin mühüm elementlərindən biridir.[2] Bu evdə tikilinin estetik keyfiyyəti üçün böyük əhəmiyyət kəsb edən yeni tikinti materialı olan qırmızı tökmə kərpiclə order sisteminin zəngin plastikasından uğurla istifadə edilmişdir. Əsas fasad rizalit sistemli daş formanın arxitektur kütlələrin ifadəsinin inkişaf etmiş impulsunu verən xüsusi kompozisiya üsulları ilə fərqlənir. Bina klassik formaların həcmi cəhətdən plastik tarazlığı vasitəsilə ətraf mühitlə məkan əlaqəsi yaradır.[2]

Fasadın daşdan yonulmuş memarlıq elementlərinin reylefliliyi vasitəsilə nail olunmuş fiqurlu forması mükəmməl həll edilərək XX əsrin əvvəllərində memarlığın mürəkkəb inkişaf prosesi şəraitində binanın bədii mahiyyətinin palitrasını meydana çıxarır.[3]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Səlimova, Firuzə. "M.Ə.Sabir adına Mərkəzi Şəhər kitabxanasının dünəni və bu günü". YouTube. İstifadə tarixi: 25 oktyabr 2017. Check date values in: |accessdate= (kömək)
  2. 1 2 Fətullayev 2013, səh. 224
  3. Fətullayev 2013, səh. 226

Ədəbiyyat[redaktə | əsas redaktə]

  • Fətullayev-Fiqarov, Şamil (2013). Bakının memarlıq ensiklopediyası. Bakı: Şərq-Qərb, Azərbaycan Respubliksı Memarlar İttifaqı. səh. 528.

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]