Azərbaycan–Meksika münasibətləri

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Azərbaycan-Meksika münasibətləri
Azərbaycan və Meksika
Flag of Azerbaijan.svg Azərbaycan Flag of Mexico.svg Meksika

Azərbaycan–Meksika münasibətləriAzərbaycan Respublikası ilə Meksika Birləşmiş Ştatları arasındakı mövcud ikitərəfli əlaqələr.

Diplomatik əlaqələr[redaktə | əsas redaktə]

İki ölkə arasında diplomatik əlaqələr 1992-ci ilin fevral ayının 10-da qurulmuşdur[1].

Azərbaycan Respublikasının Meksika Birləşmiş Ştatlarındakı Səfirliyi 10 yanvar 2008-ci ildə, Meksika Birləşmiş Ştatlarının Azərbaycan Respublikasındakı Səfirliyi isə 1 oktyabr 2014-cü ildə təsis edilmişdir[2].

Parlamentlərarası əlaqələr[redaktə | əsas redaktə]

Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisində Azərbaycan-Meksika parlamentlərarası əlaqələr üzrə işçi qrupu fəaliyyət göstərir[2][3]. Bu işçi qrupu 5 dekabr 2000-ci il tarixində yaradılmış və ilk rəhbəri Nağı Əbdüləzimov olmuşdur[4]. 4 mart 2016-cı il tarixindən Ülvi Quliyev işçi qrupunun rəhbəridir[3].

8 aprel 2010-cu il tarixində Meksika Konqresinin Deputatlar Palatasında Meksika–Azərbaycan parlamentlərarası işçi qrupu yaradılmışki, həmin qrupun 2016-cı ilin məlumatlarına görə rəhbəri Raymundo Kinq de la Rosa idi[2].

4 noyabr 2011-ci ildə "Senatın Asiya-Sakit okean ölkələri üzrə xarici əlaqələr komitəsinin Dağlıq Qarabağ regionunda münaqişəyə dair rəyi" adlı sənəd (Təkliflərlə birgə Razılaşma maddəsi) Meksika Senatında qəbul edilmişdir[2]. 8 dekabr 2011-ci ildə Meksika Konqresinin Deputatlar Palatasının sessiyasında "Ermənistan-Azərbaycan Dağlıq Qarabağ münaqişəsi haqqında" sənəd (Razılaşma Maddəsi) qəbul edilmişdir[2].

Mexikoda Xocalı soyqırımına həsr edilmiş abidə

2 fevral 2012-ci il tarixində Meksika Senatının qəbul etdiyi qərarda Dağlıq Qarabağın Xocalı şəhərində 1992-ci il fevralın 25-26-da baş vermiş faciə soyqırım adlandırılmışdır[5][6]. Bundan sonra 23 avqust 2012-ci ildə Meksikada Xocalı soyqırımına həsr olunmuş abidə qoyulmuşdur. Abidə paytaxt Mexikonun Tlakskoake–Xocalı meydanında yerləşir[7].

17-20 iyul 2012-ci il tarixlərində Meksika Konqresinin Deputatlar Palatasının Sədri Oskar Martin Arse Paniaqua və Meksika–Azərbaycan parlamentlərarası dostluq qrupunun üzvləri Azərbaycanda səfərdə olmuşlar[2].

Viza[redaktə | əsas redaktə]

Meksikaya gedən ümumi pasportlara, həmçinin xidməti və xüsusi pasportlar malik Azərbaycan vətəndaşları üçün viza tələb edilir[8]. Diplomatik pasportlar üçün 90 günə qədər viza tələb edilmir[8].

İqtisadi əlaqələr[redaktə | əsas redaktə]

Ticarət[redaktə | əsas redaktə]

2015-ci ildə Meksikadan Azərbaycana idxal 22217,7 min ABŞ dolları, ixrac əməliyyatları isə 42,6 min ABŞ dolları məbləğində olmuşdur[9].

Mədəni əlaqələr[redaktə | əsas redaktə]

Filateliya məhsulları[redaktə | əsas redaktə]

2010-cu ildə buraxılmış Azərbaycan poçt markaları

2010-cu ildə hər iki ölkə tərəfindən poçt markalarının "Azərbaycan - Meksika" birgə buraxılışı çap edilmişdir[10]. Markalarda AtəşgahTeotluakan təsvir edilmişdir[10][11].

Müqavilə-hüquq bazası[redaktə | əsas redaktə]

İki ölkə arasında müxtəlif sahələrdə əməkdaşlığa dair bir sıra sənədlər imzalanmışdır. Ümumilikdə Azərbaycan Respublikası ilə Meksika Birləşmiş Ştatları arasında 5 sənəd imzalanmışdır[2].

İdman sahəsində əməkdaşlıq[redaktə | əsas redaktə]

1985 FİFA Dünya Gənclər Çempionatı[redaktə | əsas redaktə]

1985-ci ildə SSRİ-də təşkil olunmuş FİFA Dünya Gənclər Çempionatının "D" qrupunun oyunları Azərbaycanda keçirilmişdir ki, Meksikanın gənclər millisi də həmin qrupda yer almışdır. Onlar lider kimi bitirdikləri[12] qrup mərhələsinin hər üç oyununu Bakıda keçirmişlər. Hər üç oyunda da rəqiblərinə qalib gələn meksikalılar Çini 3:1[13], Paraqvayı 2:0[14] və İngiltərəni 1:0[15] hesabları ilə məğlub etmişlər. Meksika millisi 1/4 final mərhələsinin də oyununu Bakıda keçirmişdir. Lakin həmin matçda Nigeriya millisinə 1:2 hesabı ilə məğlub olan meksikalılar mübarizəni dayandırmışlar[16].

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Azərbaycan Respublikası ilə diplomatik əlaqələr qurmuş dövlətlərin siyahısı. mfa.gov.az  (azərb.)
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 Azərbaycan Respublikası və Meksika Birləşmiş Ştatları arasındakı münasibətlər. mfa.gov.az, fevral 2016  (azərb.)
  3. 3,0 3,1 "Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin parlamentlərarası əlaqələr üzrə işçi qruplarının rəhbərlərinin seçilməsi haqqında" Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 4 mart 2016-cı il tarixli, 161-VQR nömrəli Qərarı. e-qanun.az  (azərb.)
  4. "Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin parlamentlərarası əlaqələr üzrə işçi qruplarının yaradılması haqqında" Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 5 dekabr 2000-ci il tarixli, 24-IIQR nömrəli Qərarı. e-qanun.az  (azərb.)
  5. Meksika Hocalı katliamını kınadı. sabah.com.tr  (türk.)
  6. Mexican Senate recognizes Azeris massacre as genocide. azernews.az  (ing.)
  7. Meksikanın paytaxtında Tlakskoake–Xocalı meydanı istifadəyə verilib. aztv.az  (azərb.)
  8. 8,0 8,1 "Passport and visa requirements". olympicair.com
  9. Azərbaycan Respublikasının Dövlət Statistika Komitəsi. Azərbaycanın Xarici Ticarət Əlaqələri (yanvar-dekabr 2015). 2015-ci ilin yanvar-dekabr aylarında idxal və ixraca dair göstəricilər. Bakı, 2016, səh. 9.  (azərb.)
  10. 10,0 10,1 Azerbaijan-Mexico joint issue. azermarka.az, 12.10.2010  (azərb.)
  11. Joint Issue Mexico-Azerbaijan - Ateshkah wnsstamps.ch  (ing.)
  12. FIFA World Youth Championship USSR 1985: Groups. fifa.com  (ing.)
  13. FIFA World Youth Championship USSR 1985: First stage - Group D: China PR–Mexico. fifa.com  (ing.)
  14. FIFA World Youth Championship USSR 1985: First stage - Group D: Paraguay–Mexico. fifa.com  (ing.)
  15. FIFA World Youth Championship USSR 1985: First stage - Group D: England–Mexico. fifa.com  (ing.)
  16. FIFA World Youth Championship USSR 1985: Quarter-finals: Mexico–Nigeria. fifa.com  (ing.)

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]

Vikianbarda Azərbaycan–Meksika münasibətləri ilə əlaqəli mediafayllar var.