Səid Nursi

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Səid Nursi
Said Nurs.jpg
İlk adı: Rza Səid Okur
Doğum tarixi: 1878(1878-Expression error: Unrecognized punctuation character "{".-{{{3}}})
Doğum yeri: Bitlis, Türkiyə
Vəfatı: 23 mart 1960(1960-03-23)
Vəfat yeri: Urfa, Türkiyə
Vətəndaşlıq: Osmanlı İmperiyası, Flag of Turkey.svg Türkiyə
Milliyyəti: kürd[1]


Səid Nursi (Bədiüzzaman Səid Nursi, rəsmi qeydlərdə adı Səid Okur; 5 yanvar12 mart 1878, Hizan, Bitlis – 23 mart 1960, Şanlıurfa) — İslam alimi və filosofu, Risale-i Nur Külliyatının müəllifi və Nur Camaatının ustadı.

Səid Nursiyə Anadolu alimləri "Bədiüzzaman" ləqəbini qoyublar. Onun əsas dayaqları torpaq islahatlarına qarşı çıxan feodallar və qəbilə başçıları idi. 1960-cı il 23 martda Şanlıurfada vəfat etmiş, Urfa Xəlil-ül Rəhman Dərgahında dəfn edilmişdir. 1960-cı il 27 may hərbi çevrilişindən sonra qurulan yeni Türkiyə hökumətinin qərarı ilə iyulun 12-də qəbri dağıdılmışdır.

Həyatı[redaktə]

Səid Nursi 1878-ci ildə Türkiyənin Bitlis ilinin Hizan ilçəsinin Nurs kəndində (indiki adı Kəpirli) doğulmuşdur. Daha sonra Türkiyədə soyadı qanunu çıxınca özünə digər qohumları kimi Okur (Oxucu) soyadı verilmiş və bu şəkildə nüfusə qeydlidir. Lakin, "Bədiüzzaman", "Molla Səid", "Molla Səidi Məşhur", "Səidi Kürdi", "Səidi Nursi" ləqəbləriylə xatırlanmışdır. Zamanla "zamanın xariqəsi" mənasını verən Bədiüzzaman ləqəbi adıyla birlikdə deyilmişdir.

1915-1917-ci illərdə, I dünya müharibəsi dövründə Qafqaz cəbhəsində könüllü alay komandiri olmuş və burada ruslara əsir düşmüşdür. 1917-ci ildə Kostroma Əsir Düşərgəsindən qaçaraq İstanbula qayıtmış və o dövrün ali fitva qurumu sayılan Dar-ül Hikmət-ül İslamiyədə işləməyə başlamışdır.

1925-ci ildə Şeyx Səid üsyanı baş verdi. Üsyan yatırıldı, xalqı İslam yolunda mübarizəyə çağıran Şeyx Səid və üsyanın digər rəhbərləri həbs olunaraq, məhkəmə qərarı ilə edam edildilər. Səid Nursi isə üsyanla əlaqəsi olduğu iddia edilərək Burdura sürgün edildi.[2] 1960-cı ildə ölümünədək Kastamonu, Emirdağ, Barla və İspartada sürgündə yaşamış, 2 dəfə həbs olunmuş, ümumilikdə 20 ay həbsdə qalmışdır.

1960-cı il 23 martda Şanlıurfada vəfat etmiş, Urfa Xəlil-ül Rəhman Dərgahında dəfn edilmişdir. 1960-cı il 27 may hərbi çevrilişindən sonra qurulan yeni Türkiyə hökumətinin qərarı ilə iyulun 12-də qəbri uçurulmuşdur.[3][4]

İstinadlar[redaktə]

  1. Bediüzzaman Said-i Nursi Kürt mü, Arap mı?
  2. İşte hür adamın gerçek öyküsü
  3. Lahika
  4. Nursi'nin ilk mezarını böyle parçaladılar

Xarici keçidlər[redaktə]

Həmçinin bax[redaktə]