Fatimə

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Fatimeyi Zəhra
فاطمة الزهراء
Fatimə əz-Zəhra
Binte Muhammad.jpg
Fatimə Zəhra sözünün ərəbcə yazılışı
İlk adı: Fatimə
Doğum tarixi: 605(605-Şablondakı doğum və ya ölüm tarixində texniki yanlışlıq var!-00), 614(614-Şablondakı doğum və ya ölüm tarixində texniki yanlışlıq var!-00)
Doğum yeri: Məkkə, Ərəbistan (indiki Səudiyyə Ərəbistanı)
Vəfatı: 27 avqust 632(632-08-27)
Vəfat yeri: Mədinə, Ərəb Xilafəti (indiki Səudiyyə Ərəbistanı)
Vəfat səbəbi: sui-qəsd
Atası: Məhəmməd
Anası: Xədicə
Həyat yoldaşı: Əli
Uşaqları:

Oğlanları: Həsən, Hüseyn, Muhsin

Qızları:Zeynəb, Ümmü Gülsüm
Milliyyəti: Ərəb
FATİMƏ
Məhəmməd qızı
فاطمه بنت محمد
Binte Muhammad.jpg
YAŞAYIŞI
Ad və Ləqəbləri · Fədəkiyyə xütbəsi · Fədək ·
FATİMƏ QURANDA
İnsan surəsi · Kovsər surəsi · Təthir ayəsi · Mübahilə ayəsi · Nur ayəsi
YERLƏR
Fədək · Beytül Əhzan · Bəni Haşim məhəlləsi · Səqifə
İNSANLAR
AİLƏ Məhəmməd · Xədicə · Əli
ÖVLADLAR Həsən · Hüseyn · Zeynəb · Ümmü Külsüm · Möhsün
YAXINLARI Fizzə · Ümmü İmən · Əsma
BAŞQALARI Ömər bin Xəttab · Qonfoz · Müğəyrə
BAĞLI
Fatimə təsbihatı · Fatimə kitabı · Fatimə lövhəsi hədisi · Mübahilə günü
Şablon: BaxMüzakirəRedaktə


İslam

Allah1.png

İnanclar

Allah

Allahın varlığı və təkliyi
Mələklər
Müqəddəs kitablar
Məhəmməd peyğəmbər (s)
Digər peyğəmbərlər
İmamət
Axirət
Kəlimeyi-şəhadət

Firuiddin

Namaz qılmaq
Zəkat vermək
Xüms vermək
Oruc tutmak
Həccə getmək

Xüsusi günlər

Besət bayramı
Ramazan bayramı
Qurban bayramı
Qədiri-Xum bayramı

Quran

Sünnə · Hədis
Təsavvüf

Tarixşəxsiyyətlər

Əhli-Beyt · Səhabə
Şiəlik · Sünnilik · Xaricilik


Fatimeyi Zəhra və ya Fatimə əz-Zəhra (ərəb. فاطمة الزهراء‎‎) (tam adı: Fatimə Məhəmməd qızı Haşimi; d.  605/614, Məkkə, Hicaz, Ərəbistan - ö.  632, Mədinə, Hicaz, Ərəb Xilafəti) — Müsəlmanların sonuncu peyğəmbəri Məhəmmədin birinci həyat yoldaşı Xədicədən olan qızı, onun əmisi oğlu, IV Ərəb xəlifəsi, şiələrin I imamıxəlifəsi, II məsumu Əlinin həyat yoldaşı, şiələrin IIIII imamı HəsənHüseynin anası. Şiələrə görə Əhli Beytin 5 üzvündən biri. İsmaili şiələrinin sülaləsi olan və X-XII əsrlərdə Misirdə və Şimali Afrikada hakimlik edən Fatimilər sülaləsinin adı məhz Fatimə əz-Zəhra ilə bağlıdır və bu onların Fatimənin nəslindən olduğunu göstərir.

Müsəlmanlar ondan danışarkən "Məsumə", "Cənnət qadınlarının seyyidəsi, və ya "Peyğəmbər qızı" deyirlər. Türk-İslam mədəniyyətində isə adından əvvəl "Həzrəti", "Xanım", sonra isə "salamullahi aleyha" kimi deyimlərdən istifadə edilir. Yazıda Hz. Fatimə (s.ə.) formasında qısaldılan bu ifadələrlə ona qarşı sevgi və hörmət ifadə olunur.

Həyatı[redaktə]

Doğum tarixi[redaktə]

Hicrətdən 17 il əvvəl 605-ci ildə[1] və ya hicrətdən 8 il əvvəl, besətin 5-c ilində, 20 cəmadiyəlaxır 614-cü ildə[2] Ərəbistanın (indiki Səudiyyə Ərəbistanı) Məkkə şəhərində anadan olmuşdur.

Uşaqlığı və gəncliyi[redaktə]

Uşaqlığı və gəncliyi Məkkədə keçmiş 622-ci ilə qədər burada yaşamışdır.[1][2]

Mədinəyə köç[redaktə]

622-ci ildə bir qrup müsəlmanla birlikdə Məkkədən Mədinəyə köçmüşdür.

Mədinə həyatı[redaktə]

Mədinəyə köçdükdən sonra 623-cü ildə əmisi oğlu Əli ilə ailə həyatı qurmuş və ondan Həsən (624), Hüseyn (626) adında 2 oğlu, Zeynəb (626) və Ümmü Gülsüm adında da 2 qızı olmuşdur.

Son günləri[redaktə]

8 iyun 632-ci ildə Fatimənin atası Məhəmməd vəfat edir. Bəzi rəvayətlərə görə atası Məhəmməd hələ xəstəliyi zamanı Fatimənin ondan sonra ona qovuşacaq ilk şəxs olacağını ona vədə veribmiş. Məhəmmədin vəfatından sonra 632-ci ilin iyun ayında Əbu Bəkir Səqifə məclsində xəlifə seçildi. Lakin bəzi səhabələr o cümlədən Fatimə və onun həyat yoldaşı Əli Əbu Bəkrə beyət etmədilər. Buna səbəb Əbu Bəkrin ilahi təyinatla yox, onların iştirak etmədiyi bir seçki yolu ilə xəlifə seçilməsi idi. Məhəmmədin vəfatından sonra Fatimənin xəlifə Əbu Bəkrdən ona atasından miras qaldığını iddia etdiyi Fədək bağını istəyir və Əbu Bəkr də "peyğəmbərlər miras qoymur, onların qoyduğu sədəqədir" deyərək bu iddianı geri çevirir. Nəticədə isə gərginlik daha da artır.

Əbu Bəkrə beyət etməyənlər Əlinin evində toplanırdılar. Əbu Bəkrin xəlfəliyinin qanuniliyinin tərəfdarlarından Ömər ibn Xəttab Əbu Bəkrin də icazəsi ilə[3] Əlinin evinə bir qrup əsgərlə hücum edir.[4][5][6][7] Hücum zamanı əsgərlərdən Qonfozun qılıncının dəstəyi ilə endirdiyi zərbə nəticəsində Fatimə ağır yaralanır. Biraz sonra H.Q. 11-ci ilin Cəmadiyəlaxır ayının 3-də (M. 27 avqust 632[1][8]) aldığı zərbədən evində vəfat edir.[9][10] Vəsiyyətinə əsasən öz yaxınları tərəfindən gecə ikən[11] Mədinədə atası Məhəmmədin məzarı ilə minbəri arasında (Hal-hazırda Məscidul-Nəbinin daxilində qalan ərazidə) dəfn olunmuşdur.[12]

Şəxsi həyatı[redaktə]

Adı və ləqəbləri[redaktə]

  • Ümmü Əbiha
  • Bətül
  • Siddiqə
  • Mübarəkə
  • Tahirə
  • Zəkiyyə
  • Raziyyə
  • Mərziyyə
  • Muhaddəsə
  • Zəhra
  • Əşrəfətul-Nisa
  • Meymunə
  • Ümmül-Əimme
  • Əl-Məvziya
  • Əl-Kübra
  • Səyyidətul Nisail Muminat
  • Əfdalul Nisail Əhlül Cənnəti
  • Bizzatuz Tahirə
  • Ümmü Həsən
  • Ümmü Hüseyn
  • Ümmü Muhsin

Soyu[redaktə]

İsmayıl peyğəmbərin nəslindən, Ədnanilər qövmündən, Qüreyş qəbiləsinin Bəni Haşim tayfasına, Bəni Əbdülmütəllib ailəsinə mənsubdur. Rəvayət edilən soy silsiləsi bu şəkildədir: Fatimə, Məhəmməd, Abdullah, Əbdülmütəllib (Şeybə), Haşim, Əbülmanaf (Muğirə), Qusayy, Kilab, Mürrə, Kab, Lüey, Qalib, Fixr, Malik, Nadr, Kinanə, Xüzeymə, Müdrikə (Amir), İlyas, Mudar, Nizar, Maad, Ədnan[13]

Bundan başqa Fatimənin atası Məhəmməd, öz soyunun İbrahimdən gəldiyini iddia etmişdir.[14]

Ailəsi[redaktə]

Babası[redaktə]

  • Abdullah

Atası[redaktə]

Anası[redaktə]

Əmiləri[redaktə]

yoxdur

Bibiləri[redaktə]

yoxdur

Dayıları[redaktə]

Xalaları[redaktə]

Qardaşları[redaktə]

  • Qasım ibn Məhəmməd
  • Abdullah ibn Məhəmməd
  • İbrahim ibn Məhəmməd

Bacıları[redaktə]

  • Zeynəb binti Məhəmməd
  • Ruqiyyə binti Məhəmməd
  • Ümmü Gülsüm binti Məhəmməd

Həyat yoldaşı[redaktə]

Oğlanları[redaktə]

Qızları[redaktə]

Haqqında nəql olunan kəlamlar[redaktə]

"Xanım Fatimeyi Zəhranın (ə) namazda Allah–taalanın qorxusundan nəfəsi çətin gedib-gələrdi."[15]

Allahın Peyğəmbəri(s):«Qızım ona görə Fatimə adlanıb ki, Allah-taala onu və onu sevənləri oddan (Cəhənnəmdən) uzaq edib.»[16]

İmam Sadiq (ə):«Fatimənin Allah yanında doqquz adı var: Fatimə, Siddiqə, Mübarəkə, Tahirə, Zəkiyyə, Rəziyyə, Mərziyyə, Mühəddisə, Zəhra.»[17]

Umarə:«İmam Sadiqdən (ə) soruşdum ki: Fatiməni nə üçün «Zəhra» (parlaq) adlandırıblar?» Buyurdu:«Çünki o mehrabda dayananda onun nuru səma əhlinə, ulduzların yerdə olanlar üçün saçması kimi saçırdı.»[18]

Allahın Peyğəmbəri(s):«Fatimə mənim bədənimin bir parçasıdır. Onu sevindirən məni sevindirib və onu qəmləndirən məni qəmləndirib. Fatimə mənim üçün ən əziz şəxsdir.»[19]

Allahın Peyğəmbəri(s):«Həqiqətən Fatimə mənim bədənimin bir parçasıdır. O mənim gözümün nuru və qəlbimin meyvəsidir. Onu qəmləndirən məni də qəmləndirir və onu şad edən məni də şad edir. O mənim Əhli-Beytimdən mənə qovuşan ilk şəxsdir.»[20]

Allahın Peyğəmbəri(s):«Qızım Fatimə dünya xanımlarının xanımıdır.»[21]

Allahın Peyğəmbəri(s):«Fatimə Cənnət xanımlarının xanımıdır[22]

Allahın Peyğəmbəri(s):«Qızım Fatimə dünyanın – yaradılışın əvvəlindən sonuna kimi – bütün qadınlarının xanımıdır.»[23]

Allahın Peyğəmbəri(s) Fatimə əleyhəs-səlama buyurub:«Allah sənin qəzəbinlə qəzəblənir və sənin sevincinlə şad olur.»[24]

İmam Əli (ə) Fatimə əleyhəs-səlamı torpağa tapşırarkən buyurmuşdur:«Salam olsun sənə ey Allahın Peyğəmbəri! Mənim tərəfimdən və kənarında uyuyan və sənə (başqalarından) daha tez çatan qızından! Ey Allahın Peyğəmbəri, qızının kədərləndirici ayrılığından səbrim tükəndi və güc və taqətimi əldən verdim. Amma sənin böyük kədər yaradan ayrılığın və səni itirmənin böyük müsibəti belə bir vaxtda mənim təsəlli amilimdir. Çünki başının mənim sinəmdə olduğu, mənim qucağımda can verdiyin və öz əlimlə başını qəbrinin daşı üzərinə qoyduğum anları heç vaxt unutmaram. Biz hamımız Allah tərəfindənik və Ona tərəf qayıdacağıq. Budur (mənə tapşırdığın əmanət) geri qaytarıldı və girov alındı. Amma bundan sonra, Allah mənim üçün sənin olduğun diyarı seçincəyə qədər, mənim (sizin ayrılığınız üçün olan) qəm-kədərim daimi olacaq, gecələrim oyaqlıqla keçəcək. Tezliklə qızın səni ümmətinin və bir-birləri ilə əlbir olanların ona olan zülmlərindən və haqqını qəsb etmələrindən xəbərdar edəcək. Bütün baş verənləri ondan soruş və vəziyyət barəsindəki xəbərlərin hamısını ondan xəbər al. Bu zülmlər baş verərkən sənin getməyindən elə də çox zaman keçməmişdi və xatirələrin itməmişdi. Salam olsun sizə, bezikmək deyil vida salamı! Buna görə də əgər sizin yanınızdan getsəm, bu, bezikmək və məhəbbətin olmaması demək deyil.Əgər qalsam, bu, Allahın səbr edənlərə vəd etdikləri barəsində pis gümanda olmağımdan deyil.»[25]

Mənbə[redaktə]

İstinadlar[redaktə]

  1. 1,0 1,1 1,2 Encyclopaedia Britannica Fāṭimah
  2. 2,0 2,1 Təbəri, “Dəlailul-Əimmə”, səh. 45-46, Hz. Fatimə s.ə’ın vəfat və dəfni haqqındakı xəbərlər babı
  3. Ulvan ibn Davud əl-Becəli, Humeyd ibn Əbdürrəhman-Saleh ibn Keysan-Humeyd b. Əbdürrəhman ibn Avf isnadı ilə atası Əbdürrəhman ibn Avfdan belə rəvayət edir: Vəfat etdiyi xəstəliyində ziyarət üçün Həzrəti Əbu Bəkrin hüzuruna gedib salam verdim... Əbu Bəkr belə dedi: Mən isə, dünyada etdiyim üç şeyə kaş ki etməsəydim, etmədiyim üç şeyi də kaş ki etsəydim, üç şeyə də nə ola bunları Peyğəmbərə soraydım deyə kədərlənirəm. Kaş ki etməyəydim dediyim üç şey: 1) Kaş ki Fatimənin evinə hücum etməsəydim !...

  4. “...Ömər Fatimənin evinə tərəf yollandı və onun evinə yetişəndə dedi: - Ey peyğəmbərin qızı and olsun Allaha sənin atandan başqa heç kəs bizə əziz deyil və atandan sonra heç kəs bizə sənin qədər əziz deyil. Lakin and olsun Allaha bu məhəbbət heç vaxt başına yığdığın adamlara görə evi yandırmaq əmrini verməkdə mənə mane ola bilməz”

    • İbn Əbu Şeybə, “əl-Musənnəf”, c. 7, Məğazi kitabı, Ma caə fi xilafət Əbi Bəkr, səh. 432, hədis 37045, Beyrut
  5. «....Sonra Əbu Bəkr Öməri Əlinin evinə yığışanların ardınca göndərdi. Onlar evdən çıxmaqdan imtina etdilər. Bu zaman ömər əmr etdi ki, odun gətirsinlər və Əlinin evinə yığışanlara dedi:- And olsun o kəsə ki, ömərin canı onun əlindədir! Gərək evdən çıxasınız. Əgər evdən çıxmasanız evi içindəkiləri ilə yandıracağam. Orada olanlardan biri Ömərə dedi: - Bilirsən ki, Fatimə də evdədir? Ömər dedi: - Hətta Fatimə də evdə olsa belə yandıracağam....»

    • İbn Quteybə, “əl-İmamətu vəs-Siyasət”, c. 1, səh. 12, Qahirə
  6. “Əbu Bəkr Əlidən beyət almaq üçün onun ardınca adam göndərdi, amma Əli beyət etmədi. Bu vaxt Ömər əlində məşəl Əlinin evinə tərəf yollandı. Fatimə qapının arxasından Ömərə dedi:- Ey Xəttabın oğlu nə xəbərdir, mən səni evimin qapısını odlayan görürəm? Ömər dedi:- Bəli! Məni inkar etmək sənin atanın dinindən ağırdır”

    • Bəlazuri, “Ənsabul-Əşraf”, c. 1, səh. 576, Səqifə əhvalatı, hədis 1184, Qahirə
  7. «Təlhə, Zubeyr və mühacirlərdən bir dəstə Əlinin evində cəm olduqları bir vaxt Ömər ibn Xəttab ora gəlib dedi:-And olsun Allaha əgər beyət etmək üçün çölə çıxmasanız evi sizin üstünüzə yandıracağam»

    • Təbəri, “Tarixi Təbəri”, c. 2, səh. 443, Beyrut
  8. “Fatimeyi-Zəhra Allah rəsulundan sonra 6 ay yaşadı. Dünyadan köçəndə həyat yoldaşı Əli onu gecə ikən dəfn etdi və Əbu Bəkrə xəbər etmədi.”

  9. Mənə Əbul Hüseyn Məhəmməd b. Harun b. Musa ət-Təlakburi rəvayət etdi, dedi ki: Mənə atam rəvayət etdi, dedi ki: mənə Əbu Əli Məhəmməd b. Hümmam b. Süheyl r.ə. rəvayət etdi, dedi ki: Əhməd b. Məhəmməd b. Bərqi Əhməd b. Məhəmməd əl-Əşari əl-Qummi’dən, o Əbdürrəhman b. Əbu Nəcran’dan, o Abdullah b. Sinan’dan, o ibni Musqan’dan, o Əbu Bəsir’dən, o da Əbu Abdullah Cəfər b. Məhəmməd (imam Sadiq ə.s.) ’dan rəvayət etdi, dedi ki: “Hz. Fatimə s.ə. besətin beşinci ilinin Cəmadiyul-Axır ayının iyirmisində dünyaya gəldi. Mübarək ömrünün ilk səkkiz ilini Məkkə’də on ilini isə Mədinə’də keçirmişdir. Atasının vəfatından 75 gün sonra hicrətinin 11-ci ilinin Cəmadiyul-Axir ayının üçündə vəfat etmişdir.Vəfat səbəbi Ömər’in əmri ilə Qunfuz’un qılıncının dəstəyilə (tutacağı ilə) yumruqlayaraq vurmasıdır. Bu zərbədən sonra Hz. Fatimə s.ə. Muhsin’(ə hamiləykən onu) saldı, çox şiddətli bir xəstəliyə düçar oldu. Özünə əziyyət edənlərdən heç bir kimsənin hüzuruna girməsinə icazə vermədi. 2 adam (Əbu Bəkir və Ömər) Möminlərin Əmiri (imam Əli ə.s.) ’dən özləri üçün (Hz. Fatimə s.ə.’ın) şəfaət etmələrini istədilər. Möminlərin Əmiri (imam Əli ə.s.) isəyi söyləyəndən sonar Hz. Fatimə s.ə. müsbət cavab verdi. O iki adam Hz. Fatimə s.ə.’ın hüzuruna daxil olan zaman belə dedilər: “Ey Rəsulullah s.ə.ə.’in qızı! Necəsən ?” Hz. Fatimə s.ə. dedi ki: “Allah-u Təala’ya həmd olsun. Sizlər Nəbi s.ə.ə.’in “Fatimə məndən bir parçadır, ona əziyyət edən heç şübhəsiz mənə əziyyət etmiş olar. Mənə əziyyət edən isə Allah-u Təala’ya əziyyət edər.” buyurduğunu eşitmədinizmi?” dedilər ki: “Bəli eşitdik.” Hz. Fatimə s.ə. dedi ki: “Allah’a and olsun ki, ikiniz də mənə əziyyət etdiniz”. Hz. Fatimə s.ə. onlara qarşı əsəbi ikən, o ikisi hüzurundan çıxdılar.”

    Və Məhəmməd b. Cərir ət-Təbəri əl-İmami mötəbər isnad ilə ilə Əbu Bəsir’dən, o da Əbu Abdullah (imam Cəfər əs-Sadiq ə.s.)’dan rəvayət etmişdir.

    Təbəri’nin “Dəlailul-Əimmə” kitabında mötəbər isnad ilə əs-Sadiq ə.s.’dan rəvayət edilmişdir.


    Və rəvayətin sənədi səhihdir.

  10. … Əli b. Cəfər qardaşı Əbul Həsəndən (İmam Musa Kazım (ə)) belə rəvayət etmişdir: “Fatimə (s.a.) , siddiqə və şəhiddir. Nəbilərin qızları, heyz qanını görməzlər.”

    Səhih

    Bu hədisin sənədi səhihdir.

    Səhihdir.

    Səhih

    Kazım (ə)-dan mötəbər isnad ilə rəvayət etmişdir.

    Səhihdir.

  11. * İbni Əbu Şeybə, "əl-Müsənnəf", c. 5, səh. 224, Cənazələr kitabı, Ölünü gecə dəfn etmək haqqında, hədis 11948 və 11949, "Ocak Yayınları"
    • İbni Əbu Şeybə, "əl-Müsənnəf", c. 14, səh. 325, hədis 35011, "Ocak Yayınları"
  12. * Himyəri, “Qurbul İsnad”, səh. 367, hədis 1314
  13. İbn-i Hişam, "Sirə", c. 1, səh. 1-3
    • İbn Sad, "Təbaqat", c. 1, səh. 55-56
    • Belazuri, "Ənsabul-Əşraf, c. 1, səh. 12
    • Təbəri, "Tarix", c. 2, səh. 172-180
    • Salih Suruç, "Kâinatın Efendisi Peygamberimizin Hayatı", Nesil Yayınları, səh. 40, 2013, ISBN: 978-975-269-894-9
  14. Məhəmməd ibn Mehran və Məhəmməd ibn Əbdürrahman birlikdə mənə Vəlid’dən rəvayət etdilər. İbni Mehran dedi ki: mənə Vəlid ibn Müslim rəvayət etdi, dedi ki: Əvzai mənə Əbu Əmr Şəddad’dan rəvayət etdi ki, o Vasilə ibn Əsqa’nın belə dediyini eşidib: Rəsulullah s.ə.ə. ’ın belə dediyini eşitdim: “Allah Kinanə’yi İsmayıl oğullarından seçdi, Qureyş’i Kinanə’dən seçdi, Qureyş’dən Bəni Haşim’i seçdi, Bəni Haşim’dən də məni seçdi.

    Mənə Məhəmməd ibn Hümmam xəbər verdi, dedi ki: mənə atam Abdullah ibn Cəfər əl-Himyəri rəvayət etdi, dedilər ki: bizə Əhməd ibn Xəllal danışdı, dedi ki: mənə Məhəmməd ibn Əbu Umeyr danışdı, dedi ki: Səid ibn Qəzvan mənə Əbu Bəsirdən, o Əbu Abdullah (imam Cəfər əs-Sadiq ə.s) ‘dan, o da atalarından ə.s. belə rəvayət etdi: Rəsulullah s.ə.ə. dedi ki: “Uca Allah hər şeyin içindən bir şey seçdi. Yer üzündə Məkkəni seçib üstün qıldı. Məkkədə Məscid-ül Həramı seçdi. Məsciddə isə Kəbə‘nin olduğu yeri seçdi. Heyvanlardan dişi olanı seçdi, dordayaqlılardan isə qoçu seçdi. Günlərdən Cümə‘ni seçdi. Aylardan isə Ramazan ayını seçdi. Gecələrdən isə Qədir gecəsini seçdi, insanlardan da Bəni Haşim‘i seçdi. Bəni Haşimdən isə mənimlə Əlini seçdi. Mən və Əli‘dən Həsən ilə Hüseyn‘i seçdi. Və bunları, Hüseyn‘in övladlarından olan imamlarla on ikiyə tamamladı. Onların sonuncusu Qaim (İmam Mehdi ə.s.) ‘dır.

  15. Əllamə Məclisi, "Biharul Ənvar", c. 70, səh. 400, hədis 72
  16. Şeyx Tusi, "Əmali", səh. 300
  17. Şeyx Səduq, "Əmali", səh. 474, hədis 18
  18. Məani əl-Əxbar, səh. 64, hədis 15
  19. Əllamə Məclisi, "Biharul Ənvar", c. 43, səh. 23, hədis 17
  20. Şeyx Səduq, "Əmali", səh. 394, hədis 18
  21. Əllamə Məclisi, "Biharul Ənvar", c. 43, səh. 22, hədis 13
  22. Əhməd ibn Hənbəl, "Müsnəd", c. 3, səh. 80
  23. "Nurus Səqəleyn", c. 1, səh. 338, hədis 135
  24. "Kənzul Ummal", hədis 37725
  25. Seyyid Rəzi, Nəhcül Bəlağə, xütbə 202 (ərəb.)

Həmçinin bax[redaktə]

Xarici keçidlər[redaktə]

Bu məqalənin azərbaycan dili əlifbasının ərəb qrafikası ilə qarşılığı vardır. Bax: فاطیمه