Mir Möhsün Nəvvabın qəbirüstü abidəsi

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Mir Möhsün Nəvvabın qəbirüstü abidəsi
46°45′26″ şm. e. 39°45′15″ ş. u.
Ölkə  Azərbaycan
Status Bağ-park, monumental və xatirə abidələri
Şəhər Şuşa şəhəri, Cıdır düzü
Rayon Şuşa rayonu
Yerləşir Şuşa
Aidiyyatı Şuşa Dövlət Tarix-Memarlıq Qoruğu
Layihə müəllifi Tokay Məmmədov
Memar Rasim Əbdürrəhmanov
Tikilmə tarixi 1957
Vəziyyəti Məhv edilmişdir[1]
UNESCO Ehtiyat Siyahısı
TipiMədəni
Kriteriyai,iv,v,vi
Təyin edilib2001
İstinad nöm.1574
DövlətAzərbaycan
RegionAvropa
Təyin edilib2001
İstinad nöm.5695
KateqoriyaKarvansaray
ƏhəmiyyətiÖlkə əhəmiyyətli
Mir Möhsün Nəvvabın qəbirüstü abidəsi (Şuşa rayonu)
Locator Dot2.gif
Mir Möhsün Nəvvabın qəbirüstü abidəsi

Mir Möhsün Nəvvabın qəbirüstü abidəsi - Şuşa şəhəri general Quliyev küçəsində yerləşən, Şuşa Dövlət Tarix-Memarlıq Qoruğuna aid ölkə əhəmiyyətli monumental abidə.[2] 1960-cı ildə UNESCO-nun xətti ilə Mir Möhsüm Nəvvabın qəbri üzərində qırmızı mərmərdən abidə-barelyef qoyulub[3]. Abidə Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət və Turizm Nazirliyi tərəfindən ölkə əhəmiyyətli tarix-mədəniyyət abidəsi kimi qeydiyyata alınmışdır.[4] 1992-ci ildə Şuşa ermənilər tərəfindən işğal edildikdən sonra abidə dağıdılıb[5].

Tarixi[redaktə | mənbəni redaktə et]

Şuşa şəhərində yaşayıb-yaratmış şair, rəssam, astronom, ədəbiyyatşünas, nəqqaş, tarixçi, xəttat və musiqişünas azərbaycanlı alim Mir Möhsün Nəvvab 1919-cu ildə vəfat etmişdir[6]. Qəbrinin üzərində onun oğlu Mir İbrahim Ağamirzadə tərəfindən bunlar yazılmışdır:

" Böyük Nəvvaba, heyiflər olsun! Öz dövrünün arif, kamil şəxsiyyəti olmuşdur. Seyidin nəsli, peyğəmbərin pak övladı bir çox kitablar yazmışdır ki, cahanda yadigar qalsın. Allah ona rəhmət eləsin hər vaxt gecə-gündüz. Nəvvab 1919-cu il rəbiləvvəl ayının 29-da vəfat etmişdir[7]. "

1957-ci ildə[8] Tokay Məmmədov Nəvvabın qəbirüstü abidəsini hazırlayıb. Abidənin memarı Rasim Əbdürrəhmanovdur.[9] 1960-cı ildə UNESCO tərəfindən qəbirdə təmir işləri aparılıb. Ermənistan Silahlı Qüvvələri 1992-ci ilin 9 may tarixində Şuşanı işğal etdiyi zaman abidə ermənilər tərəfindən dağıdılıb.[10][1][11]

7 noyabr 2020-ci ildə Şuşa Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğaldan azad edildikdən sonra abidənin qalıqları aşkar edilib.

Həmçinin bax[redaktə | mənbəni redaktə et]

İstinadlar[redaktə | mənbəni redaktə et]

  1. 1 2 "Mir Mövsüm Nəvvabın qəbri". virtualkarabakh.az. İstifadə tarixi: 31 yanvar 2021.
  2. "Mir Möhsün Nəvvabın qəbirüstü abidəsi". mes.mctgov.az. Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi. 2021-02-03 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30 yanvar 2021.
  3. "Şuşa qalasında qəbirüstü abidələr" (az.). Azərbaycan Dövlət İnformasiya Agentliyi. 12.04.2021. 04.01.2022 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 06.01.2022.
  4. "Dünya və ölkə əhəmiyyətli daşınmaz tarix və mədəniyyət abidələrinin siyahısı" (PDF). mct.gov.az. Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi. 2 avqust 2001. İstifadə tarixi: 29 yanvar 2021.
  5. Kəmalə İmranlı. War Against Azerbaijan: Targeting Cultural Heritage (PDF). Bakı: Heydər Əliyev Fondu. 2007. səh. 72. ISBN 978-9952809145.
  6. Mir Möhsün Nəvvabın “Seçilmiş əsərləri” (PDF). Bakı: Şərq-Qərb (nəşriyyat). 2006. səh. 8. ISBN 978-9952-34-057-0.
  7. "Надгробия в Шушинском в крепости" (az.). Azərbaycan Dövlət İnformasiya Agentliyi. 14.04.2021. 15.04.2021 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 06.01.2022.
  8. "Садово-парковые, монументальные и мемориальные памятники" (rus). armenianvandalism.preslib.az. 11.07.2021 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 06.01.2022.
  9. Görkəmli Azərbaycanlılar (PDF). Azərbaycan Respublikası Prezidentinin İşlər İdarəsi PREZİDENT KİTABXANASI.
  10. "Milli Azərbaycan Tarixi Muzeyində Mir Möhsün Nəvvaba aid materiallar yerləşdirilib". science.az. AMEA. 22 sentyabr 2015. İstifadə tarixi: 31 yanvar 2021.
  11. Kənan Novruzov. "Восстановлено надгробие Мир Мохсуна Навваба на Джидыр-дюзю" (rus). Report İnformasiya Agentliyi. 06.01.2021. 06.01.2021 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 06.01.2022.