II Süleyman

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Sultan II. Süleyman
سليمان ثانى‎
Sultan II. Süleyman
20. Osmanlı Sultanı
22 iyun 1691 — 8 noyabr 1687
Sələfi: IV Mehmed
Xələfi: II Əhməd
 
Təvəllüdü: 15 aprel 1642(1642-04-15)
İstanbul, Osmanlı imperiyası
Vəfatı: 22 iyun 1695 (53 yaşında)
İstanbul, Osmanlı imperiyası
Atası: I İbrahim
Anası: Saliha Dilaşub Validə Sultan
 
İmzası: İmzası

II Süleyman (Osmanlı türkcəsi: سليمان ثانى‎  Süleymān-i sānī, d. 15 aprel 1642, İstanbul – ö. 22 iyun 1695, Ədirnə), 20. Osmanlı padşahı və 99. İslam xəlifəsidir.

Şahzadəlik dönəmi[redaktə | əsas redaktə]

Şahzadəlik dönəmində mükəmməl təhsil almışdır. Qardaşı IV. Mehmed dönəmində sarayda böyük alimlərdən dərslər aldı. Ömrünün 40 ilini hərəmxananın qapalı bir otağında həbs olunan II. Süleyman, IV. Mehmedin taxtdan devrilməsi ilə 8 noyabr 1687 tarixində Osmanlı sultanı oldu. II. Süleyman Osmanlı tarixində ən uzun müddət gözləyən taxt vəliəhdi olmuş, hətta taxta oturacağına inanmamış və xəbəri gətirən ağaları danlayıb yanından qovmuşdur.[1]

Səltənəti dönəmindəki önəmli hadisələr[redaktə | əsas redaktə]

Sultan II. Süleyman taxta çıxdığı vaxt Osmanlı torpaq itkisi ilə qarşı-qarşıya qalmışdı. Venesiya Mora yarımadasını işğal etmiş, Avstriya isə Vişeqrad, Uyvar və Esterqon qalaları ilə yanaşı 160 illik Osmanlı torpağı olan Budini işğal etmişdir. Macarıstandakı Osmanlı hakimiyyəti tənəzzül etməyə başlamışdı. Dövlətin zəifliyi xəzinənin də azalmasına və Anadoludakı quldurluğun artmasına səbəb olmuşdur. Bir çox qalanın itirilməsinə səbəb olan keçmiş Avstriya cəbhəsi sərdarı Osman Paşa Rumelində quldurluğa başlamış, zorla qanunsuz vergilər toplamağa başlamış, bu səbəbdən II. Süleyman tərəfindən haqqında ölüm fərmanı çıxarıldı. 8 sentyabr 1688 tarixində Belqrad qalası da təslim edildi.

Belqradın işğalı Avstriyalılar üçün Balkan yarımadasının qapılarını açdı. Bosniya, Ərdəl və Əflak avstriyalılar tərəfindən işğal edildi. Bu irəliləyişlər davam edərkən birləşən Osmanlı qoşunları əks hücuma başladılar. 30 oktyabr 1688 tarixində Çələbi İbrahim Paşa idarəsindəki Osmanlı qüvvələri Əyriboğazda qalib gəldilər. 1689 yayında II. Süleyman Avstriya səfərinə çıxdı.

Sədrəzəm Körpülü Fazil Mustafa Paşa idarəsindəki yenilənmiş Osmanlı qüvvələri 8 iyul 1690 tarixində Qladova və Orşovanı geri aldı. Kanija 11 iyul 1690 tarixində düşmən əlinə keçsə də, Osmanlı qüvvələri 8 oktyabr 1690 tarixində Belqradı geri aldı. Beləliklə, Dunay cəbhəsi ələ keçirildi.

Sultan II. Süleyman 4 il kimi qısa bir zamnda padşahlıq etmiş, bunun son iki ilini yataq xəstəsi olaraq keçirmişdir. 22 iyun 1691-ci ildə taxtdan endirildi və qardaşı şahzadə Əhməd (II.Əhməd) sultan elan olundu. Bundan sonra 4 il daha yaşayan Sultan II. Süleyman 1695 tarixində böyrək çatışmazlığından vəfat etdi. Cənazəsi İstanbula gətirilərək Süleymaniyyə Məscidində, Qanuni Sultan Süleyman türbəsinə dəfn olundu. II. Süleymanın övladı olmamışdır.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  • Uzunçarşılı, İsmail Hakkı (2003). Osmanlı Tarihi III. Cilt 1. Kısım: II. Selim'in Tahta Çıkışından 1699 Karlofça Andlaşmasına Kadar. Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları. ISBN 975-16-0013-8.
  • Sakaoğlu, Necdet (1999). Bu Mülkün Sultanları. İstanbul: Oğlak Yayınları. ISBN 875-329-299-6. say.288-297
  • Kinross, Lord (1977). The Ottoman Centuries. İstanbul: Sander Kitabevi. ISBN 0-224-01379-8.(İngilizce)
  1. Sakaoğlu, Necdet (1999) Bu Mülkün Sultanları, Oğlak Yayınları: İstanbul ISBN 875-329-299-6 say.288-297