Hüseyn Rəhimli

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Hüseyn Rəhimli
Hüseyn Saybalı oğlu Rəhimli
Hüseyn Rəhimli.jpg
Təxəllüsü Qəmli Hüseyn
Doğum tarixi
Doğum yeri Şıxalıağalı, Cəbrayıl rayonu, Azərbaycan SSR, SSRİ
Vəfat tarixi (69 yaşında)
Vəfat yeri Bakı, Azərbaycan
Vəfat səbəbi qocalıq
Milliyyəti Azərbaycan SSR
SSRİ
Həyat yoldaşı Yaxşıxanım Rəhimova
Təhsili Milli Zədaganlar Universiteti (1995–1998)
Fəaliyyət illəri 1965–2018
Əsərlərinin dili azərbaycan dili
Janr qoşma, şeir, gəraylı, müxəmməs, poema, hekayə, qəzəl, sərbəst şeir.
Mükafatları Azərbaycan SSR Dövlət mükafatı — 1976

Hüseyn Rəhimli (tam adı: Hüseyn Saybalı oğlu Rəhimli; d. 12 dekabr 1949, Şıxalıağalı, Cəbrayıl rayonu, Azərbaycan SSR, SSRİ – ö. 9 yanvar 2019, Bakı, Azərbaycan SSR) — şair, yazıçı, publisist, prokuror, tərcüməçi, Azərbaycan SSR dövlət mükafatı laureatı (1976)[1], Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin keçmiş üzvü[2].

Həyatı və yaradıcılığı[redaktə | əsas redaktə]

Hüseyn Saybalı oğlu Rəhimli 12 dekabr 1949-cu il tarixində Cəbrayıl rayonunun Şıxalıağalı kəndində anadan olub.[3] Uşaqlıqdan şeirə, rübaiyə, qəzələ həvəskar olan Hüseyn Rəhimlinin yaradıcılığında yaşadığı Qarabağ mühitinin böyük təsiri olur.[3] Anasını, atasını və ailəsindən bir neçə nəfərini itirən Hüseyn Rəhimli gənc yaşlarından özünə "Qəmli" təxəllüsünü götürür.[3] O, yaşadığı uşaqlığının ağrı-acısını "Anam" şeirində qeyd etmişdi:[4][5]

" Başıma çox sığal çəkdin,

Məni başsız qoyan anam.

Sığınmışdım əllərinə,

Dərdə atdın yaman, anam.

Güc yox yaralı canımda,

Sənsiz yox əhvalım da.

Yoxsan indi bu yanımda,

Ölümə tərəf qaçan, anam.

"

1957-ci ildə Şıxalıağalı kənd ibtidai məktəbinin I sinfinə qəbul olub. 1961-ci ildə Məzrə kənd VIII illik məktəbinə qəbul olunur və 1965-ci ildə bu məktəbin VIII sinfini bitirir.[3] Şair ilk şeirlərini də bu məktəbdə oxuduğu zamanlar qələmə alır: "Həyat" və "Dünya".[6]

Bilirəm ki, hər şey əlindədir, sən
Günəşi özünə bir tac eylədin.
Ancaq bilmirəm ki, ey həyat, nədən,
Çox mərdi namərdə möhtac eylədin?!

"Həyat", Hüseyn Rəhimli[7]

Və onun digər "Dünya" şeiri:

Niyə sənə inanmışam?!
Hər işini haqq sanmışam,
İndi bildim yanılmışam,
Başdan-başa yalan, dünya.

Ayır mərdi sən namərddən,
Böhtanları həqiqətdən,
Qeyrətlini biqeyrətdən,
Daha bəsdir oyan, dünya.

"Dünya", Hüseyn Rəhimli[8]

Şair 1965-ci ildə Şükürbəyli kənd orta məktəbinə daxil olur və 1968-ci ildə bu məktəbin X sinifini bitirir. Universitetə lazımi qədər bal toplaya bilməyən Hüseyn Rəhimli neft mədənlərində, tikinti sahəsində, buruqlarda və s. sahələrdə çalışmalı olur, daha sonra prokuror kimi fəaliyyət göstərir. 1982-ci ildə Yaxşıxanım Rəhimovayla ailə həyatı qurur və bu evlilikdən 3 övladı dünyaya gəlir.[3]

1995-ci ildə Milli Zədaganlar Universitetinə qəbul olur və 1998-ci ildə universiteti bitirir.[3]

Şairin istedadı, dilinin axıcılığı, şeirlərindəki zənginlik və canlılıq oxuyucuların diqqətini cəlb etmiş və sevilmişdir. Onun şeirlərində vətən sevgisi, Qarabağ müharibəsi, şəhidlər, insanların arzu, istəkləri, ilk məhəbbətin acıları və şirinliyi öz poetik əksini tapmışdır.[6] Bütün bunlar oxucuda dərin izlər buraxır, və onları düşünməyə sövq edir.[6] O, mənalı yaşamağı hər şeydən üstün tutur. Şair üçün yaşamaq kiminsə əlindən tutmaq, çətində, dar vəziyyətdə ona kömək olmaqdır.[9] Müxtəlif vaxtlarda şair Nizami Gəncəvi, Məhsəti Gəncəvi, Xaqani Şirvani, Məhəmmədəli Şəfai və s. kimi şairlərin əsərlərində tərcümə işləri aparmışdır.[6]

Könül verdiyi bir qadından vəfasızlıq görən şair bir çox əsərlərində bu vəfasız məhəbbətdən bəhs edir. O, bu əsərlərində öz hicran və yanğılarını tərənnüm edir.[10] Şair özü müxtəlif vaxtlarda tikinti sahəsində, neft mədəni və buruqlarında çalışdığı üçün onun əsərlərində fəhlə və fəhlə əməyi geniş yer tutur. O, əsərlərində fəhlə əllərinin halallığını üstün tutur.[10] Həyat və dünya mövzusuna Hüseyn Rəhimli əsərlərində dəfələrlə toxunmuşdur və o, bu şeirlərində dünyanın puçluğunu, ömrün vəfasızlığını, həyatın çətin şərtlərini və s. təəssüf hissilə qələmə almışdır.[10]

O, ölümünə qədər Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü olub.[1] 1976-cı ildə şair mərkəzi qəzet və jurnallarda çap olunan əsərlərinə görə Azərbaycan SSR dövlət mükafatına layiq görülüb.[2]

Hüseyn Rəhimlinin "Yaxşı ki", "Mənə ürək göstər", "Düşürəmmi mən", "Qayıdan deyil" və s. kimi şeirləri Əlibaba Məmmədov, Qulu Əsgərov, Şahid Əbdülkərimov və s. bəstəkarlar tərəfindən bəstələnmiş,[2][1] "Düşdüm", "Eyləyəcək", "Qurban olum", "Bu gecə", "Neyçün" kimi qəzəlləri muğam repertuarına daxil edilmişdir.[11]

Şairin 2018-ci ildən səhhətində problemlər yaşanır, ürəyində sıxıntılar meydana çıxır. 9 yanvar 2019-cu il tarixində o, Bakı şəhərində vəfat edir.[3]

Kitabları[redaktə | əsas redaktə]

  • Rəhimli, Hüseyn (1983). Bəlkə bir gün xatırlandım... Bakı: Elm. 120 səh.
  • Rəhimli, Hüseyn (1990). Qəzəllər. Bakı: Elm. 248 səh. ISBN 5806604411.
  • Rəhimli, Hüseyn (2018). Taleyinə düşən paya yumma göz. Baku: Ecoprint. 80 səh. ISBN 9789952290917.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. 1 2 3 Rəhimli, Hüseyn (1983). Bəlkə bir gün xatırlandım... Bakı: Elm. səh. 49.
  2. 1 2 3 Rəhimli, 2018. səh. 3
  3. 1 2 3 4 5 6 7 Rəhimli, 2018. səh. 4
  4. Həsənli, 2017. səh. 4
  5. Rəhimli, 2018. səh. 16
  6. 1 2 3 4 Həsənli, 2017. səh. 5
  7. Rəhimli, 2018. səh. 39
  8. Rəhimli, 2018. səh. 40
  9. Həsənli, 2017. səh. 5-6
  10. 1 2 3 Həsənli, 2017. səh. 6
  11. Həsənli, 2017. səh. 7

Ədəbiyyat[redaktə | əsas redaktə]

  • Rəhimli, Hüseyn (2018). Taleyinə düşən paya yumma göz. Baku: Ecoprint. 80 səh. ISBN 9789952290917.
  • Həsənli, T. (2017). Sirdaşı söz olan şair. Hüseyn Rəhimli yaradıcılığı və həyat yolu. Bakı: Nurlan.