Azərbaycan–Tatarıstan münasibətləri

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Azərbaycan-Tatarıstan münasibətləri
Flag of Azerbaijan.svg Azərbaycan Flag of Tatarstan.svg Tatarıstan

Azərbaycan–Tatarıstan münasibətləriAzərbaycan Respublikası ilə Rusiya Federasiyasının Tatarıstan Respublikası arasındakı mövcud ikitərəfli əlaqələr. Bu əlaqələr həm də Azərbaycan–Rusiya münasibətlərinin tərkib hissəsidir.

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

Hər iki respublikanın ərazisi bir müddət Rusiya İmperiyasının tərkibində idi. Daha sonra isə Azərbaycan müttəfiq respublika kimi, Tatarıstan isə Rusiyanın subyekti kimi SSRİ-nin tərkibində olmuşlar. Elə həmin dövrdə də onlar arasında iqtisadi və mədəni əlaqələr formalaşmışdır. SSRİ dağıldıqdan, postsovet məkanında müstəqil dövlətlər yarandıqdan sonra bu münasibətlər daha da inkişaf etməyə başlamışdır. Hazırda Azərbaycan müstəqil dövlət kimi Rusiyanın subyekti olan Tatarıstanla bir sıra mədəni, təhsil və s. əlaqələrə malikdir.

Azərbaycan Respublikasının Prezidentinin 25 avqust 2005-ci il tarixli Sərəncamı ilə Azərbaycan Respublikası ilə Tatarıstan Respublikası arasında ticarət-iqtisadi, elmi-texniki və mədəni əməkdaşlıq üzrə Birgə Hökumətlərarası Komissiyanın Azərbaycan Respublikası tərəfindən tərkibi təsdiq edilmişdir[1].

Diplomatik əlaqələr[redaktə | əsas redaktə]

Azərbaycanla Tatarıstan arasında ən yüksək səviyyələrdə məktub mübadiləsi həyata keçirilir[2][3].

Tatarıstan Respublikası Azərbaycan Respublikasındakı Nümayəndəliyinin rəhbəri Alfred Zakirovdur[4].

Beynəlxalq görüşlər[redaktə | əsas redaktə]

Tatarıstan Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin dinc yolla nizamlanması ilə bağlı bir sıra rəsmi görüşlərə ev sahibliyi etmişdir. Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev Ermənistan prezidentlərindən Robert Köçəryanla 27 avqust 2005-ci ildə, Serj Sarkisyanla isə 24 iyun 2011-ci ildə Kazanda görüşmüşdür[5].

Diaspora[redaktə | əsas redaktə]

Tatarıstan azərbaycanlıları[redaktə | əsas redaktə]

Kazanda "Ümumrusiya Azərbaycanlılar Konqresi" İctimai Təşkilatının Tatarıstan regional bölməsi fəaliyyət göstərirdi[6]. Sədri Sübhan Əhədzadə idi.

Kazanda Tatarıstan Respublikasının "Azərbaycan Milli-Mədəni Muxtariyyəti" Regional-İctimai Təşkilatı fəaliyyət göstərir[7]. Sədri Sübhan Əhədzadədir[7].

Azərbaycan tatarları[redaktə | əsas redaktə]

Əsas məqalə: Azərbaycanda tatarlar

Azərbaycan Respublikasında 2009-cu il siyahıya alınmasına görə Azərbaycanda 25 882 nəfər tatar yaşayır ki, bu da ümumi əhalinin 0,29 % təşkil edir.

Onların Bakıda "Tuqan Tel"[8] və "Yaşlek" adlı cəmiyyətləri fəaliyyət göstərir.

İqtisadi əlaqələr[redaktə | əsas redaktə]

1992-ci il sentyabrın 23-də Azərbaycan Respublikası ilə Rusiya Federasiyasının Tatarıstan Respublikası arasında imzalanmış Ticarət-iqtisadi əməkdaşlıq prinsipləri haqqında saziş imzalanmışdır[9]. Həmin sazişin 7-ci maddəsinə uyğun olaraq Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisi 21 oktyabr 1992-ci ildə qərara almışdır ki, Rusiya Federasiyasının Tatarıstan Respublikasının Kazan şəhərində Azərbaycan Respublikasının Ticarət Nümayəndəliyi açılsın[9].

Mədəni əlaqələr[redaktə | əsas redaktə]

Tatarıstan nəşriyyatları 28-30 sentyabr 2017-ci tarixlərində Azərbaycanda keçirilmiş V Bakı Beynəlxalq Kitab Sərgi-Yarmarkasında iştirak etmişlər.

İdman sahəsində əməkdaşlıq[redaktə | əsas redaktə]

Azərbaycan Respublikasının idmançıları 2013-cü ildə Tatarıstan Respublikasının paytaxtı Kazan şəhərində keçirilən Tələbələrin XXVII Ümumdünya Yay Universiadasında iştirak etmiş və yüksək nəticələr göstərmişlər[10]

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. "Azərbaycan Respublikası ilə Rusiya Federasiyasının Tatarıstan Respublikası arasında ticarət-iqtisadi, elmi-texniki və mədəni əməkdaşlıq üzrə Birgə Hökumətlərarası Komissiyanın Azərbaycan Respublikası tərəfindən tərkibinin təsdiq edilməsi haqqında" Azərbaycan Respublikasının Prezidentinin 25 avqust 2005-ci il tarixli, 977 nömrəli Sərəncamı. e-qanun.az  (azərb.)
  2. Rusiya Federasiyası, Tatarıstan Respublikasının Prezidenti Rüstəm Minnixanovdan. president.az, 07.12.2015  (azərb.)
  3. Tatarıstan Respublikasının Prezidenti cənab Rüstəm Minnixanova. president.az, 18.09.2015  (azərb.)
  4. Tatarıstan Respublikasının Arxiv İşi üzrə Dövlət Komitəsinin sədri xanım İrada Ayupova və Tatarıstanın Azərbaycan Respublikasındakı Nümayəndəliyinin rəhbəri Alfred Zakirov Milli Arxiv İdarəsində olmuşlar. milliarxiv.gov.az  (azərb.)
  5. Azərbaycan və Ermənistan prezidentlərinin 18 ildə keçirdiyi görüşlərin siyahısı. 01.04.2016  (azərb.)
  6. Rusiya Federasiyasındakı təşkilatlar. diaspora.gov.az  (azərb.)
  7. 7,0 7,1 Sübhan Əhədzadədən, Kazan, Rusiya. president.az, 10.04.2016  (azərb.)
  8. «Tuqan Tel»
  9. 9,0 9,1 "Rusiya Federasiyasının Tatarıstan Respublikasında (Kazan şəhərində) Azərbaycan Respublikasının Ticarət Nümayəndəliyinin açılması haqqında" Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisinin 21 oktyabr 1992-ci il tarixli Qərarı. e-qanun.az  (azərb.)
  10. Rusiya Federasiyası Tatarıstan Respublikasının paytaxtı Kazan şəhərində keçirilən Tələbələrin XXVII Ümumdünya Yay Universiadasında Azərbaycan Respublikasının idmançıları və onların məşqçiləri üçün yüksək nəticələrə görə mükafatların müəyyən edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı. president.az, 24.07.2013  (azərb.)