Adilə Sultan

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Adilə Sultan
عادل سلطان
ADİLE SULTAN KASRI(HABABAM SINIFI) - panoramio.jpg
Şəxsi məlumatlar
Doğum tarixi 1 iyun 1826(1826-06-01)
Doğum yeri İstanbul, Osmanlı imperiyası
Vəfat tarixi 12 fevral 1899 (72 yaşında)
Vəfat yeri
Dəfn yeri
Atası II Mahmud
Anası Zərnigar Xanım
Həyat yoldaşı Mehmed Əli Paşa
Uşağı Hayriyə Sultan

Adilə Sultan (Osmanlı türkcəsi: عادل سلطان) (d. 1 iyun 1826 - ö. 12 fevral 1899) — 30. Osmanlı sultanı II Mahmudun qızı, 31. Osmanlı sultanı I Əbdülməcidin bacısı, eyni zamanda şairədir.[1]

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

1 iyun 1826 tarixində İstanbulda dünyaya gələn Adilə Sultanın anası Zərnigar Xanımdır. Adil ləqəbi ilə şeirlər yazan atası II Mahmud yeni dünya gələn qızına öz ləqəbinə uyğun ad qoydu.[2] 13 yaşındaykən atası vəfat etmiş, təhsil və tərbiyəsi ilə böyük qardaşı Sultan Əbdülməcid maraqlanmışdır. 28 aprel 1845 tarixində gələcəkdə sədrəzəm olan Mehmed Əli Paşa ilə nigahlandı və ertəsi ilin fevral ayında bir həftə davam edən möhtəşəm bir toy mərasimi ilə evləndi. Adilə Sultanın toy mərasimi XIX əsrOsmanlı sarayında yaşanan ən maraqlı hadisələrdən biri oldu. Hal-hazırda Memar Sənan Universitetinin yerləşdiyi Beyoğlu səmtindəki Neşətabad Sarayı, evləndikdən sonra Adilə Sultana hədiyyə edildi.

Yeganə övladı olan Hayriyə Sultanı 1865-ci ildə Paşazadə Rza bəylə evləndirən Adilə Sultan 1869-cu ildə ərini, ardından qızını itirdi. Dindarlığı və xeyirxahlığı ilə tanınan Adilə Sultanın Beyoğlundakı sarayı dövrün din xadimləri və alimlərinin görüş yerinə çevrilmişdi. 12 fevral 1899 tarixində bu sarayda vəfat etdi və Əyyub Sultan məscidindəki Hüsrəv Paşa türbəsində ərinin yanında dəfn olundu.

Adilə Sultanın dini mövzuda yazdığı şeirləri minacat, nət, mərsiyə və böyük din xadimlərinə yazdığı məthiyələrdən ibarətdir. Bundan başqa atası, əri, qızı və qardaşları üçün yazdığı mənzum şeirlərdən ibarət br divanı da var.[3][4]

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

  1. http://www.islamansiklopedisi.info/dia/ayrmetin.php?idno=010383
  2. Ceyb-i Hümâyûn Defteri, nr. 4/2472
  3. Topkapı Sarayı Müzesi Kütüphanesi, Hazine, nr. 995, 996, 997
  4. Millet Ktp., Ali Emîrî, Manzum, nr. 260