Xədicə Sultan (IV Mehmedin qızı)

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Xədicə Sultan
خديجة خاتون
Şəxsi məlumatlar
Doğum tarixi 1662(1662-Şablondakı doğum və ya ölüm tarixində texniki yanlışlıq var!-00)
Doğum yeri İstanbul, Osmanlı imperiyası
Vəfat tarixi 9 may 1743 (81 yaşında)
Atası IV Mehmed
Anası Əmətullah Rabiyə Gülnuş Sultan
Həyat yoldaşı Müsahib Mustafa Paşa
Kürəkən Həsən Paşa
Uşaqları Sultanzadə Mehmed Bəy, Həsən Bəy, Abbas Ağa, Ruqiyə Xanım Sultan

Xədicə Sultan (Osmanlı türkcəsi: خديجة خاتون‎ d. 1658 və ya 1662, İstanbul - 9 may 1743) - IV Mehmedin və Əmətullah Rabiyə Gülnuş Sultanın qızıdır. II SüleymanII Əhmədin qardaşı qızı, II MustafaIII Əhmədin böyük bacısı və I Mahmudun bibisidir.

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

1662-ci ildə dünyaya gələn Xədicə Sultan ilk evliliyini 13 yaşında atasının müsahibi Mustafa Paşa ilə gerçəkləşdirdi.[1] Toy mərasimi kiçik qardaşı Şahzadə Əhmədin sünnət mərasimi ilə birlikdə keçirildi.[2] Ədirnədə 14 gün boyunca davam edən bu toy mərasimi o qədər təntənəli keçmişdi ki, Xədicə Sultanın cehizi 86 qatırla daşınmışdı.[3][4] 11 il davam edən bu evlilikdən Sultanzadə Mehmed Bəy, 7 yaşında vəfat edən Həsən Bəy və kiçik yaşlarında vəfat edən digər övladları dünyaya gəldi. 1685 tarixində Mustafa Paşanın vəfatı ilə Xədicə Sultan dul qaldı. 1691-ci ildə Kürəkən Həsən Paşa ilə evləndirildi. 23 il davam edən bu evlilikdən Xədicə Sultanın bir qızı və iki oğlu dünyaya gəldi. 17 noyabr 1703 tarixində Həsən Paşanın sədrəzəm təyin edilməsi ilə Xədicə Sultan da gücləndi. Ancaq 28 sentyabr 1704 tarixində Həsən Paşa vəzifədən alındı və hər ikisi İzmit şəhərinə sürgün edildi. Bir müddət burda yaşayan cütlük qısa zamanda İstanbula geri qayıtdı. Həsən Paşanın 1713 tarixində vəfat etməsi ilə, Xədicə Sultan dul qaldı.[5] Geridə qalan 30 illik həyatında bir daha evlənmədi. 9 may 1743 tarixində qardaşı oğlu I. Mahmudun səltənətində vəfat etdi.[6]

Övladları[redaktə | əsas redaktə]

  • Sultanzadə Mehmed bəy (1676-?)
  • Həsən bəy (1677-1684)
  • Abbas ağa
  • Ruqiyə Xanım Sultan

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Özdemir Nutku, IV. Mehmet’in Edirne Şenliği (1675), Ankara, 1972, s.53-62
  2. Şeyhî, Şakaik-i Nu’maniye, s.594
  3. Şeyhî, Şakaik-i Nu’maniye, s.699; Nutku, aynı eser, s.62-64; Öztuna, 30 Haziran1674’de nikahın kıyıldığını ve 9 Temmuz 1674’de Edirne’de düğünün yapıldığını kaydeder; fakat herhangi bir kaynak vermemiştir
  4. Baron Joseph Von Hammer Purgstall, Osmanlı Devleti Tarihi, C. XI, İstanbul, l986, s.286; Nutku, aynı eser, s.130-140
  5. Mustafa Çağatay Uluçay, Padişahların kadınları ve kızları (5 bas.), 2011 Ankara: Ötüken. ISBN 9789754378405.
  6. Leslie P. Peirce, (1993) Imperial Harem : Women and Sovereignty in the Ottoman Empire 1993, Oxford University Press, ISBN 0-19-508677-5.