Xosrov bəy Sultanov

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Xosrov bəy Sultanov
azərb. Xosrov bəy Paşa bəy oğlu Sultanov
Xosrov bəy Sultanov
Bayraq
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin 1-ci Hərb Naziri
Bayraq
28 may, 1918 — 11 iyun, 1918
Sələfi: vəzifə təsis olunub
Xələfi: Fətəli xan Xoyski
Bayraq
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin 2-ci Əkinçilik və Naziri
17 aprel, 1918 — 14 mart, 1919
Sələfi: Əkbər ağa Şeyxülislamov
Xələfi: Aslan bəy Qardaşov
 
Təvəllüdü: 10 may 1879(1879-05-10)
Kürdhacı, Qasımuşağı obası, Hacısamlı nahiyəsi, Zəngəzur qəzası, Yelizavetpol quberniyası, Rusiya İmperiyası
Vəfatı: 1947(1947-Şablondakı doğum və ya ölüm tarixində texniki yanlışlıq var!-00)
Trabzon, Türkiyə
Atası: Paşa bəy

Sultanov Xosrov bəy Paşa bəy oğlu — dövlət xadimi, Qarabağın general-qubernatoru, Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin hərbi naziri.

Həyatı[redaktə]

Xosrov bəy Sultanov 1879-cu il may ayının 10-da Zəngəzur qəzasının Hacısamlı nahiyəsinin Qasımuşağı obasının Qurdqajı kəndində (indiki Laçın rayonu) dünyaya göz açmışdır. Gəncə gimnaziyasını bitirdikdən sonra Odessada ali tibb təhsili almışdır. 1918-ci ilin 28 mayında Tiflisdə Azərbaycan Milli Şurası adından Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin elan edilməsi Bəyannaməsinə imza atan 26 nəfərdən biri də Xosrov bəy Sultanov olmuşdur. Xalq Cumhuriyyətinin həmin gün təşkil edilmiş birinci höküməti kabinetində Xosrov bəy hərbi nazir postunu tutmuşdur. O, Zaqafqaziya seyminin və Azərbaycan parlamentinin üzvü olmuşdur.

Hazırda Bakı Metropolitenində baş mühəndis işləyən Soltan bəyin nəvəsi Elbrus Muradovun verdiyi müsahibədə Xosrov bəy Sultanovun gözünün birindən necə məhrum olması barədə xatirələrini bölüşüb.

Elbrus bəy bildirir ki, Xosrov bəy Odessa Tibb Universitetində Nəriman Nərimanovla tələbə yoldaşı olub. Tələbəlik dövründə küçədən keçərkən bir rus zabitin yoldan keçən qıza sataşdığını görən Xosrov bəy qızı müdafiə edir və bu da duellə nəticələnir. Birinci gülləni zabit atır və güllə bəyin gözünü zədələyir. Amma yaralı Xosrov bəy də zabiti öldürür. Sonradan məlum olur ki həmin qız Odessa Universitetinin rektorunun qızıdır. Həmin qızla evlənən Xosrov bəyin ondan Murad adlı bir oğlu olsa da, uşaq yaşlarında dünyasını dəyişib.[1]

Siyasi fəaliyyəti[redaktə]

Xosrov bəy Sultanov 1919-cu ilin 15 yanvarında Qarabağın general-qubernatoru təyin olunmuşdur. Həmin ilin 21 martında erməni-daşnak hərbi dəstələri Qarabağa yeganə keçid olan Əsgəran keçidini zəbt etmişlər. Amma daşnak generalı Dronun hərbi dəstələri Xosrov bəyin başçılıq etdiyi Azərbaycan əsgərləri tərəfindən mayın 30-da darmadağın edilmiş, XankəndiŞuşa geri alınmışdır.

Sovet dövrü[redaktə]

1920-ci ildə Qızıl ordunun Azərbaycana daxil olduğu xəbərini eşidən Xosrov bəy Sultanov özünü Qarabağ İnqilabi Komitəsinin sədri elan edir və Sovet ordusunun gəlişini gözlədiyini Nəriman Nərimanova deyir. Nəriman Nərimanov isə onun yerinə Dadaş Bünyadzadəni təyin edir. [2]

Mühacirət dövrü[redaktə]

1923-cü ildən general Xosrov bəy Sultanovun həyatında mühacirət dövrü başlanmışdır. O, Türkiyədə, İranda (1926), daha sonra FransaAlmaniyada yaşamış, Almaniyada Tibb Universitetində professor vəzifəsində çalışmışdır. Bundan sonra, 1936-cı ildə Türkiyəyə qayıdan Xosrov bəy Sultanov Trabzonda məskunlaşmışdır. Xosrov bəy 1947-ci ildə vəfat etmişdir.

Mənbə[redaktə]

İstinadlar[redaktə]

  1. Lent.az — İnformasiya agentliyi: Qarabağın qalib generalı - ARAŞDIRMA
  2. Riçard Hovanisyan - Ermənistan Respublikası, III cild, səh. 195-196

Həmçinin bax[redaktə]