Vanadzor

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
şəhər
Böyük Qarakilsə
erm. Վանաձոր
Vanadzor new collection.jpg
Gerb
Gerb

40°48′46″ şm. e. 44°29′18″ ş. u.


Ölkə Flag of Armenia.svg Ermənistan
Tarixi və coğrafiyası
Əsası qoyulub 1828
Sahəsi 25,1 km²
Mərkəzin hündürlüyü 1.350 ± 1 metr
Saat qurşağı UTC+4
Əhalisi
Əhalisi
  • 90.525 nəfər (2017)
Rəsmi dili Erməni dili
Rəqəmsal identifikatorlar
Poçt indeksi 2001–2024
Nəqliyyat kodu 36
vanadzor.am {{ref-ermənicə}}
Xəritəni göstər/gizlə
Böyük Qarakilsə xəritədə
Böyük Qarakilsə
Böyük Qarakilsə
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

VanadzorErmənistan Respublikasında şəhər, Loru mərzinin inzibati mərkəzi. Keçmiş Quqark rayonunun inzibati mərkəzi.

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

1924-cü ildən respublika tabelidir. İrəvan şəhərindən 145 km məsafədədir.

Böyük Qarakilsə İrəvan quberniyasının Aleksandropol qəzasının Pəmbək bölgəsində kənd olmuşdur. 1930-cu il sentyabrın 9-da yaradılıb. 1935-ci il yanvarın 3-ə qədər Böyük Qarakilsə (1930-1935)[1][2], Erm. SSR AS RH-nin 3.l.1935-ci il fərmanı ilə həmin tarixdən 1993-cü ilə, yəni ləğv olunana qədər Kirovakan[1], 1993-cü ildən etibarən isə Vanadzor adlandırılmışdır.

Toponim alban məbədinin adı əsasında yaranmışdır. Həmin ərazidə yerləşən kilsə qara daşdan tikildiyi üçün Qarakilsə adlanmış və sonra da Qarakilsə toponimə çevrilmişdir. «Böyük» sözü fərqləndirici əlamət bildirir. Relyef əsasında yaranan mürəkkəb quruluşlu toponimdir.

Coğrafiyası[redaktə | əsas redaktə]

Şəhər Bazum və Pəmbək silsilələri arasındakı çökəklikdə yerləşir.

Əhalisi[redaktə | əsas redaktə]

1835-ci ilə olan məlumata əsasən Gürcüstan quberniyasının Şörəyel – Pəmbək distansiyasında, Pəmbək çayının sağ sahilində yerləşən Qarakilsə kəndinin əhalisi 103 tatar ailəsindən ibarət idi.[3]

1980-ci ildə 149 min əhalisi olub və əhalinin əksəriyyətini azərbaycanlılar təşkil edirdi.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. 1,0 1,1 Кировакан, сəhифə 403. // Азәрбајҹан Совет Енсиклопедијасы. V ҹилд: Италиja – Куба. Баш редактop: Ҹ. Б. Гулиjeв. Бакы: Азәрбајҹан Совет Енсиклопедијасынын Баш Редаксиjасы, 1981, 592 сəhифə.
  2. PDF versiyası, səh. 71. // Qərbi Azərbaycanın türk mənşəli toponimləri. Müəllifi: İ. M. Bayramov; Redaktorları: B. Ə. Budaqov, H. İ. Mirzəyev, S. A. Məmmədov. Bakı: "Elm" nəşriyyatı, 2002, 696 səh. ISBN 5-8066-1452-2
  3. Статистическое описание Закавказского края. В двух частях одной книгой с присовокуплением статьи "Политическое состояние Закавказского края в исходе XVIII века и сравнение онаго с нынешним". Составитель Орест Евецкий. Напечатано в Типографии Штаба отдельного Корпуса Внутренне стражи, Санкт-Петербург, 1835 г.: Часть 2.Статистическое описание провинций составляющий край Закавказский. Глава I. Грузия, 126.Примечательные места, стр. 152