Nurbanu Sultan

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Afifə Nurbanu Validə Sultan
Afifə Nurbanu Validə Sultan
Nurbanu Sultanın dəfn mərasimini təsvir edən Osmanlı miniatürü
Validə Sultan
21 dekabr 1574 — 7 dekabr 1583
Sələfi: Xürrəm Sultan
Xələfi: Safiyə Sultan
 
Təvəllüdü: 1525
Paros adası, Venesiya
Vəfatı: 7 dekabr 1583
İstanbul, Osmanlı imperatorluğu
Həyat yoldaşı: II Səlim
Uşaqları: III Murad, Əsməhan Sultan, Şah Sultan

Nurbanu Sultan (əsl adı: Olivia / Cecilia Venier-Baffo, 1525 - 6 dekabr 1583) (Osmanlıca adı: خاصكي سلطانة نور بانو), Osmanlı padşahı II. Səlimin hasəkisi və Sultan III. Muradın anasıdır. Hasəki Xürrəm Sultanın gəlinidir. Şahzadə Səlimin oktyabr 1559 tarixində Venesiyaya göndərdiyi Həsən Çavuşun senatdan aldığı məlumata görə adı Cecilia, atası Paros adasının hakimi Nicolo Venier, anası isə Baffo ailəsindən olan Violantenin qızı olaraq dünyaya gəlmişdir.

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

I. Süleymanın hasəkisi Xürrəm Sultan tərəfindən saraya alınmış adı dəyişdirilərək Afifə qoyulmuşdur. Daha sonra saray hərəmxanasında mükəmməl təhsil alan Afifə Xatuna şəxsən Xürrəm Sultan tərəfindən Nurbanu adı verilərək şahzadə Səlimə təqdim edilmişdir. Gözəlliyi və zəkası ilə şahzadə Səlimin məhəbbətini qazanan Nurbanu Xatun saraydakı yerini yavaş-yavaş hazırlamağa başlayır. Şahzadə Səlimin bütün qardaşlarının ölümü ilə xanədanın yeganə varisi olması və Xürrəm Sultanın gənc yaşda ölümü Nurbanu Sultanı saraydakı ən güclü qadına çevirir.

29 sentyabr 1566 tarixində I. Süleymanın vəfatı ilə II. Səlim taxta oturmuş və Nurbanu Sultan hasəkiliyə yüksəlmişdir. Bu dövrü haqqında çox da məlumat yoxdur. Daha çox xeyriyyə işləri ilə məşğul olmuşdur. Ancaq 21 dekabr 1574 tarixində II. Səlimin ölümü və oğlu III. Muradın taxta oturması ilə "Validə-i Atik" ünvanı ilə Validə Sultan elan edildi. Köləlikdən Validə Sultanlığa qədər yüksələn ilk Osmanlı qadınıdır.

Xeyriyyəçilik işləri[redaktə | əsas redaktə]

Afifə Nurbanu Sultan Validə Sultanlığı dönəmində İstanbulun Üsküdar səmtində külliyə, məscid, mədrəsə, yetimlər üçün məktəb, hamam və darüşşəfadan (xəstəxana) ibarət Nurbanu Sultan Valide-i Atik Məscidi və Külliyəsi tikdirmişdir. Bu əsərin 1583-cü ildə tamamlanmasından qısa müddət sonra, 7 dekabr 1583 tarixində oğlu III. Muradın səltənəti dönəmində vəfat etmiş və Ayasofya Məscidində əri II. Səlimin türbəsinə dəfn olunmuşdur.

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]