Saliha Dilaşub Sultan

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Saliha Dilaşub Validə Sultan
صليحة ديلاسوب سلطان
Validə Sultan
8 noyabr 1687 — 3 yanvar 1690
Sələfi: Turhan Xədicə Sultan
Xələfi: Xədicə Müəzzəz Sultan
 
Vəfat tarixi: 3 yanvar 1690(1690-01-03)
Vəfat yeri: İstanbul, Osmanlı imperatorluğu
Həyat yoldaşı: I İbrahim
Uşaqları: II Süleyman, Ümmü Gülsüm Sultan, Ayşə Sultan

Saliha Dilaşub Validə Sultan (d. 1627 – ö.  4 dekabr 1689) — Sultan I. İbrahimin hasəkisi və Sultan II. Süleymanın anasıdır.

Hasəki Sultanlıq dövrü[redaktə | əsas redaktə]

Saliha Sultanın saraya nə vaxt alındığı və milliyyəti bilinmir. Sultan I. İbrahimin Telli Hümaşahdan sonra ən çox sevdiyi hasəkisi olmuşdur. Ancaq I. İbrahimin vəfatı ilə saraydakı gücü zəiflədi. Belə ki, taxta mərhum sultanın digər hasəkisindən olan oğlu IV. Mehmed oturmuşdu. Buna baxmayaraq qaynanaKösəm Sultan tərəfindən daim qorundu. Hətta Kösəm Sultanın planlarına görə gecə ikən saray çevrilişi olmalı və 7 yaşlı Sultan IV Mehmed öldürülərək yerinə Saliha Sultanın oğlu şahzadə Süleyman taxta oturmalı idi. Ancaq saray ağalarından birinin bu sui qəsdi gizlicə eşidib Turhan Xədicə Validə Sultana çatdırması ilə, plan tərsinə cərəyan etmiş və Mahpeykər Kösəm Sultan otağında Xədicə Sultanın adamları tərəfindən boğularaq öldürülmüşdür. Və bununla da Saliha Dilaşub Sultan saraydakı yeganə tərəfdaşını da itirmiş və bu hadisədən qısa zaman sonra 39 il boyunca sürgün həyatı yaşayacağı Köhnə Saraya göndərilmişdir.

Validə Sultanlıq dövrü[redaktə | əsas redaktə]

1687-ci ildə oğlu Sultan II. Süleymanın taxta çıxması ilə Validə Sultan elan edildi. Oğlunun 4 illik səltənətinin ilk 2 ilində güclü bir validə sultan oldu. Oğlunun səltənəti dövründə ona "Saliha Dila Sultan Həzrətləri" olaraq xitab edilirdi. 3 yanvar 1690 tarixində vəfat etdi və Süleymaniyyə Məscidinə dəfn edilmişdir.

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]