Edmund Börk
Edmund Börk (Edmund Burke, 1729-1797)—Böyük Britaniya filosofu.
Mündəricat |
Həyatı [redaktə]
Fəlsəfəsi [redaktə]
Börkün nəzəriyyəsi "Fransada inqilab haqqında düşüncələr" (Reflections on the Revolution in France, 1790) çox vədə verən Fransa inqilabına və zəkanın Maarifçi filosoflar tərəfindən yüksəklərə qaldırılmasına qarşı reaksiya kimi meydana gəldi. Maarifçilik dövrünün adamları zəkanı ənənələrdən, tarixdənkənar anlaşılan fərdi isə birlikdən üstün tuturdular. Börk bunların yerini dəyişdi: ənənə ayrı-ayrı intellektualların yaratdıqları nəzəriyyədən daha aqildir. Fundamental olan – heç də təcrid edilmiş, tarixdənkənar fərd olmayıb, birlik və tarixdir. Sxematik olaraq, demək olar ki, Börkün konservatizmi Maarifçilik dövrünün liberalizminin özünəməxsus neqativ inikasıdır. Maarifçilik dövrünün liberalizmi: Təfəkkür ənənədən üstündür. Fərd (birlik və tarix deyil)
Börkün konservatizmi: Ənənə zəkadan üstündür. Birlik və tarix (fərd deyil) Beləliklə, Börklə bağlı olaraq, yalnız nəzəri səviyyədə olmayan konservativ reaksiya haqqında danışa bilərik. Siyasi olaraq, Börk Fransa burjua inqilabı zamanı baş verən radikal dəyişikliklərə, daha dəqiq desək, kralın, saray zadəganlarının və ruhaniliyin siyasi səhnədən kənarlaşdırılmasına mənfi reaksiyanı ifadə edir. Fransız nöqteyi-nəzərincə, Börk saray zadəganlarını müdafiə edir və burjuaziyanın əksinə çıxırdı.
İstinadlar [redaktə]
Həmçinin bax [redaktə]
Xarici keçidlər [redaktə]
- Энциклопедия Кругосвет
- Размышления о революции во Франции".
- Чудинов А.В. Размышления англичан о Французской революции: Э. Берк, Дж. Макинтош, У. Годвин. Автореферат дисс.
- Чудинов А. В. Эдмунд Берк — критик Французской революции. Главы из книги "Размышления англичан о Французской революции: Э. Берк, Дж. Макинтош, У. Годвин":
- Часть I. Эдмунд Берк (1729—1797). Жизнь и мировоззрение Э. Берка
- Часть II. Споры о революции: Берк и его оппоненты
- Часть III. Идеи Берка в историографии Французской революции
- В библиотеке vive-liberta
