Avrozona

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

AvrozonaAvropa Birliyinin rəsmi valyutası avro olan 19 dövləti birləşdirən valyuta birliyi. Bu dövlətlər avro və avro sentləri buraxmaq hüququna malikdirlər. Avrozona dövlətlərinin pul-kredit siyasətinə Avropa Mərkəzi Bankı cavabdehdir.

Üzvlər[redaktə | əsas redaktə]

Avro, Avropa Birliyi ölkələrinin iqtisadi və maliyyə birliyinin faktoru kimi ödənişsiz pul tədavülünə 1999-cu ildən buraxılıb. 1999-cu ildən AB-nin 15 üzvündən 11-i Maastrixt sazişinin tələblərinə uyğun olaraq avrozona yaratdılar və 1 yanvar 1999-cu ildən rəsmi tədavülə paralel ümumi valyuta kimi avropanı buraxdılar.

Avro və onun sentləri dövriyyəyə 1 yanvar 2002-ci ildən buraxılıb. Sloveniya avrozonaya 1 yanvar 2007-ci ildən, KiprMalta 1 yanvar 2008-ci ildən, Slovakiya 1 yanvar 2009-cu ildən, Estoniya — 1 yanvar 2011-ci ildən, Latviya — 1 yanvar 2014-cü ildən[1] daxil olub.

Hal-hazırda Avrozonanın tərkibinə 325 milyon əhalisi olan 19 ölkə daxildir.

Dövlət Avrozonaya qatılma tarixi Nominal
nominal (million ABŞ, 2012)
Nisbi
ümumi (nominal)
Adambaşına düşən ümumi Milli Gəlir
nominal (ABŞ, 2012)
Avrodan əvvəlki valyuta İstisnalar Kod ISO
Almaniya Almaniya 1 yanvar 1999 Alman Markı DE
Avstriya Avstriya 1 yanvar 1999 Avstriya Şillinqi AT
Belçika Belçika 1 yanvar 1999 Belçika Franqı BE
Estoniya Estoniya 1 yanvar 2011 Estoniya Kronu EE
Finlandiya Finlandiya 1 yanvar 1999 Fin Markkası FI
Fransa Fransa 1 yanvar 1999 Fransız Franqı Yeni Kaledoniya Yeni Kaledoniya

Fransa Polineziyası Fransa Polineziyası

Fransa Uollis və Futuna

FR
İrlandiya İrlandiya 1 yanvar 1999 İrland Paundu IE
İspaniya İspaniya 1 yanvar 1999 İspan Pesetası ES
İtaliya İtaliya 1 yanvar 1999 İtalyan Lirası Campione d'Italia IT
Kipr Kipr 1 yanvar 2008 Kipr Paundu Şimali Kipr Türk Respublikası Şimali Kipr Türk Respublikası CY
Latviya Latviya 1 yanvar 2014 Latış Latısı LV
Litva Litva 1 yanvar 2015 Litva Litası LT
Lüksemburq Lüksemburq 1 yanvar 1999 Lüksemburq Franqı LU
Malta Malta 1 yanvar 2008 Malta Lirası MT
Niderland Niderland 1 yanvar 1999 Niderland Quldeni Aruba Aruba

Kürasao Kürasao

Sint-Marten Sint-Marten

Niderland Karib Niderlandı

NL
Portuqaliya Portuqaliya 1 yanvar 1999 Portuqal Eskudosu PT
Slovakiya Slovakiya 1 yanvar 2009 Slovak Korunası SK
Sloveniya Sloveniya 1 yanvar 2007 Sloven Toları SI
Yunanıstan Yunanıstan 1 yanvar 2001 Yunan Draxması GR

Avropa Birliyi üzvü olan lakin avrodan istifadə etməyən ölkələr[redaktə | əsas redaktə]

Avropa Birliyinin üzvü olan lakin rəsmi olaraq avrodan istifadə etməyən bir neçə Dövlət vardır. Birləşmiş KarallıqDanimarka, Maastrixt sazişində qeyd edilən imtiyazlara əsaslanaraq avrodan istifadə etməyən Avropa Birliyi ölkələrindəndir. Bu Dövlətlərin hökümətləri və ya referendumun nəticəsində qərar qəbul edilmədikcə, Avropa Birliyi tərəfindən hüquqi təzyiqlə qarşılaşmaz.

28 Sentyabr 2000-ci ildə Danimarkada keçirilən referendumun nəticəsinə görə səs verənlərin 53.2%-i Avroya keçməyə qarşı çıxmışdır.

İsveçin avro məsələsində imtiyaza sahib olmamasına qarşı, bu ölkədə keçirilən referendumlar, avroya keçməyi əngəlləyir. 14 Sentyabr 2003-cü ildəki referendumun nəticəsinə görə, səs verənlərin 56.1%-i avroya 'Yox' demişdir.

Avropa Birliyinə daxil olan lakin, avrodan istifadə etmək üçün, müəyyən kriteriyalara hələki cavab verə bilməyən bir neçə ölkə vardır. Bu ölkələr kriteriyaları qarşıladıqdan sonra avroya keçmək məcburiyyətindədirlər. Bunlar Bolqarıstan, Çexiya, Xorvatiya, Macarıstan, PolşaRumıniyadır.

Avropa Birliyi üzvü olmayan lakin avrodan istifadə edən ölkələr[redaktə | əsas redaktə]

Dörd ədəd cırtdan Dövlətlər, Andorra, Monako, San MarinoVatikan Avropa Birliyi üzvü olmasalarda, edilən müqavilələr çərçivəsində avro istifadə etməkdədirlər.

MonteneqroKosovo isə Avropa Birliyi ilə hər hansısa müqavilə imzalamadan avro istifadə etməkdədirlər.

Mənbələr[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. http://top.rbc.ru/economics/01/01/2014/897918.shtml