Xəlil bəy Xasməmmədov

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Xəlil bəy Xasməmmədov
Xəlil bəy Xasməmmədli
Xəlil Xasməmmədov
Xəlil bəy Xasməmmədov  Xəlil bəy XasməmmədliXəlil Xasməmmədov
Bayraq
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin 3-cü Daxili İşlər Naziri
Bayraq
26 dekabr, 1918 — 16 iyun, 1919
Sələfi: Behbud xan Cavanşir
Xələfi: Nəsib bəy Yusifbəyli
 
Təvəllüdü: 1875(1875-Şablondakı doğum və ya ölüm tarixində texniki yanlışlıq var!-00)
Gəncə, Yelizavetpol quberniyası, Rusiya İmperiyası
Vəfatı: 1947(1947-Şablondakı doğum və ya ölüm tarixində texniki yanlışlıq var!-00)
İstanbul, Flag of Turkey.svg Türkiyə

Xəlil bəy Xasməmmədli (1875-1947) — Azərbaycanın siyasi və dövlət xadimi. 1918-ci ildə Azərbaycan Demokratik Respublikasının ədliyyə və daxili işlər naziri.

Həyatı[redaktə]

Xəlil bəy Xasməmmədli 1870-ci ildə Gəncədə anadan olmuşdur. O, Moskva Universitetinin hüquq fakültəsini bitirib müstəntiq işləmişdir.

Fəaliyyəti[redaktə]

Şərqdə ilk demokratik respublika olan ADR-də ədliyyə sisteminin fəaliyyətinə xüsusi əhəmiyyət verilərək, Ədliyyə Nazirliyi Cümhuriyyətin yaradılması ilə bir gündə 1918-ci il may ayının 28-də təsis edilmiş, Xəlil bəy Xasməmmədov ilk ədliyyə naziri təyin olunmuşdur[1]

Xəlil bəy Xasməmmədov (sağda əyləşib) Rusiya Dumasının müsəlman deputatları ilə. 1907

Xəlil bəy bütün həyatı boyu "Azərbaycana muxtariyyət" amalı uğrunda mübarizə aparmış, onun ictimai-siyasi fəaliyyətinin ən coşqun dövrü Azərbaycan Cümhuriyyətinin təşəkkülü və dirçəlişi ilə bağlı idi. O, müstəqil hökumətin beş kabinetindən dördündə iştirak etmiş, iki dəfə ədliyyə naziri, iki dəfə daxili işlər naziri vəzifələrində işləmişdir.

O dövrdə daxili işlər orqanları hərbi nazirlik, təhlükəsizlik və xüsusi xidmət orqanları ilə sıx əlaqəli şəkildə fəaliyyət göstərirdi. Bunun da əsas səbəblərindən biri o idi ki, Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti hökumətinə qarşı işləyən əks qüvvələrin xeyli hissəsi milli ordunun və digər qurumların tərkibində əsgər, çavuş, zabit, polis və s. vəzifələr daşıyırdılar. Ona görə də hökumətin əleyhinə planlaşdırılan hər hansı bir təxribatın qarşısını almaq üçün belə birgə fəaliyyət zəruri idi.[2]

Xəlil bəy Cümhuriyyətin süqutunu İstanbulda eşitmişdi. Həmin vaxt o, Türkiyəyə yenicə səfir təyin olunmuşdu. Ömrünün qalan illərini İstanbulda yaşamış və 1945-ci ildə vəfat etmişdir. Xəlil bəy İstanbulun Fəri Köy məzarlığında dəfn olunmuşdur.

Mənbə[redaktə]

  1. Azərbaycan ədliyyəsinin tarix muzeyi
  2. http://azerbaijan.news.az/archive/index.php?Lng=aze&Pid=8575

Həmçinin bax[redaktə]

Xarici keçidlər[redaktə]